Arquivo de noticias do CCG

O Consello da Cultura Galega (CCG) acolle estes días As XVI Jornades d’Intercanvi Cultural, organizadas organizadas pola Societat Verdaguer, a Societat Catalana de Llengua i Literatura e a Càtedra Verdaguer d’Estudis Literaris da Universitat de Vic – Universitat Central de Catalunya. Conferencias, mesas de debate, encontros arredor da tradución literaria galego-catalá e catalán-galego xunto con visitas a espazos emblemáticos da cultura galega enmarcan un programa de catro días que conta coa colaboración de diferentes entidades galegas.

O Álbum de Galicia, colección de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora hoxe as entradas de dúas figuras do Rexurdimento galego. Dunha banda a de Teodosio Vesteiro Torres (Vigo, 1847- Madrid, 1876), xornalista, poeta, escritor e profesor de música que impulsou a creación da asociación La Galicia Literaria e publicou a obra de Galería de gallegos ilustres. Da outra, a de Alfredo Vicenti Rey (Santiago de Compostela, 1850- Madrid, 1916), xornalista, escritor e político, director do xornal El Liberal e deputado a Cortes. Xurxo Martínez González é o autor de ambas as dúas entradas que xa están dispoñibles para consulta no web do CCG.

O Álbum de Galicia, colección de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora hoxe a entrada de Celso García de la Riega (Pontevedra, 1844-1914). Foi un historiador e escritor considerado como o primeiro impulsor da teoría galega de Cristóbal Colón. Ao longo da súa vida profesional tivo múltiples intereses e salientou en diversas facetas, como a política, a investigación no eido literario e histórico, o xornalismo e as artes plásticas. Foi un dos fundadores da Sociedad Galicia Literaria e membro da Sociedade Arqueolóxica de Pontevedra, ademais de ser un dos primeiros socios da Real Academia Galega trala súa fundación. Guillermo García de la Riega Bellver é o autor da entrada que está dispoñible para consulta no web do CCG.

A coincidir co segundo centenario do seu nacemento, o Consello da Cultura Galega publicou no Álbum de Galicia unha biografía do xornalista, funcionario e literato Benito Vicetto (Ferrol, 1824-1878), elaborada polo filólogo e investigador Xurxo Martínez González. Vicetto ocupou "un posto central na literatura feita en Galicia no século XIX" pero sobre todo é un dos precursores do rexionalismo e da vindicación da historia e da identidade galegas a mediados dese século.

María Cardarelly (Zaragoza, 1845 – ?, ca. 1915) foi unha fotógrafa pioneira ao erixirse como a primeira muller en ter un estudio propio en Galicia. Malia que só se dedicou tres anos á práctica fotográfica e que a obra que dela se coñece non supera a media ducia de orixinais, sobresaíu por capturar coa súa cámara “unha das personaxes máis relevantes da literatura e a sociedade do noso país como Rosalía de Castro”. Así o subliña Vítor Vaqueiro, o autor da súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega.

Nas ás do canto é o título do proxecto co que o Consello da Cultura Galega (CCG) contribúe a festexar o centenario de Manuel Murguía (Arteixo, 1833- A Coruña, 1923), figura sobranceira do Rexurdimento. Unha iniciativa que ofrece documentos e recursos musicais para amosar a importancia da unión entre música e literatura neste período destacado para a cultura galega. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, xunto con ensaísta Xurxo Martínez e a musicóloga Margarita Viso presentaron na tarde deste xoves un especial web que deita na rede, entre outros contidos, un repertorio de voz e piano en galego. Rosario Álvarez sinalou que este material permite “afondar no contexto decimonónico en que nace a canción lírica galega contemporánea” ao tempo que amosa que “o Rexurdimento foi moito máis que literatura” segundo apuntou Xurxo Martínez. A presentación do proxecto, cuxos contidos se editarán en forma de libro, estivo acompañada dun concerto no que se interpretaron cinco das pezas musicais incluídas no proxecto.

