|
|
|
|
|
|
|
|
Ver
Transcripción da Virxinia Pereira Renda. Muller de ideas propias, confidente de pensamentos e ideais
Virxinia Nicolasa María de Gracia Pereira Renda naceu na Estrada, o 20 de outubro de 1884. Filla de Peregrina Renda López e de Camilo Pereira Freigenedo, avogado de renome que encarrilou a súa educación contratando un mestre particular. En 1907 certas circunstancias familiares levaron a Virxinia a visitar con certa frecuencia a cidade de Santiago de Compostela, pois nela tiña fixada a residencia a súa irmá Sara, casada con Alfredo Pérez Viodi. Alí coñeceu ao que sería o seu compañeiro de vida, Afonso Daniel Rodríguez Castelao, con quen casaría na Estrada no ano 1912. A aparición dunha desafortunada doenza ocular condicionaría o destino profesional de Castelao, afastándoo da práctica médica, que nunca chegou a exercer. A vida de Virxinia Pereira estivo marcada pola perda do seu único fillo, Afonso Xesús, que faleceu en 1928 con tan só catorce anos de idade. Co levantamento contra a República e o inicio inminente da Guerra Civil, Virxinia e Castelao comezaron o seu periplo por distintos lugares como Badaxoz, Valencia, Barcelona, a Unión Soviética, Estados Unidos, Cuba ou París. A súa condición nada tivo que ver coa vida acomodada propia da muller dun galeno. Na súa peregrinaxe con Castelao produciuse unha sutil participación de Virxinia en varios actos públicos (Nova York e Uruguai), chegando a substituílo na homenaxe a Manuel Irujo en Arxentina (1948). Durante o seu exilio en Bos Aires (1940), o matrimonio foi moi ben acollido. Castelao continuou coa súa carreira política e misión propagandística, ademais de desenvolver todas as súas facetas de artista global (novelista, debuxante, caricaturista, pintor, teórico da arte...). En todas elas estivo Virxinia presente, quen compartiu o seu fiel compromiso co galeguismo. De coidadora do seu fillo pasou a exercer de enfermeira do seu home. Castelao morreu o 7 de xaneiro de 1950 e Virxinia tivo que reiniciar un novo periplo cheo de reivindicacións, para que non morrese a súa memoria e o que iso representaba para Galicia. A partir dese momento a vida de Virxinia transcorrería entre Bos Aires e Galicia. Finalmente morreu en Madrid o 23 de decembro de 1969 e os seus restos descansan, xunto aos do seu querido fillo, no cemiterio de Figueroa.
|
|
|
Ver
Transcripción da Mariví Villaverde, memoria do exilio galego, ca. 1979
A experiencia vital de María Victoria Villaverde Otero estivo marcada polo exilio. Filla de Elpidio Villaverde, o último alcalde republicano de Vilagarcía de Arousa e deputado nas Cortes da República, tivo que exiliarse coa súa familia en Francia. Alí coñeceu a Ramón de Valenzuela. A II Guerra Mundial obrigou a familia a buscar un novo país de acollida e marchou cara a Arxentina. Ata 1944 non volve reunirse co seu mozo, que estaba no cárcere como preso político. Tras a súa voda en Vilagarcía e debido á represión franquista, deciden en 1949 marchar para Bos Aires. Alí traballa nas representacións de teatro galego da Federación de Sociedades Gallegas e dirixe xunto con Arturo Cuadrado o xornal Galicia, onde publica algúns artigos co pseudónimo de “Mª V. Arealonga”. Hai que destacar tamén as numerosas iniciativas que realizou a prol da defensa da muller emigrante na colectividade.
