Transcripción da Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega (A Habana, 1905) en 00/00/1905
Os galegos emigrados a América sempre foron conscientes das necesidades e aspiracións da súa terra. Tiveron unha participación moi activa no progreso e desenvolvemento das institucións culturais creadas en Galicia. A colectividade galega residente en Cuba e na Arxentina estivo á cabeza de movementos impulsores do rexurdir cultural e político, que serviron como elementos catalizadores do cambio no contexto social galego.
Unha das iniciativas máis importantes foi a creación da Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega, a cal aprobou o seu regulamento na Habana o 15 de xuño de 1905, asinado por Manuel Curros Enríquez (presidente) e Alfredo Nan de Allariz (secretario).
O emigrante ferrolán José María Benito Fontenla Leal (1864-1919) tamén tivo un papel decisivo na fundación da antedita asociación, cuxo obxectivo de creación foi o seguinte: «Constituir en el punto que mejor convenga de Galicia una Academia Gallega ajena á toda idea política y religiosa sin más carácter que el de dar unidad al idioma gallego por medio de la publicación de una Gramática y un Diccionario; estudiar nuestras ciencias; cultivar la literatura y las artes, inclusas las industriales; recoger nuestros cantos populares y nuestros monumentos arqueológicos, y realizando cuanto tienda á enaltecer y glorificar el buen nombre de Galicia».
Esta sociedade sería a xénese da futura Real Academia Galega (1906), da que Fontenla Leal tamén foi impulsor xunto a Murguía e Curros. Nesta imaxe aparece Fontenla Leal xunto ao historiador e literato coruñés Francisco Tettamancy Gastón.
