O Consello da Cultura Galega acometeu en colaboración coa Fundación Luís Seoane, a edición dixital sistemática e rigorosa da correspondencia do pintor depositada na devandita fundación, coa intención de seguir contribuíndo á unha mellor investigación sobre Luís Seoane e os seus contextos. O conxunto epistolar componse de case 3.000 cartas nas que se da conta das relacións do pintor cos seus amigos, colaboradores, familia e persoeiros destacados da súa época (políticos, novelistas, artistas plásticos...). Esta fonte documental aporta moitos detalles da súa vida e da súa obra, e resulta fundamental para interpretar a situación política, social e literaria nas dúas Galicias, a americana e a europea.
A correspondencia, mes a mes
Por riba do eixe, as cartas escritas por Luís Seoane; por debaixo, as que recibiu. As zonas grises son silencios longos. Preme nun mes para ver as cartas dese ano. 44 cartas sen data non aparecen.
Calendario
Cada cadro é un mes; canto máis escuro, máis cartas.
Correspondentes 210
-
Lifschitz, Rafael27 escritas · 25 recibidas
-
Díaz Dorado, Diego21 escritas · 29 recibidas
-
Vázquez Freire, José Luís19 escritas · 30 recibidas
-
Lifschitz, Emma26 escritas · 23 recibidas
-
Burd, Esther20 escritas · 19 recibidas
-
Baudizzone, Luís23 escritas · 13 recibidas
-
Goldstein, Enrique9 escritas · 14 recibidas
-
Negri, Nélida14 escritas · 7 recibidas
-
Blum, Sigwart13 escritas · 6 recibidas
-
Pagano, Sara7 escritas · 10 recibidas
-
Goldstein, Lázaro5 escritas · 7 recibidas
-
Cherniavsky, Isidoro4 escritas · 7 recibidas
-
Martínez Romero, José5 escritas · 3 recibidas
-
Menechini, Enzo8 recibidas
-
Fernández, Albino5 escritas · 3 recibidas
-
Lublin, Julia3 escritas · 4 recibidas
-
Melella, Roberto5 escritas · 1 recibida
-
Guber, José4 escritas · 2 recibidas
-
Kornblith, Isaac3 escritas · 2 recibidas
-
Ortiz Alonso, Alicia4 escritas · 1 recibida
-
Lifschitz, Carlos3 escritas · 2 recibidas
-
Goldstein, Anita de1 escrita · 4 recibidas
-
Rand, Marion4 recibidas
-
Gerstein, Marika4 recibidas
-
Kowalewski, Valdemar2 escritas · 1 recibida
-
Almazán, Sandro3 escritas
-
Cohen, Violeta2 escritas · 1 recibida
-
Pedemonte, Jorge2 escritas · 1 recibida
-
Tschumi, Eric1 escrita · 2 recibidas
-
Rosenbaum, Joan2 recibidas
-
Sández Figueiras, Fernanda2 recibidas
-
Paz-Andrade, Alfonso2 recibidas
-
Poggi, Elena1 escrita · 1 recibida
-
Waisman, Ora de2 recibidas
-
Bianco, Adriana2 escritas
-
Nehmad, Ruth2 recibidas
-
Bossart, Víctor2 recibidas
-
Kornblith, Anna de Sima2 recibidas
-
Sofovich, María Luisa2 escritas
-
Radaelli, Sigfrido2 escritas
-
Neira Vilas, Jesús1 escrita · 1 recibida
-
Villamarín Prieto, José2 recibidas
-
Otero Ortiz, Cuqui1 escrita
-
Resnick, Moisés1 recibida
-
Schwarz, M.1 escrita
-
Scharf, Kim1 recibida
-
Tavoni, Efrem1 recibida
-
Vinitzky, Juan1 recibida
-
Oya, Jesús1 escrita
-
Payró, María Ines de1 recibida
-
Roses, Noemí1 recibida
-
Ridi de Constantinescu, Lila1 escrita
-
Palazón, Francisco1 recibida
-
Dávila, Fernando1 escrita
-
Kielschowsky, Andrij1 escrita
-
Basso, Teresa1 recibida
-
Cabrera, Alberto1 escrita
-
Velasco, Luisa María1 recibida
-
Erochevsky1 escrita
-
Audivert, Rosa de1 recibida
-
Estévez, Abelardo1 recibida
-
Kleinman, Julio1 recibida
-
Abraham, Ricardo1 recibida
-
Rocha, Hildon1 escrita
-
Curutchet, Anatilde1 recibida
-
Guariglia, Maria del Carmen de1 escrita
-
