Arquivo de noticias do CCG

O movemento asociativo daqueles galegos e galegas que emigraran alén mar agromou nas primeiras décadas do século XX. Foi nese momento cando en países como Arxentina ou Cuba se empezaron a establecer numerosas sociedades microterritoriais coas que os emigrantes buscaban fomentar o progreso e mellorar as condicións de vida nas súas localidades natais. O novo especial de Historias de ida e volta, proxecto do Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que conta co apoio da Secretaría Xeral da Emigración, amosa en vinte imaxes e documentos algúns dos fitos acadados por estas sociedades de emigrantes galegos en Cuba.

A escritora, xornalista e expolítica María Xosé Porteiro (Madrid, 1952) participou esta tarde nunha nova xornada do ciclo Pensarmos, que organiza a Sección de Pensamento do Consello da Cultura Galega. Baixo o título de “A perplexidade democrática”, ofreceu un relatorio no que apuntou que estamos nun cambio de época que afecta á calidade da democracia, apuntou ás causas do seu desgaste e apuntou aos principais desafíos aos que se enfronta no século XXI. Na súa opinión cómpre “máis feminismo para máis democracia” e destacou que só unha cuarta parte da poboación vive nunha democracia plena. Luisa Martínez, membro da sección, ofreceu a réplica nunha sesión que inauguraron o vicepresidente, Xosé Manoel Núñez Seixas, e a coordinadora da Sección Celia Pereira.

“A perplexidade democrática” é o título da nova sesión do ciclo Pensarmos, na que a escritora e xornalista María Xosé Porteiro falará de contradicións que se producen na democracia, da situación das mulleres en diferentes partes do mundo e de como a tecnoloxía mudou as relacións entre a cidadanía e os gobernos. Na sesión contará coa réplica de Luisa Martínez, responsable da Unidade de Cultura Científica do CSIC en Galicia. A sesión, organizada pola Sección de Pensamento do Consello da Cultura Galega (CCG), que coordina Celia Pereira, é presencial (xoves 23, 18:00 horas), pero poderá seguirse en directo a través do sitio web e das redes sociais da institución.

Un congreso científico, diferentes exposicións, numerosas conferencias, varias publicacións, múltiples roteiros e outros recursos materiais conforman a variada actividade que unha ducia de entidades, vencelladas ao Seminario de Estudos Galegos (SEG) ou aos seus membros, deseñaron para celebrar o centenario da súa creación. “É unha programación concibida como un proxecto de país, conxunto, no que cada un colabora na medida das súas posibilidades” apuntou Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG) na presentación da programación. Idea na que tamén incidiu Margarita Ledo, secretaria da Real Academia Galega quen engadiu que “o Seminario foi un operador da idea de país na que foi a nosa década marabillosa”. Pola súa banda, Concha Losada, presidenta do Museo do Pobo Galego, destacou que o SEG foi “unha organización para o estudo do país, para o país e polo país”. O secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, apuntou na presentación que “confío que aparezan novos fondos e documentos duns pioneiro que soñaron cunha Galicia mellor e que imaxinaron as estruturas de país”. A programación, que arrinca esta semana e se estende ao longo do ano, pódese consultar nun espazo web creado específicamente para a ocasión.

A Sección de Artes Escénicas, Musicais e Audiovisuais do Consello da Cultura Galega (CCG) organiza mañá, 21 de marzo (17:00 horas), a xornada Os inicios da música escénica en Galicia. Nela representarase a tonadilla escénica de Melchor López Los gustos estragados, a única que se conserva das que foron compostas en Galicia. Antes da representación haberá unha mesa redonda, na que intervirán Montserrat Capelán, Javier Gándara e Joám Trilho. A actividade está coordinada pola propia Montserrat Capelán e por Cristina Domínguez Dapena. Ademais, conta coa colaboración da Axencia Galega das Industrias Culturais, do Centro Dramático Galego e do grupo de investigación Organistrum da Universidade de Santiago de Compostela (USC). As prazas están esgotadas, pero as intervencións poderán seguirse en directo a través do sitio web e as redes sociais da institución.

