Arquivo de noticias do CCG

O Álbum de Galicia, colección de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora hoxe a entrada de Antonio López Ferreiro (Santiago, 1837- Vedra, 1910). Foi un cóengo compostelán que destacou en moitos ámbitos. Impulsou as escavacións que remataron en 1879 co achado dos restos do Apóstolo e dos seus discípulos Atanasio e Teodoro baixo o altar maior. Na casa na que naceu hai unha inscrición que o define como “bô galego, bô sacerdote, bô historiador, bô literato, dino por todo de perdurante lembranza”. Xosé Ramón Fandiño é o autor da entrada que está dispoñible para consulta no web do CCG.

Cóscara, abelleira, saltasebes, ourego bravo, balsamina, seixebra son moitas as denominación que Martín Sarmiento (1695-1772) documentou sobre este vexetal frecuente en Galicia e que ten virtudes para curar enfermidades do bazo e outras doenzas. Todas elas están recollidas en Martín Sarmiento: Discurso crítico-botánico sobre el vegetable gallego Seixebra publicación inédita do frade que ultima o Consello da Cultura Galega (CCG). Co gallo do terceiro Día do Naturalismo, que se celebra o 9 de marzo por coincidir no día do nacemento de Sarmiento, o CCG ofrece un avance deste texto xunto cunha reprodución da ilustración da planta.

A Sección de Ciencia, Tecnoloxía, Natureza e Sociedade do Consello da Cultura Galega (CCG), co apoio da Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) e a Universidade de Santiago de Compostela (USC) organizan este mércores na Igrexa da USC a xornada “José Rodríguez, o inicio da liña do tempo en Galicia”. Nela abordará o contexto histórico, científico e político deste persoeiro, nomeado Científico Galego do Ano pola Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) e pioneiro da ciencia en Galicia. No evento intervirán, entre outras persoas, Francisco Díaz-Fierros Viqueira, catedrático emérito da USC e Elena Vázquez Cendón, membro do Pleno do CCG e coordinadora da Sección. Despois haberá unha visita guiada á exposición sobre o matemático dentro do mesmo espazo.

O Consello da Cultura Galega (CCG) e a Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) acaban de sacar do prelo José Rodríguez González (1770-1824). Un matemático sublime, persoeiro nomeado Científico Galego do Ano en 2024. O volume foi presentado esta mañá na Aula Magna da Facultade de Matemáticas da Universidade de Santiago de Compostela pola presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o reitor da USC, Antonio López; o conselleiro de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional, Román Rodríguez; o alcalde de Lalín, Xosé Crespo; a decana da Facultade de Matemáticas, Elena Vázquez Cendón; o editor, Juan José Nieto Roig; e varios dos autores da publicación. Xa está dispoñible para descarga no web do CCG.

O Museu Arqueológico do Carmo (Lisboa) é o escenario elixido para a segunda sesión de Vidas paralelas, formato que o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Universidade de Lisboa puxeron en marcha para poñer en valor figuras destacadas con traxectorias similares en Galicia e Portugal. Nesta ocasión, falarase de arqueoloxía con Rebeca Blanco-Rotea e André Teixeira, dúas figuras representantes dunha nova xeración de arqueólogos, con sólidas carreiras investigadoras arredor do patrimonio cultural fronteirizo. Xa se poden consultar no web do CCG as entrevistas previas que lles fixeron Xosé A. López Silva e Ana Tarrío, nas que ambos repasan as súas traxectorias profesionais. O coloquio presencial será o luns 13 de maio ás 17:00 horas.

O Álbum de Galicia, colección biobibliográfica que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), acaba de incorporar a entrada de Jenaro de la Fuente Domínguez (Villa de Torquemada- Palencia, 1851 - Vigo, 1922). Xosé Ramón Fandiño é o autor da entrada deste arquitecto que foi unha peza fundamental na configuración da fisionomía arquitectónica do ensanche de Vigo.

José Leite de Vasconcelos (1858-1941) e Andrés Martínez Salazar (1846-1923) foron dous pioneiros dos estudos filolóxicos en Galicia e Portugal, destacados polo seu compromiso, valía e legado, aínda que tiveron recoñecementos diferentes. Mentres o primeiro é ben coñecido, o segundo pasou desapercibido. Estiveron conectados a través dunha relación epistolar que foi analizada por outros dous recoñecidos filólogos contemporáneos, Ivo Castro e Henrique Monteagudo. Sobre estas semellanzas e concomitancias falarán este xoves en Lisboa (Faculdade de Letras, 18:00 horas —de Portugal—) na sesión inaugural de Vidas paralelas, proxecto que poñen en marcha o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Universidade de Lisboa. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, inaugurará en Lisboa este ciclo, que terá carácter bianual.

