Arquivo de noticias do CCG

Rabia, malaria, gripe aviaria, enfermidade de Lyme, infección por E. Coli. son algunhas das doenzas máis coñecidas que os animais lles transmiten de maneira natural ás persoas. A transmisión desas enfermidades, coñecida como zoonose, centra a nova entrega de “Proxector”, iniciativa de divulgación en lingua galega promovida polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Universidade de Santiago de Compostela (USC). Baixo o titulo “Zoonoses: ameazas diversas para unha saúde única “ xúntanse doce vídeos para explicar este tipo de enfermidades ou infeccións, ademais de consellos de utilidade para evitar a súa expansión.

O Tío Marcos d’a Portela é o gran pioneiro dos medios de comunicación en galego. Promovido por Valentín Lamas Carvajal (Ourense, 1849-1906), de periodicidade quincenal, chegou a ter unha tiraxe de 4.000 exemplares. A comisión de coordinación do 150 aniversario da publicación presentou hoxe os actos que conmemoran a efeméride. César Manuel Fernández Gil, vicepresidente segundo da Deputación de Ourense; Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega, Valentín García, secretario xeral da Lingua da Xunta de Galicia; María López-Sández, membro da comisión executiva da Real Academia Galega; Armando Ojea, concelleiro de Ourense; Afonso Vázquez Mondarxín, coordinador da comisión, xunto con representantes da Asociación de Medios en Galego, La Región, Liceo de Ourense, a coral Ruada e a Fundación ONCE mais familiares de Valentín Lamas Carvajal detallaron no centro Cultural Marcos Valcárcel de Ourense os eixes das actividades previstas. Un roteiro, un xantar popular, un concerto, xornadas de divulgación e a dixitalización da colección completa, destacan entre as propostas que acollerá a cidade de Ourense ao longo deste ano.

O Consello da Cultura Galega (CCG) realizou no serán deste xoves unha sesión plenaria na que se detallou a programación prevista para 2026. A análise da paisaxe, os medios de comunicación en galego xunto co fortalecemento institucional, a asesoría e a acción exterior son liñas prioritarias da institución para este ano. Na sesión tamén se presentou o balance de 2025, no que se desenvolveron 106 actividades presenciais; houbo 27 itinerancias de 13 exposicións, tres delas de nova creación; realizáronse 37 informes de asesoría e puxéronse en rede especiais, fondos documentais e materiais de diferente formato. Ao plenario asistiu o Presidente de Honra da institución, o presidente da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda Valenzuela.

Un grupo de emigrantes procedentes da comarca ourensá do Carballiño e residentes en Cuba crearon na Habana, en 1922, a sociedade Carballino y su Partido. Varios libros de actas que recollen a memoria desta entidade xa están a disposición da cidadanía no marco do Proxecto “Memoria documental das sociedades da emigración galega”, que promove o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG).

O regreso a Santiago de Compostela de Ezequiel e Xeremías escribe un novo capítulo na historia das esculturas que o Mestre Mateo deseñou para as entradas exteriores do Pórtico da Gloria e que se separaron do seu espazo orixinal polas modificacións posteriores da fachada da Catedral. Trátase dun periplo que permite trazar a evolución política e cultural de Galicia no século XX. O Consello da Cultura Galega (CCG) puxo na rede en 2020 o especial “Os profetas do Pórtico e a cultura galega. Unha viaxe que non cesa”, con documentación histórica inédita. Agora, este especial actualízase cun audiovisual que permite ver unha restauración dixital das esculturas e a restitución ao seu emprazamento orixinal tal e como as concibiu o Mestre Mateo.

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), pecha este ano coa posta en rede dun novo lote de exemplares do xornal El Despertar Gallego, Órgano oficial de la Federación de Sociedades Gallegas en la República Argentina. Nesta ocasión súbense 46 números que do período comprendido entre 1929 e decembro de 1930 en que a cabeceira cambia de nome.