“Que as túas opinións sexan xuízos” ou “non finxas ser o que non es, nin queiras semellar máis do que es” son algúns dos consellos que figuran en Formula vitae honestae, un compendio de ética natural que o monxe Martiño de Dumio, na altura arcebispo de Braga, escribiu por petición do rei Miro cara ao ano 570. Foi un éxito na Europa medieval do momento: consérvanse 675 copias latinas do texto nas bibliotecas máis prestixiosas do mundo. O libro de consellos, inspirados no estoicismo e nas catro virtudes cardinais de Platón, chegou a circular naquela época atribuído a Séneca. Agora, arredor da festividade de Martiño de Dumio, que se celebra o 20 de marzo, o Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede a tradución ao galego do texto dentro da publicación Como levar unha vida honesta. Consellos de Martiño de Dumio a Miro, rei de Galicia, unha edición coordinada por Manuel Gago que conta con cinco textos contextualizadores.

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora 51 números da cabeceira A Nosa Terra. Editada pola Irmandade Galega de Bos Aires entre os anos 1942 e 1972, a publicación, de carácter político, tiña como fin principal informar dos propósitos dos grupos nacionalistas de Bos Aires e América. Ademais, tamén se incluían novas sobre a situación da colectividade e de Galicia. Os exemplares dixitalizados que se agregan neste mes de marzo pertencen a diversos exemplares publicados entre os anos 1944 e 1972 e, malia que a maioría deles están depositados no AEG, tamén se incorporaron algúns cedidos por Xosé María Rei Lema do fondo de Roberto Veloso, cuxo orixinais se conserva na Biblioteca de Baio.

A colección dixital de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG) incorpora a entrada de Daría Vilariño. Vencellada profesionalmente á Biblioteca Universitaria de Santiago de Compostela, loitou por conseguir “que na Universidade prenda e se desenvolva a idea de ‘biblioteca universitaria’ como un proxecto conxunto cunha actuación uniforme”, subliña María Virtudes Pardo Gómez. Ela é a autora da súa biografía no Álbum de Galicia.

Antón Crestar foi un dos grandes expoñentes da emigración galega no Uruguai no século XX. Recuperar a súa figura e visibilizala publicamente é o obxectivo do protocolo de colaboración que asinaron hoxe a presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez e o alcalde de Miño, Manuel Vázquez Faraldo. No acto de sinatura estaban presentes Catalina Morado, concelleira de Educación, Cultura, Comunicación, Participación Cidadá, Transparencia e Igualdade, máis Pilar Cagiao, profesora de Historia de América e coordinadora do Grupo HistAmérica da Universidade de Santiago de Compostela.

No día en que se fan vinte anos da desaparición de Lois Tobío, a súa filla Constanza asinou coa presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, un acordo polo que cede á institución o seu fondo particular. “Un fondo moi importante que ofrece unha ollada múltiple, meticulosa e completa sobre múltiples feitos e moitos lugares do mundo”, apuntou a presidenta. Son documentos persoais, cartas e materiais inéditos que contribúen a coñecer mellor a historia de Galicia e de España do século XX. “Un legado importante por si mesmo, porque Tobío é un dos grandes, pero tamén en relación co legado doutros compañeiros, como poden ser Filgueira Valverde, Paz Andrade e moitos outros”, subliñou o historiador Ramón Villares, quen iniciou a primeira dixitalización dese material na súa etapa como presidente do CCG. “Para min é un momento moi importante porque cumpro a vontade de meu pai, que me pediu que me encargase de que o seu arquivo fose doado a unha institución galega”, asegurou Constanza Tobío no acto de sinatura.

Películas como Apocalypse Now, o pensamento de Claude Lefort ou conceptos como o de liberdade de elección ou Dereitos Humanos servíronlle a Slavoj Zizek para explicar que determinados problemas que hoxe se definen baixo o paraugas da “intolerancia”, noutro momento histórico serían cualificados de “explotación” ou simplemente de “inxustiza”. O filósofo esloveno foi unha das figuras que participou no ciclo “O(s) sentido(s) da(s) cultura” cun relatorio titulado “A tolerancia como categoría ideolóxica”. É unha das conferencias destacadas que visibilizamos da traxectoria da institución no ano en que cumpre o seu corenta aniversario.