"A figura do padre Sarmiento está presente nas actividades do Consello da Cultura Galega desde os inicios da institución", explicou Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega, durante a presentación hoxe do volume dixital Erudición e ilustración. Estudos sobre Martín Sarmiento. Trátase das actas do Simposio Martín Sarmiento. De historia natural e todo xénero de erudición, e incorporan o traballo de doce expertos que abordaron a obra do intelectual galego desde diferentes ámbitos científicos. No acto de presentación participaron Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega, e Henrique Monteagudo, editor da publicación.

“Que as túas opinións sexan xuízos” ou “Non finxas ser o que non es, nin queiras semellas máis do que es” son algúns dos consellos que figuran en Formula vitae honestae. Un compendio de ética natural que o monxe Martiño, bispo de Dumio, escribiu a petición do rei Miro cara o ano 570 e que o Consello da Cultura Galega (CCG) traduciu ao galego o pasado mes de marzo. Este éxito da Europa medieval do momento preséntase este venres en Braga nun acto en colaboración coa Universidade do Minho que inclúe dúas visitas comentadas polos escenarios biográficos e históricos ligados a el e o seu contexto cultural: Núcleo Museológico de São Martinho de Dume e São Frutuoso de Montélios.

Martiño de Dumio, o reino suevo e a cultura galega é o título da xornada que o Consello da Cultura Galega (CCG) organiza este martes 11 de abril e na que destacados especialistas analizarán a figura de Martiño de Dumio e ofrecerán unha visión de conxunto sobre o tempo, a política e a cultura na época en que viviu o intelectual. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, será a encargada de inaugurar esta xornada presencial que tamén se poderá seguir en directo a través do sitio web e as redes sociais corporativas.

“Que as túas opinións sexan xuízos” ou “non finxas ser o que non es, nin queiras semellar máis do que es” son algúns dos consellos que figuran en Formula vitae honestae, un compendio de ética natural que o monxe Martiño de Dumio, na altura arcebispo de Braga, escribiu por petición do rei Miro cara ao ano 570. Foi un éxito na Europa medieval do momento: consérvanse 675 copias latinas do texto nas bibliotecas máis prestixiosas do mundo. O libro de consellos, inspirados no estoicismo e nas catro virtudes cardinais de Platón, chegou a circular naquela época atribuído a Séneca. Agora, arredor da festividade de Martiño de Dumio, que se celebra o 20 de marzo, o Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede a tradución ao galego do texto dentro da publicación Como levar unha vida honesta. Consellos de Martiño de Dumio a Miro, rei de Galicia, unha edición coordinada por Manuel Gago que conta con cinco textos contextualizadores.

A acción do Consello da Cultura Galega (CCG) arredor do movemento feminista e da situación das mulleres desenvólvese de xeito permanente e continuado ao longo de todo o ano, nomeadamente a través do Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF). Con todo, arredor da data 8 de marzo, Día das Mulleres, desenvólvense algunhas accións concretas. Coma vén sendo habitual, en colaboración coa Filmoteca de Galicia, prográmanse audiovisuais que foron producidos ou dirixidos por mulleres no ciclo Olladas de muller ; a Hemeroteca Feminista A Saia sobe dúas novas cabeceiras para contribuír a visibilizar os fondos dos movementos feministas e LGTBIQ+ na historia contemporánea. O Álbum de Galicia inclúe a entrada do colectivo Mulheres transgrendindo e o especial de Proxector de marzo xunta vídeos sobre a situación das mulleres.

O Consello da Cultura Galega (CCG) celebrou no serán deste martes unha sesión plenaria na que aprobou cambios na súa composición. Nesta ocasión procedeuse a nomear os membros por designación das institucións que conforman o CCG e que se realiza, por cumprimento da Lei de creación da institución e do seu regulamento, cada dous anos. Ademais, tamén se fixo balance do primeiro trimestre, no que se celebraron 16 actividades que xuntaron a 98 relatores e relatoras, tres publicacións e se entregaron as medallas de honra da institución.

O 26 de setembro é o Día Europeo das Linguas. Unha efeméride instaurada polo Consello de Europa para recoñecer a diversidade lingüística como unha ferramenta clave para lograr unha maior comprensión intercultural e un elemento clave no rico herdo cultural do noso continente. O Consello da Cultura Galega (CCG) súmase á celebración en colaboración con outras entidades. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, asiste este venres en Nápoles (Italia) aos actos convocados polo Instituto Cervantes. Ademais, o domingo, que coincide co propio día da celebración, participará no acto institucional que terá lugar en Santiago.