Manuel Soto Freire (Lugo, 1826 – Goián, Ferreira de Pantón, Lugo, 1897) foi un impresor de gran sona da cidade lucense. No seu negocio tipográfico publicáronse algunhas obras de Manuel Murguía, Rosalía de Castro ou Juan Antonio Saco Arce, así como o calendario agrícola Gaiteiro de Lugo e os populares Almanaques. Con Soto Freire, Lugo inaugurou “o seu máis estreito vencello co Rexurdimento das letras galegas”, afirma Xurxo Martínez González. El é o autor da entrada que se incorpora hoxe ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

Aureliano José Pereira de la Riva (Lugo, 1855 - Madrid, España, 1906) foi unha figura relevante dentro do republicanismo galego. Unha manifestación política que en Galicia “nin foi esporádica, nin puntual, nin intermitente, nin limitada a un par de cidades” como apunta Xurxo Martínez na entrada que hoxe se inclúe no Álbum de Galicia, colección de biografías que elabora o Consello da Cultura Galega (CCG).

O protagonismo que tivo no banquete de Conxo, o seu compromiso social ou a relación con Rosalía de Castro marcan a traxectoria cultural, política e vital de Aurelio Aguirre, unha figura sobranceira entre os poetas do século XIX. Mais toda a súa obra estivo escrita en castelán (só deixou un poema en galego) polo que a súa figura quedou relegada a un segundo plano. Xurxo Martínez González asina a súa entrada no Álbum de Galicia, a colección de biografías dixitais do Consello da Cultura Galega (CCG).

Juan Compañel (Santiago de Compostela, 1829 – La Catalina, Matanzas, Cuba, 1897) destacou pola súa actividade como editor e impresor do Rexurdimento. Propietario dun obradoiro na cidade olívica, da súa imprenta saíron as obras Cantares gallegos (1863), de Rosalía de Castro, ou Diccionario de escritores gallegos (1862), de Manuel Murguía. Ademais, dirixiu os periódicos La Oliva e, posteriormente, El Miño, no que constituíu un “proxecto xornalístico ao servizo de Galicia, do progresismo e da república”. Así o afirma Xurxo Martínez González na entrada que asina no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

A traxectoria da mestra Paz López Facal (Toba, Cee, A Coruña, 1938 - Vidán, Santiago de Compostela, 2020) incorpórase ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG). Muller comprometida co seu labor docente, puxo en práctica algunhas das teorías pedagóxicas máis modernizadoras e promoveu unha aprendizaxe de carácter experimental. Ademais, foi “activista na sociedade e na cultura que habita en favor da xustiza”, apunta Berta López Villamel. Ela é a autora da súa entrada no Álbum de Galicia.

A docencia e a fotografía articuláronse como os dous piares fundamentais na vida de Pedro Brey (Rendo, Oca, A Estrada, 1889–1967), quen destacou cunha obra na que sobresaen tanto as súas fotografías de exteriores como os retratos que fixo da veciñanza estradense. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega, é autoría de Vítor Vaqueiro.

Este 1 de febreiro fanse cen anos do pasamento de Manuel Murguía (O Froxel, Arteixo, 1833 - A Coruña, 1923), figura destacada da cultura galega. A súa vida estivo “marcada pola militancia rexurdimentista, pola implicación no proxecto político-cultural que pretendía restituír a dignidade a Galicia para abrir un horizonte de liberdade”, afirma Xurxo Martínez González, autor da súa entrada no Álbum de Galicia, colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG). Alén da biografía do intelectual galeguista, tamén se poden consultar outros materiais, como as epístolas que recibiu da súa dona, Rosalía de Castro, e de Emilia Pardo Bazán, coa que mantivo unha longa inimizade. Tamén se poden consultar os artigos que escribiu en publicacións como El Museo Universal e La Oliva ou o discurso que pronunciou nos Xogos Florais de Tui en 1891.

O catedrático de Dereito Salvador Cabeza de León (Betanzos, 1864 – Santiago de Compostela, 1934) destacou por promover, xunto con Cotarelo Valledor, a democratización e galeguización da vida académica compostelá. Ademais, foi un activo impulsor das pretensións cívicas de Galicia e participou na comisión que, en 1932, impulsou un movemento municipalista a favor da autonomía. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección biográfica que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), é autoría de Xosé Ramón Fandiño.