En 1962 a editorial Alborada de Luís Seoane publica a súa obra máis coñecida, Tres tiempos y la esperanza, na que dá testemuño do que foi a República e o exilio para tantos e tantas galegas. En 1966 retorna coa súa familia definitivamente a España e instálase en Madrid pero con Galicia sempre presente.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1002-07-00 |
|
|
| 1905-00-00 |
|
|
| 1919-01-13 |
|
|
| 1920-00-00 |
|
|
| 1920-01-01 |
|
|
| 1921-00-00 |
|
|
| 1925-09-15 |
|
|
| 1925-11-02 |
|
|
| 1926-00-00 |
|
|
| 1926-03-14 |
|
|
| 1926-09-01 |
|
|
| 1929-00-00 |
|
|
| 1929-00-00 |
|
|
| 1929-00-00 |
|
|
| 1929-00-00 |
|
|
| 1929-05-17 |
|
|
| 1930-00-00 |
|
|
| 1930-00-00 |
|
|
| 1931-00-00 |
|
|
| 1931-00-00 |
|
|
| 1931-00-00 |
|
|
| 1931-00-00 |
|
|
| 1931-01-15 |
|
|
| 1931-03-14 |
|
|
| 1932-00-00 |
|
|
| 1932-00-00 |
|
|
| 1932-00-00 |
|
|
| 1932-08-00 |
|
|
| 1932-08-00 |
|
|
| 1933-02-10 |
|
|
| 1933-06-16 |
|
|
| 1934-00-00 |
|
|
| 1934-00-00 |
|
|
| 1934-07-24 |
|
|
| 1935-00-00 |
|
|
| 1935-00-00 |
|
|
| 1936-06-28 |
|
|
| 1938-03-28 |
|
|
| 1938-12-14 |
|
|
| 1939-01-01 |
|
|
| 1939-05-09 |
|
|
| 1939-07-01 |
|
|
| 1939-07-04 |
|
|
| 1939-08-06 |
|
|
| 1939-09-04 |
|
|
| 1940-00-00 |
|
|
| 1940-00-00 |
|
|
| 1940-00-00 |
|
|
| 1940-01-01 |
|
|
| 1942-01-01 |
|
|
| 1942-07-00 |
|
|
| 1943-00-00 |
|
|
| 1943-00-00 |
|
|
| 1943-07-00 |
|
|
| 1943-07-00 |
|
|
| 1944-00-00 |
|
|
| 1944-07-01 |
|
|
| 1945-00-00 |
|
|
| 1945-00-00 |
|
|
| 1947-02-01 |
|
|
| 1947-10-04 |
|
|
| 1948-00-00 |
|
|
| 1948-00-00 |
|
|
| 1948-00-00 |
|
|
| 1948-01-01 |
|
|
| 1949-00-00 |
|
Ver
Transcripción da Obra colectiva de Lois Tobío Fernández, Viveiro (1906) - Madrid (2003); Plácido R. Castro del Río, Corcubión (1902) - Cambados (1967) e Florencio Delgado Gurriarán Córgomo (1903) - Fair Oaks, Estados Unidos (1987) en 00/00/1949
Esta antoloxía xurdiu nun certame literario convocado pola Federación de Sociedades Gallegas, (FSG), no que participaron escritores exiliados ben coñecedores da poesía universal e das linguas orixinais nas que foran escritas. Entre eles Lois Tobío, destacado galeguista, tradutor e xornalista exiliado en Montevideo, Florencio Delgado Gurriarán dende México e Plácido Ramón Castro del Río dende Inglaterra. A calidade dos seus traballos levou á Federación a publicalos como unha obra colectiva que saíu do prelo en 1949. Contaba coa tradución de 57 textos poéticos, dos cales 24 eran obra de Plácido Castro, 13 de Gurriarán e 20 de Lois Tobío. Na nómina de autores traducidos figuran os escritores románticos ingleses Shelley, Keats, Tennyson e Longfellow e os franceses Baudelaire, Verlaine, Paul Bourget, Rimbaud, René Laporte e Louise de Vilmorin, entre outros. No limiar, redactado por Tobío, deféndese que a lingua e a literatura galegas se enriquecen polo contacto con outras literaturas pois “a voz de Galicia ten que se ouvir no mundo e as do mundo en Galicia”. Esta obra serviu para divulgar a moitos destes poetas entre os e as galegas.
|
| 1950-00-00 |
|
|
| 1950-00-00 |
|
|
| 1952-00-00 |
|
Ver
Transcripción da Luís Seoane, Bos Aires (1910) - A Coruña (1979) en 00/00/1952
O seu autor, Luís Seoane, foi o paradigma do intelectual polifacético, unha das personalidades máis activas e creativas da nosa cultura. Como defensor da integración de todas as artes, destacou en todas as iniciativas que emprendeu: pintor, debuxante e ilustrador; editor; escritor: poeta, narrador, dramaturgo, ensaísta ou crítico literario; e promotor de multitude de iniciativas a prol da cultura galega.