Este sábado, 20 de decembro, cúmprense 118 anos da celebración da primeira vez que se interpretou o himno galego na Habana. No marco desta efeméride, o Consello da Cultura Galega, colabora coa Fundación Pondal no desenvolvemento de varias actividades. Hoxe xoves, no IES Eduardo Pondal de Ponteceso, Manuel Ferreiro, un dos máximos estudoso na obra de Eduardo Pondal, ofrecerá unha conferencia sobre o autor da letra do himno. E sábado, a coincidir co día da celebración, na casa natal de Eduardo Pondal terá lugar a interpretación do himno a cargo da asociación coral de Ponteceso "A oliveira" do Monte Branco nun acto que presenta Cristina Pet Posse.

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, participou esta mañá no acto de celebración do 40 aniversario do Consell Valencià de Cultura (CVC) que se celebrou no Auditorio Santiago Grisolía do Museu de les Ciències de València.

O proxecto “Sextina”, que inclúe rarezas e documentos pouco coñecidos do Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF), inclúe hoxe un novo recurso no seu repositorio. Trátase de Las familias de la provincia de Pontevedra en 1974 unha publicación que recolle unha investigación promovida polo Instituto de Ciencias da Familia (INCIFA) e a Universidade de Notre Dame (Indiana) que fala sobre os usos lingüísticos das familias pontevedresas, nomeadamente sobre o lugar que ocuparon as mulleres na transmisión.

O Consello da Cultura Galega acolleu esta tarde un encontro cos representantes dos diferentes grupos parlamentarios, administracións e outras entidades na que se presentaron as 96 medidas que se propoñen no informe Un país coa súa lingua. Foro participativo, do Consello da Cultura Galega (CCG). A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, abriu a sesión na que a vicepresidenta e coordinadora do foro, Dolores Vilavedra, explicou o documento que contén medidas de aplicación inmediata —moitas delas sen custo económico— e estruturais que contribúen a reverter a situación do galego.

“Papés d’emprenta condenada” foi como Manuel Freire Castrillón cualificou en 1813 “Os rogos d’un gallego”, a célebre denuncia da Inquisición escrita por Manuel Pardo de Andrade. Puña así de relevo o papel decisivo que a prensa e os impresos —xunto coa circulación manuscrita— tiveron nos albores do século XIX como vehículos de transmisión de ideas, noticias e debates políticos nun tempo de profunda transformación social. É tamén o título do proxecto web que presentaron esta mañá na sede da institución a presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez; o editor dos textos, Ramón Mariño; o coordinador da unidade de divulgación e contidos dixitais do CCG, Manuel Gago. A iniciativa recupera, edita e analiza un centenar de textos galegos producidos entre 1797 e 1846.

Os pasos fluviais, e en particular as pontes, son elementos determinantes no trazado das camiños con gran valor de uso e histórico. Co título "As pontes históricas" o Consello da Cultura Galega (CCG), en colaboración co Museo Terra de Melide, organiza este xoves 4 de decembro (a partir das 17:00 horas) unha xornada que analiza este tipo de construcións desde o punto de vista histórico, cultural, paisaxístico e social.

A pandeireta é un instrumento sinxelo (un aro de madeira, pel e unhas ferreñas), ancestral e universal. “Pero en Galicia soa diferente grazas ao traballo de mestres artesáns e dos profesionais que a tocan”, asegura Luciano Pérez, coordinador do proxecto A pandeireta galega. Actualización dun instrumento ancestral, que o Consello da Cultura Galega (CCG) presenta este mércores na Capela de Santa María, en Lugo. Unha xornada divulgativa (a partir das 16:30 horas) e unha exposición (visitable ata o 9 de xaneiro) permitirán ver e escoitar as innovacións deste instrumento. Alejo Amoedo, director do Arquivo Sonoro de Galicia e vogal da comisión executiva do CCG; Efrén Castro, vicepresidente da Deputación de Lugo, xunto cos comisarios da mostra, Luciano Pérez Díaz e Suso Vaamonde Manteiga, inauguran este proxecto.