Hoxe, 2 de setembro, é o bicentenario do nacemento de Antolín Faraldo (Betanzos, 1823- Granada, 1853). Manuel Murguía dixo del que "fue el primero y el mejor". O primeiro en marcar o horizonte do autogoberno galego; o mellor porque se entregou até coa alma pola liberdade malia padecer persecución, censura, exilio e represión. A súa entrada, asinada por Xurxo Martínez, acaba de incorporarse ao Álbum de Galicia, colección biobibliográfica que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

Xela Arias (Sarria, 1962-Vigo, 2003), a protagonista do Día das Letras Galegas 2021, ten unha conexión ineludible co recoñecido escritor Gianni Rodari. En 1986 colaboraba co seu pai, Valentín Arias, na tradución da popular obra do mestre da fantasía, Contos ao teléfono, para a editorial Juventud. Dese fío tira o Consello da Cultura Galega (CCG) no proxecto “Xela e Gianni”, unha serie de podcast elaborados por Charo Pita que adapta a formato sonoro os textos traducidos por Xela hai vinte e cinco anos. Ademais, este xoves 7 de outubro, o Consello da Cultura Galega e o concello de Sarria ofrecen un contacontos (en dous pases) desta obra para douscentos alumnos de primaria desta localidade.

Informou, en clave galega, da realidade social, histórica e política. “A Nosa Terra”, desaparecido en 2011, é un semanario de referencia para comprender a historia recente do país. O Consello da Cultura Galega publica hoxe o último lote cun centenar de exemplares que culmina o proxecto de dixitalización e difusión dunha etapa desta cabeceira. A dixitalización de mil números deste semanario entre os anos 1977 e 2001 responde a un convenio entre a institución e a Fundación A Nosa Terra para facilitar a preservación e difusión desta cabeceira desde a súa etapa histórica de principios do século XX, o período no exilio e a máis próxima no tempo. Esta iniciativa insírese nunha área de traballo da institución de pór a disposición da cidadanía unha ampla hemeroteca.

O Consello da Cultura galega presentou esta mañá en rolda de prensa o Epistolario dixital de Rosalía de Castro, unha colección de dezaseis cartas enviadas pola poeta e que suponen a primeira edición conxunta destes textos. Na rolda de prensa estiveron presentes Ramón Villares, Presidente do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez Blanco, vicepresidenta do CCG e María do Cebreiro Rábade, unha das editoras da correspondencia.

Consulta o Epistolario dixital de Rosalía de Castro

Nove poetas galegas dialogaron cos versos rosalianos nun recital co que concluiu a segunda sesión do congreso internacional “Rosalía de Castro no século XXI. Unha nova ollada”, organizado polo Consello da Cultura Galega. Lupe Gómez, Luz Pozo, Mª Xosé Queizán, Olalla Cociña, Xiana Arias, Yolanda Castaño, Estíbaliz Espinosa, Ana Romaní e Lorena Souto, presentadas pola xornalista e actriz Comba Campoy, completaron unha xornada que subliñou “o eu autorial singular da escritora”, paradigma explicado pola profesora Pilar García Negro, a necesidade dunha auténtica biografía documental da autora de “Cantares gallegos”, salientada pola profesora Victoria Ruiz de Ojeda, e un percorrido pola imaxe icónica de Rosalía.

A dimensión libre, independente e transgresora da personalidade de Rosalía de Castro foi subliñada polo historiador Xosé Ramón Barreiro Fernández e pola profesora da Universidade de Nottingham, Catherine Davies, na primeira sesión do congreso internacional “Rosalía de Castro no século XXI. Unha nova ollada”, organizado polo Consello da Cultura Galega. Doce investigadores e estudosos interviron nesta primeira sesión á que seguirán, a razón de unha por mes, outras catro, ata finais de xuño. No acto inaugural o presidente da institución, Ramón Villares, aludiu á continuidade de traballos neste congreso con relación ao celebrado en 1985 e anunciou tamén xornadas especiais a celebrar en outubro en Madrid, no Instituto Cervantes, e en novembro na Universidade de Barcelona. Na apertura interviron asi mesmo María do Cebreiro Rábade, coordinadora desta primeira xornada, Rosario Álvarez, vicepresidenta da institución, e Anxo Angueira, quenes xunto con Dolores Vilavedra organizaron este congreso. A segunda sesión terá lugar o vindeiro 21 de marzo.