A súa obra poética iniciouse en 1952 coa publicación de Fardel de eisilado, libro en que relata, dende a súa visión máis persoal, a epopea anónima da emigración galega e do exilio, vítimas da situación sociopolítica que se estaba a vivir. Considerado como a primeira obra de poesía social da posguerra, é un libro icónico da lírica galega cheo de ideais sociais e artísticos, no que prevalece unha linguaxe prosaica con remorsos épicos.
|
| 1952-00-00 |
|
|
| 1952-01-01 |
|
|
| 1952-03-01 |
|
|
| 1952-05-00 |
|
|
| 1953-08-26 |
|
|
| 1954-01-01 |
|
|
| 1954-10-00 |
|
|
| 1955-00-00 |
|
|
| 1955-06-10 |
|
|
| 1956-00-00 |
|
|
| 1956-01-10 |
|
|
| 1957-00-00 |
|
Ver
Transcripción da María Casares, símbolo e referente do exilio galego, en 1957 en 00/00/1957
Filla de Santiago Casares Quiroga, último presidente do Goberno da República, con 14 anos tivo que fuxir a Francia coa súa nai. Alí viviu o seu exilio, tal como relata na súa biografía, Residente privilegiada, na que fai alusión ao permiso de residencia que lles outorgou o Goberno francés.
Estudou interpretación e chegou a converterse nunha das grandes damas do teatro francés. No cume da súa brillante carreira, viaxou a Arxentina coa compañía do Teatro Nacional Popular, dirixida por Jean Vilar. Para todos os galegos emigrados e exiliados a súa presenza e actuacións teatrais supuxeron momentos de afirmación colectiva e de orgullo. María Casares, ademais dunha actriz de gran sona, era unha muller que defendía nas súas declaracións as súas ideas republicanas e democráticas. E, como non, amosábase orgullosa da súa condición de galega, como podemos ler nunha entrevista realizada nesta viaxe por Víctor Luis Molinari, a quen lle afirma: «En este futuro yo me veo en Galicia, por los caminos de Galicia, representando para mi pueblo y dándole a él lo mejor de mi espíritu».
Nesta visita a Bos Aires participou en varios eventos coa colectividade: fixo unha ofrenda floral á estatua de Rosalía de Castro no Centro Galego e recibiu diversas homenaxes de varias entidades como o Centro Lucense, AGUEA ou o Consello de Galiza, con cuxos membros aparece retratada.
O Consello da Cultura Galega ten publicado un libro de María Lopo no que podemos coñecer máis en profundidade a súa vinculación coa súa terra natal baixo o título de O tempo das mareas. María Casares e Galicia.
|
| 1957-00-00 |
|
|
| 1957-00-00 |
|
|
| 1957-07-25 |
|
|
| 1958-00-00 |
|
|
| 1958-00-00 |
|
|
| 1959-00-00 |
|
Ver
Transcripción da María Valverde. Unha das grandes voces líricas da nosa terra en 00/00/1959
Esta artista galega, nacida en Santiago de Compostela, triunfou como cantante de ópera nos mellores teatros de Europa. Cunha excelente formación musical e dona dunha fermosa voz de contralto, debutou no Teatro Social de Milán coa ópera Il Trovatore. Triunfa axiña e actúa nos mellores teatros. A súa fama permitiulle integrar no seu repertorio a música galega tradicional e nas súas actuacións interpreta cancións populares galegas con grande éxito.
Tras un duro periplo camiño do exilio, instálase en Montevideo co seu home, o médico xienense Virgilio Garrido. Continúa a actuar nos principais teatros e desenvolve unha intensa actividade como docente. Muller progresista, estivo moi vinculada coa colectividade galega exiliada en Uruguai.