Neste 2021 xúntanse dúas celebracións importantes para Galicia e a cultura galega: a celebración dun novo Ano Santo e o 800 aniversario do nacemento de Afonso X, unha das figuras máis relevantes da cultura europea. Dúas efemérides sobre as que se asenta o último proxecto expositivo do Consello da Cultura Galega (CCG) “Afonso X e Galicia”. A mostra, que abre hoxe as súas portas na Igrexa da Universidade en Santiago, convida a coñecer a enorme influencia da figura de Afonso X cunha peregrinaxe a través de documentos, testemuños arqueolóxicos, literarios e musicais que amosan o legado afonsino en paralelo ao esplendor da cultura galega na etapa medieval. A mostra foi inaugurada pola presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o presidente da Xunta de Galicia e presidente de honra desta institución, Alberto Núñez Feijoo; o conselleiro de Cultura e Turismo, Román Rodríguez; o presidente da Deputación de Ourense, José Manuel Baltar e o reitor da USC, Antonio López. O músico, musicólogo e medievalista Antoni Rossell é o comisario desta mostra que estará aberta ata o 24 de abril.

“Ensayo histórico de la cultura gallega” é unha obra cimeira de Ramón Otero Pedrayo concibida para explicar a cultura galega para fóra. O Consello da Cultura Galega (CCG) acaba de reeditar a versión orixinal deste texto en edición de Xosé Antonio López Silva e cun limiar do historiador e expresidente do CCG Ramón Villares. “Está escrito para demostrar que existe esa cultura, por razóns étnicas, xeográficas, relixiosas e, parcialmente, tamén políticas” apunta Villares na introdución. Acompaña a esta presentación un audiovisual en que o autor do limiar e Xosé Manoel Núñez Seixas, vicepresidente da institución e recoñecido historiador, contextualizan e explican este texto baixo a moderación de María Xosé Agra. Ademais, esta publicación supón tamén o arranque de #citaNós, un proxecto de divulgación de citas emblemáticas da xeración Nós para as redes sociais.

O Consello da Cultura Galega, en colaboración coa Universidade de Santiago de Compostela, conmemorou hoxe con dúas conferencias o 50 aniversario da compilación do Dereito Civil de Galicia (1963), un patrimonio xurídico -conxunto de ordenamentos de Dereito Privado- que permite que o Parlamento de Galicia teña competencias en materia de Dereito Civil Os relatorios foron impartidos pola maxistrada do Tribunal Constitucional, Encarna Roca Trías, e polo catedrático da Universitat de Barcelona, Aquilino Iglesia Ferreirós.

Rebasado o seu ecuador, o congreso internacional "Mil e un Cunqueiros" está a cumprir os obxectivos fixados pola comisión organizadora, nomeadamente no referido ás achegas das novas investigacións sobre a obra do escritor mindoniense. "As sesións densas, intensas e non exentas de polémica así o reflicten e tamén algunhas contribucións chegadas de ámbitos italianos ou portugueseses", dixo Dolores Vilavedra, da Universidade de Santiago, integrante da comisión xunto con Manuel Forcadela (Universidade de Vigo) e Teresa López (Universidade da Coruña). O paraninfo coruñés acolleu hoxe as sesións congresuais con particular atención aos xéneros literarios na obra de Cunqueiro, a recepción do seu legado ou herdo e a configuración textual en "Merlín e familia". O congreso retornará mañá venres á sede do Consello da Cultura Galega, institución que o organizou, xunto coas universidades galegas, para conmemorar o centenario de Álvaro Cunqueiro (Mondoñedo, 1911-Vigo, 1981).

Autor dunha obra enriquecida cun grande substrato poético, o legado literario e xornalístico de Álvaro Cunqueiro revive baixo as novas miradas do congreso internacional “Mil e un Cunqueiros” inaugurado hoxe na sede do Consello da Cultura Galega. O creador, o narrador o xornalista foi esencialmente un poeta, como salientou o escritor César Antonio Molina na conferencia inaugural. Unha figura emblemática da literatura, galega e española, do século XX, que merece ser estudada e divulgada, como subliñou Ramón Villares, presidente da institución cultural organizadora do evento xunto coas tres universidades galegas. Villares recordou que era este o acto central do “Ano Cunqueiro”, impulsado e coordinado desde o Consello da Cultura para conmemorar o centenario do escritor (Mondoñedo, 1911-Vigo, 1981). No acto inaguural interviron tamén Manuel Fernández Iglesias e Francisco Durán, vicerreitores das universidades de Vigo e Santiago, respectivamente, e José María Barja, reitor da Universidade da Coruña, en cuxo Paraninfo se desenvolverán mañá, xoves, as sesións deste congreso itinerante.

A Sección de Literatura e Industrias da Edición do Consello da Cultura Galega continúa o seu programa de tertulias mensuais coa celebración este xoves, día 20 de xaneiro, dunha tertulia sobre "A tradución". Tres convidados especializados no tema vertebrarán o encontro coas súas reflexións e valoracións en torno á situación, características e problemáticas da tradución de obras doutros idiomas ao galego e de obras galegas a outros idiomas.