Gruber, Gerd1 escrita
-
Hertzriken, Rory1 escrita
-
Ieladim, Ose1 escrita
-
Lifschitz, Eduardo1 escrita
-
Kowalewski, Dora de1 escrita
-
Kleinman, Ida1 recibida
-
Grieben, Carlos1 escrita
-
Galarza, Rosa1 recibida
-
Llonch, Juan B.1 escrita
-
Fried, Federico1 escrita
-
Goluboff, Luísa1 escrita
-
Goldstein, Polita1 recibida
-
Goldstein, Manuel1 escrita
-
Goldstein, Adela de1 escrita
-
Perazzo, Nelly1 escrita
Persoas mencionadas 2.573
Preme nun nome para ver as cartas que o mencionan. O número indica cantas.
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z
Temáticas
Presentación de Luís Seoane co gallo do seu epistolario
Breve recensión biográfica acompañada de doce retratos reducidos nunha única imaxe
Nacido en Bos Aires en 1910, nunha familia de emigrantes galegos, residiu en Galicia desde 1916, onde se formou como avogado e como artista á beira de mestres como Carlos Maside, en Compostela. Militante no galeguismo republicano, fuxiu da represión de 1936 e retornou á súa cidade natal, onde foi acollido por un grupo de intelectuais antifeixistas arxentinos (Frontini, Romero, Cóppola, Córdova) e artistas galegos como Blanco Amor ou Manuel Colmeiro.
Na cidade de Bos Aires desenvolveu unha grande actividade cultural como deseñador, editor, creador literario, gravador e pintor, tanto no seo da cultura arxentina como entre a colectividade de emigrados e de exiliados republicanos. Dirixiu durante vinte anos o xornal Galicia do Centro Gallego e participou na actividade de editoras como Emecé, Nova, Losada ou Botella al Mar, sempre en estreita colaboración con amigos galegos como Lorenzo Varela, Rafael Dieste e Arturo Cuadrado, alén de moitos exiliados españois como Rafael Alberti ou Francisco Ayala.
A súa integración na cultura arxentina foi moi intensa, como mostra este epistolario. Pero tamén foi decisiva a súa contribución para manter viva a cultura galega herdada da experiencia da II República, grazas a un contacto permanente con figuras como Fernández del Riego, Paz-Andrade, García-Sabell, Carlos Maside ou Aquilino Iglesia Alvariño. Con todo, o principal enlace con Galicia foi, desde finais dos anos cincuenta, o artista plástico e empresario ceramista Isaac Díaz-Pardo, con quen fundou o Laboratorio de Formas de Galicia e un ambiciosos proxecto de renovación cultural, organizado arredor do grupo Sargadelos.
Desde os anos sesenta fixo periódicas viaxes a Galicia, sen abandonar de modo definitivo Bos Aires. Morreu na cidade da Coruña en abril de 1979 e deixou un inmenso legado que, en gran parte, foi depositado na Fundación Luís Seoane (A Coruña), que promoveu con entusiasmo a súa viúva, Maruxa Fernández, finada en 2003. Dos fondos desa fundación procede o epistolario que agora se pon a disposición pública, grazas a un proxecto do Consello da Cultura Galega.
Criterios de edición do Epistolario Luís Seoane
Explicación das claves na compilación e ordenación das cartas do célebre autor galego nesta iniciativa do CCG
O inxente material epistolar de Luís Seoane está composto por un corpus de 3000 cartas, no que se reúnen as epístolas recibidas e tamén un importante número (máis de mil) de copias das cartas escritas polo propio Seoane, que foi gardando coidadosamente no seu arquivo persoal. Todo este patrimonio epistolar foi depositado pola súa viúva, Maruxa Seoane, na Fundación Luis Seoane (A Coruña).