Pouco antes da súa morte en 1959, Xosé Neira Vilas publica en Galicia Emigrante unha entrevista na que podemos ler sobre a súa brillante carreira na que destaca a súa saudade de Galicia e a pena por non poder volver á terra. O escritor define a María como unha “galega íntegra, sin eufemismos, [que] deu xerarquía á nosa canzón popular, a que levou nos beizos polos máis prestixiosos escearios do mundo”.
|
| 1959-00-00 |
|
|
| 1959-11-03 |
|
|
| 1960-00-00 |
|
|
| 1960-09-13 |
|
|
| 1961-00-00 |
|
|
| 1961-03-04 |
|
|
| 1962-00-00 |
|
Ver
Transcripción da Maruxa Seoane, compañeira de vida e obra de Luís Seoane, 1962 en 00/00/1962
María Elvira Fernández López era coñecida por todos como Maruxa Seoane. Ela viviu sempre á beira do gran pintor e intelectual galego Luís Seoane, acompañándoo en todas as vicisitudes vitais polas que tiveron que pasar e apoiándoo en todas as súas iniciativas. Xuntos no exilio e xuntos no retorno ata a morte do artista.
Grazas ao seu empeño, en Galicia podemos contar e gozar da Fundación Luís Seoane, que se encarga de difundir e preservar a obra do xenial artista. Ela mesma se ocupou de recuperar gran parte dos seus cadros e debuxos e traelos a Galicia para todos os galegos e galegas.
Foron mozos desde que eran moi cativos e sempre estivo ao seu carón. Mesmo cando, tras o estalido da Guerra Civil, Seoane tivo que fuxir a Arxentina, ela toma, pouco despois, o camiño do exilio para reunirse con el e tan pronto chega a porto casan para que as autoridades arxentinas permitan a súa entrada no país. Pasa a ser unha ama de casa dilixente e unha excelente anfitrioa para os seus numerosos amigos e colegas, así como a súa asistente no seu traballo como pintor, a súa axudante e mecanógrafa... e tamén colaborou activamente na edición da revista Galicia Emigrante, onde se encargou das seccións de “Gastronomía”, “Moreas de Humor” e “A Ramallada Florida” (dedicada á cultura popular galega, cantigas, refráns, trabalinguas...). Foi, así mesmo, unha presenza constante e participativa nas actividades culturais e sociais da colectividade.
|
| 1962-00-00 |
|
Ver
Transcripción da María Victoria Villaverde Otero, Vilagarcía de Arousa (1922) - Ribadumia (2017) en 00/00/1962
Esta obra autobiográfica narra as experiencias de Mariví Villaverde (tamén coñecida polo apelido do seu marido) durante a República, a Guerra Civil e o exilio coa súa familia en Francia e Arxentina, así como os seus anos no réxime franquista tras a súa volta a Galicia para casar con Ramón de Valenzuela. Nestas memorias relata, cunha profunda nostalxia, os fitos e ideais do período republicano e os seus recordos dunha infancia e xuventude feliz; tamén a loita e o sufrimento nos anos de exilio, baixo unha mirada feminista de defensa do papel das mulleres e da igualdade de xénero. Tres tiempos y la esperanza foi publicado en Bos Aires en 1962, prologado por Arturo Cuadrado, con quen a autora colaborara moitos anos no xornal Galicia da FSG. En 1987, xa retornada a España coa súa familia, Ediciós do Castro volve publicar esta obra na colección facsimilar Documentos para a Historia Contemporánea de Galicia; e no 2002 a editorial A Nosa Terra publica estas memorias, en galego, na súa colección Mulleres.
|
| 1962-00-00 |
|
|
| 1962-00-00 |
|
|
| 1962-03-00 |
|
|
| 1962-08-31 |
|
|
| 1962-09-07 |
|
|
| 1963-00-00 |
|
|
| 1963-00-00 |
|
|
| 1965-00-00 |
|
|
| 1966-11-00 |
|
|
| 1967-00-00 |
|
Ver
Transcripción da Alejandro Finisterre, Fisterra (1919) - Zamora (2007) en 00/00/1967
Alejandro Campos Ramírez foi máis coñecido como "Alejandro Finisterre", nome que toma da súa vila natal. Exiliado en Francia e despois en Ecuador, Guatemala e México, foi poeta, editor, xornalista e inventor, sendo coñecido popularmente por crear o xogo de mesa do futbolín. Na súa frutífera época mexicana dedicouse ás artes gráficas e á edición. Fundou e dirixiu a Editorial Finisterre Impresora, dende a que editou a revista do Centro Galego de México e unha antoloxía de libros de poesía de autores exiliados españois e escritores americanos, como León Felipe –de quen foi testamenteiro literario–, Juan Larrea, Francisco Ayala, Américo Castro, Max Aub, María Teresa León, Ernesto Cardenal etc.