Este lunes 13 de marzo cúmprense vinte anos da morte de Lois Tobío, membro do Seminario de Estudos Galegos, militante galeguista, escritor, xornalista, diplomático, tradutor e defensor da personalidade cultural de Galicia no mundo. O Consello da Cultura Galega (CCG) lembra a súa figura cunha xornada titulada “As décadas de Luis Tobío”. Una sesión na que participa a súa única filla, Constanza Tobío, mentres que destacadas figuras situarán a figura do diplomático no seu contexto. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, será a encargada de inaugurar esta cita que se pode seguir en directo (a partir das 17:00 horas) desde as redes sociais da institución. Ese mesmo día, Contanza Tobío, asinará un acordo que cede ao CCG novos manuscritos e documentos referenciais para a reconstrución de momentos e iniciativas tan importantes na nosa historia como o exilio ou a fundación do Consello de Galiza en 1944.

Xosé Manuel Olveira, “Pico” (Esteiro, Muros, A Coruña, 1955 – Santiago de Compostela, 2013), destacou pola súa ampla traxectoria nas artes escénicas e no audiovisual. Apaixonado do teatro pola súa maxia insubstituíble, segundo el mesmo recoñeceu, participou en numerosas obras teatrais, así como en filmes de diferente metraxe. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), é autoría de Ana Abad de Larriva.

Sophias é a serie web de ficción coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Consellería de Promoción do Emprego e Igualdade, contribúen a divulgar o pensamento de mulleres destacadas da historia. A responsable do proxecto, Carme Adán, e Tareixa Ferreiro, da Deputación de Lugo, presentan no centro sociocultural “O vello cárcere” (venres 10, 19:30 horas) esta iniciativa que está formada por sete episodios que se achegan ás ideas de figuras coma Simone Weil, Simone de Beauvoir, Hannah Arendt, Judith Butler ou María Xosé Agra. Participarán no coloquio posterior á proxección as actrices Marta Pérez e María Roja; Manuel Torres e Cristina de la Torre.

Web do proxecto

“O 38% da poboación mundial fuxe das noticias nalgunha ocasión e a desinformación, xunto coas noticias falsas e a información incorrecta, son hoxe o risco da intoxicación informativa”. Así o expresou o catedrático Emili Prado (Cospeito, 1953) na xornada “A información no mundo da posverdade” coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) abre o foro Pensar o mundo dende Galicia, co que a institución celebra o seu 40 aniversario. A presidenta, Rosario Álvarez, destacou na inauguración que este foro constitúe “un acto de demostración da nosa confianza nas posibilidades que temos como colectivo, como comunidade”. Así mesmo, recalcou o vencello desta actividade co labor do CCG de “promocionar elementos con que poder deseñar estratexias que nos garantan un futuro”. Nesta liña, o vicepresidente do CCG e coordinador do foro, Xosé Manoel Núñez Seixas, engadiu que se buscou responder á inquedanza de “pensar o mundo dende Galicia e concibir Galicia como unha célula de universalidade”.

O Consello da Cultura Galega pon na rede novos inéditos de Martín Sarminento no día do seu natalicio (nove de marzo). Unha celebración que coincide co primeiro Día do Naturalismo, recoñecemento promovido por unha ducia de entidades co obxectivo de promover o respecto pola natureza. O CCG contribúe coa celebración coa posta na rede dunha escolma de cinco traballos do frade ao redor da natureza e a botánica.

8M//Entrada Álbum de Galicia

“Mulleres que abriron as fendas que nós cruzamos” é o título do novo especial de Proxector, iniciativa que desenvolve o Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa Universidade de Santiago de Compostela (USC). Nesta nova entrega reúnense unha ducia de recursos audiovisuais que permiten coñecer a figura de mulleres que foron referentes en diferentes eidos, como a filosofía, a xeoloxía, a enfermería, a química ou as matemáticas. Con este especial, o CCG súmase á conmemoración do Día Internacional da Muller, unha cita que se celebra anualmente para reclamar a igualdade e a participación das mulleres en todos os ámbitos da sociedade.

Se a súa entidade está a preparar actividades para esta celebración, pode achegarnos estes datos básicos. É importante que remita a programación definitiva, con datas, localización e todos os datos xa pechados. O evento será incluído na programación conxunta do Centenario do Seminario de Estudos Galegos.