En virtude dun convenio subscrito polo Consello da Cultura Galega coa citada fundación en 2010, procedeuse a dixitalizar todo este material, ao que se engadiu documentación doutras procedencias, como a Fundación Penzol (epistolario de F. Fernández del Riego) ou o Instituto Galego de Información (epistolario de I. Díaz Pardo).
O traballo desenvolvido polo Consello da Cultura consistiu na transcrición das cartas e, logo, na elaboración dunha base de datos e unha etiquetaxe dos textos con metadatos sobre persoas, lugares, obras ou institucións, o que vai permitir unha gran variedade de buscas para quen consulte este fondo.
Dado que se trata dun proxecto aberto, que progresivamente poderá ser enriquecido con novos datos e informacións, decidimos poñer á disposición do público máis da metade do epistolario de Seoane. A selección temática desta entrega que sae a lume agora (29/1/2014) está constituída por dous grupos de relacións epistolares. A primeira contén as cartas intercambiadas cos principais membros do grupo Galaxia, pois foi con F. Fernández del Riego con quen primeiro estableceu Seoane unha relación epistolar estable. A segunda, e talvez a menos coñecida, recolle as cartas escritas e recibidas cos seus amigos arxentinos.
Durante os próximos meses incorporarase nova documentación, comezando polas cartas cruzadas con I. Díaz Pardo e o grupo Sargadelos para, posteriormente, engadir a súa relación epistolar cos amigos do exilio.
Carta de Alvajar a Luís e Maruxa Seoane. 1963
Ginebra, 22 junio de 1963
Queridos Luis y Marujita:
Sólo unas letras, porque, aunque estoy muy descansada, sigo teniendo mucho trabajo.
Os mandé, hasta ahora, todas las cartas que han llegado. Lo que no llegó fue el paquete de las fotografías. No sé si nos convendría que escribieseis a la casa recordando el asunto, si es que las fotografías os interesan. Porque ahora sí, ya tardan demasiado. También mandé la chaqueta de Maruja en un paquete que espero habrá llegado, aunque se me creó el problema de a que nombre mandarlo; si lo mandaba a nombre de Luis, él mismo, a lo mejor, tendría que ir a buscarlo, y no sabía cómo tendría sus papeles Maruja, con qué nombres y apellidos, de manera que no me decidí a mandarlo a nombre de ella. A su hermana tampoco me decidí a mandárselo para no darle molestias. De todas maneras, espero que haya llegado. Estuve a punto de mandaros también las dos alfombritas de trapos, que no pudisteis llevaros por falta de sitio. Si queréis que os las mande, decídmelo. Pensé que si volvéis en septiembre, como es casi seguro, habría tiempo de que las recogierais, y era mejor no cargaros con más equipaje.
Aquí todo marcha como siempre. Ha llovido a cántaros desde que os fuisteis. Ha habido varias tormentas de truenos y relámpagos, cosa no muy frecuente Ginebra. El 21, para celebrar el verano, hizo calor, luego lluvia, luego tormenta, y ahora está gris. Pero agradable.
Le he escrito a Núñez Bua, porque no tengo noticias de su ahijado, y le digo lo de que es mentira que les descuenten nada para los sindicatos de España, para que el muchacho lo sepa.
Supongo que estaréis muy contentos. Yo, si las cosas siguen así, trataré de desligarme del teatro definitivamente y de estudiar algo, si es que puedo en esta Ginebra donde no hay cursos nocturnos. Ya veremos. Por el momento leo, y leo, y leo. Y duermo, que es lo que más me gusta. Veo de vez en cuando a mis amigos que están de paso, que vienen, sobre todo, de Nueva York, a “mis nietas”, etc. Pero poco. Como veis, sigue la rutina, que no es mala, de todas maneras.
Cuando decidáis qué es lo que vais a hacer, decídmelo. No voy a tomar vacaciones en julio, como pensaba, o como pensé un poco apresuradamente, porque no me conviene. Me quedaré aquí en julio y agosto, posiblemente iré un par de días a París a ver a papá, y luego, en septiembre, con calma, haré un plan que me divierta y me interese, si cabe.