As cifras de emprego mantéñense estables en Galicia no último ano, mentres que a creación de empresas do sector cultural experimenta unha notable mellora (+14,7%). A demanda dos fogares tamén presenta unha evolución positiva: o gasto medio por fogar continúa en máximos, con 135 euros, e o consumo de lecer fóra da casa tamén acada valores elevados. Ademais, rexístrase un avance significativo nas importacións e exportacións de bens e servizos culturais. Estas son algunhas das principais conclusións da novena Conxuntura estatística do ámbito cultural, o documento de traballo que acaba de publicar o Observatorio da Cultura Galega, organismo dependente do Consello da Cultura Galega (CCG). O informe xa está dispoñible para a súa descarga no web do CCG.

Con motivo do centenario da publicación de Flores de Sombra (1925) e da reedición de A orillas del Pilcomayo (1937) de Federico Mediante, a editorial independente EOditorial, presenta dúas novas edicións que buscan recuperar e poñer en valor a figura dun dos autores máis singulares do xornalismo e da literatura de aventuras do século XX. A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez; o editor, Antonio Andina; máis Ana Martínez Loredo, neta de Federico Mediante Noceda, presentaron esta mañá na sede da institución ambos traballos.

Un grupo de emigrantes naturais da comarca lucense da Terra Chá, naturais dos concellos de Vilalba, Trasparga, Xermade, Muras, Cospeito e Abadín crearon o 7 de outubro de 1907 na Habana a "Liga Santaballesa de Educación e Instrucción", que aínda segue activa. Libros de actas, de rexistro de socios, documentación sobre xuntas xerais, entre outros materiais, súbense hoxe á rede no marco do proxecto “Memoria documental das sociedades da emigración galega”, que promove o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG). Parte do material dixitalizado foi cedido pola Asociación Cultural Amigos da Liga Santaballesa, herdeira da antiga delegación desta entidade na parroquia de San Pedro de Santabaia en Vilalba (Lugo).

O ciclo Pensarmos, que organiza a sección de pensamento do Consello da Cultura Galega (CCG) ten este xoves (18:00 horas) unha nova sesión. Baixo o titulo “Desafíos educativos. Como mellorar desde a realidade” terá como principal protagonista a Daniel Turienzo, unha das voces máis solventes e recoñecidas no ámbito da equidade educativa e das políticas públicas de educación en España. A súa intervención, en formato dialogado co inspector de educación Rubén Veloso, afondará nunha cuestión central: como pode o sistema educativo mellorar de maneira realista, sostible e baseada en evidencias. A cita está coordinada por Celia Pereira Porto e emítese en directo desde o web institucional e a súa canle de YouTube.

O Consello da Cultura Galega (CCG) acolleu na mañá deste luns a presentación do Cancioneiro sociolingüístico das terras do Bolo. Atención pido señores, un volume elaborado polo musicólogo Xosé Lois Foxo que reúne e contextualiza arredor de medio milleiro de cantos tradicionais recollidos neste territorio ourensán desde 1962 ata a actualidade. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o secretario xeral de lingua, Valentín García; o deputado provincial da Deputación de Ourense, Rosendo Luís Fernández; máis o autor do libro, acompañados dun grupo de informantes do Bolo, que fixeron unha pequena demostración, presentaron o volume que xa se pode descargar no sitio web do CCG.

Este martes, 25 de novembro, é o Día Internacional da Eliminación da Violencia contra a Muller. O Consello da Cultura Galega (CCG) conmemora esta data con varias actividades. O propio día, o Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF) pon en rede a monografía “Ecofeminismos” que inclúe materiais de diferente tipo que sitúa o movemento dentro e fóra de Galicia. E o mércores terá lugar a xornada “Fotografía e feminismo” comisariada por Paula Cabaleiro e Rosario Sarmiento que reflexionará arredor da fotografía e do feminismo. As actividades arrincaron o pasado 5 de novembro coa xornada "Violencia económica".

Pegatas ao peito. Memoria democrática da Transicion en Galicia é o título da publicación editada polo Consello da Cultura Galega (CCG) que peneira no fondo Miguel Gutiérrez para ofrecer unha crónica visual da transición a través das pegatinas que circularon polo país durante catro décadas. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e os responsables do libro —o propietario do fondo, Miguel Gutiérrez; o historiador Emilio Grandío; e o autor das fotografías, Chema Ríos— presentaron esta publicación na sede do CCG, que xa se pode descargar desde o sitio web.