Un abrazo muy fuerte y un gran cariño, además de un gran reconocimiento por la compañía que habéis representado para mí. Hacía tiempo que no me sentía “acompañada”, es decir, viviendo en comunicación normal con seres humanos, y eso me ha hecho mucho bien; mucho más del que podáis imaginaros.
Amparo
Carta de Alvajar a Luís e Maruxa Seoane. 1963
Ginebra, 22 de octubre de 1963
Queridos Marujiña y Luis:
Aunque tarde, contesto. Es que estuve tres o cuatro días en París y a mi vuelta, de repente, tuve la oportunidad de tomar un departamento y he andado de mudanza y de trámites (ya sabéis que aquí hay un gran problema de alojamiento), y estando trabajando todo el día todo eso se hace largo y enojoso.
Mi nueva dirección es: 15, avenue Krieg, ler. étage, ap. 12. Uno de estos días me traspasarán el teléfono, al parecer con el mismo número de antes. La casa es bonita y el barrio todavía lo es, porque hasta hace poco no estaba todavía en Ginebra, sino en Suiza. Quiero decir que hay viejas casas (aunque la mía es tan nueva que no está terminada), con grandes parques, tan inmensos que parecen parques públicos, muchos árboles, mucha luz, mucho espacio, y yo no tengo enfrente ningún vecino. Tengo ahora un hall de entrada no muy pequeño, dos habitaciones bastante grandes, un cuarto de baño grande y una cocina grande, y once metros de balcón–terraza bastante ancho, tanto que hay sillas y una mesa. Como los muebles que tuve que aceptar con el traspaso del departamento tenían que ser cambiados, en eso ando, y el lunes que viene me traerán los de la primera habitación. En estos días se llevarán los viejos.
Tengo que llamar por teléfono a la mujer de Tschumig, que me había hablado para que fuera a su casa, y con esto de la mudanza nos hemos perdido de vista y de oído. Me llamó, en realidad, para preguntarme por vosotros, como os podéis suponer. Tuve varias cartas de Núñez Bua con encargos, le escribí a su ahijado porque tenía sus cosas en marcha y arreglado aquí con un amigo que le solucionaba todo, se lo expliqué también a Núñez Bua, diciéndole además que una garantía del cronógrafo que compró aquí y que andaba en panne no me la daban, como ya había yo supuesto, si no me mandaba el número del cronógrafo. De todas maneras, espero que habrá recibido la carta. También tuve carta de Baltar, a la que contesté, y ahora he recibido otra (es por un asunto de la OMS) a la que contestaré dentro de unos días, porque tengo que buscar unos documentos que pueden interesarle porque puede encontrar en ellos la información que quiere tener, pero tengo primero que ver si existen y si están al alcance de extraños, como yo.
Espero noticias vuestras para saber qué pensáis hacer. Supongo que ya estaréis de vuelta en Madrid. Podéis escribir a la nueva dirección o simplemente a
Amparo Alvajar
Bureau International du Travail
Genève–Suisse
Y nada más.
Mil cariños.
Amparo
Y ahí va una tarjeta que tengo en el bolsillo para vosotros desde mi vuelta de París, por las razones que os he explicado.
Créditos
Créditos do proxecto web
Edición:
Emilia García López
Gustavo Hervella
Berta López Villamel
Carmela Montero
Revisión e transcrición:
Silverio Cerradelo Gómez
Isaac Lourido Hermida
Olalla Márquez Losada
Xosé Pablo Sánchez Mato
Bases de datos:
Kike Benlloch
Colabora:
Fundación Luís Seoane
Agradecementos:
Fundación Penzol
Seminario de Estudos Galegos
Xosé Díaz Arias de Castro
Colabora
Se coñeces fondos epistolares ou atopas erros ou ausencias neste epistolario, escríbenos a epistolarios@consellodacultura.gal.





