Outro dos seus proxectos foi a edición de Compostela. Revista de Galicia. O número 1, o único publicado, é un volume de 908 páxinas, ricamente ilustrado, que contén vinte traballos –ensaios, poemas, críticas literarias...–, entre os que podemos destacar un artigo de Luisa Carnés sobre Rosalía de Castro e a edición case completa de Cantares gallegos como apéndice; o Paralelo de las lenguas castellana y francesa do Padre Feijóo, cunha análise de Amancio Bolaño; ou a reprodución fotográfica da Colección de estampas..., gravados de Pietro Bombelli sobre a vida do franciscano frei Sebastián de Aparicio, impresas en México en 1789.
|
| 1969-00-00 |
|
|
| 1970-00-00 |
|
|
| 1970-00-00 |
|
|
| 1971-10-00 |
|
|
| 1972-00-00 |
|
|
| 1975-00-00 |
|
|
| 1975-01-00 |
|
|
| 1976-00-00 |
|
|
| 1978-11-00 |
|
|
| 1979-09-01 |
|
|
| 1981-01-01 |
|
|
| 1981-07-01 |
|
|
| 1983-00-00 |
|
|
| 1984-05-27 |
|
|
| 1984-12-28 |
|
|
| 1985-11-00 |
|
|
| 1986-00-00 |
|
|
| 1986-00-00 |
|
|
| 1986-07-03 |
|
|
| 1986-11-00 |
|
|
| 1987-00-00 |
|
|
| 1988-01-01 |
|
|
| 1989-09-21 |
|
|
| 1990-00-00 |
|
|
| 1990-00-00 |
|
|
| 1990-05-17 |
|
|
| 1991-00-00 |
|
|
| 1992-00-00 |
|
|
| 1994-00-00 |
|
|
| 1996-07-23 |
|
|
| 2001-00-00 |
|
|
| 2001-09-20 |
|
|
| 2001-09-24 |
|
|
| 2001-09-24 |
|
|
| 2002-07-00 |
|
|
| 2002-11-07 |
|
|
| 2003-00-00 |
|
|
| 2003-00-00 |
|
|
| 2004-09-23 |
|
|
| 2005-07-23 |
|
|
| 2005-10-00 |
|
|
| 2006-04-04 |
|
|
| 2006-04-04 |
|
|
| 2006-05-01 |
|
|
| 2006-08-18 |
|
|
| 2007-00-00 |
|
|
| 2007-00-00 |
|
|
| 2007-00-00 |
|
|
| 2007-03-00 |
|
|
| 2008-02-12 |
|
|
| 2008-02-12 |
|
|
| 2009-03-28 |
|
|
| 2010-03-19 |
|
|
| 2010-04-16 |
|
|
| 2011-05-13 |
|
|
| 2012-01-23 |
|
|
| 2012-04-11 |
|
|
| 2013-00-00 |
|
|
| 2013-10-00 |
|
|
| 2014-00-00 |
|
|
| 2015-04-15 |
|
|
| 2016-04-08 |
|
|
| 2016-04-08 |
|
|
| 2017-00-00 |
|
|
| 2017-00-00 |
|
|
| 2017-04-24 |
|
|
| 2017-04-24 |
|
|
| 2017-04-26 |
|
|
| 2017-04-26 |
|
|
| 2017-04-26 |
|
|
| 2017-12-09 |
|
|
| 2019-03-27 |
|
|
| 2021-00-00 |
|
|
| 2021-07-12 |
|
|
| 2021-08-07 |
|
|
| 2021-10-14 |
|
|
| 2022-00-00 |
|
Ver
Transcripción da Florencio Delgado Gurriarán, Córgomo (1903) - Fair Oaks, Estados Unidos (1987) et. al. en 00/00/2022
Este libro fora publicado en 1943 na capital mexicana por iniciativa do Partido Galeguista. Trátase dunha antoloxía de textos poéticos cos que se quería homenaxear aos “compañeiros caídos na Guerra Civil española”. O editor literario desta obra colectiva foi Florencio Delgado Gurriarán, quen achegou catorce poemas da súa autoría. Tamén colaboraron Ramón Cabanillas Álvarez, fillo do poeta, Emilio Pita, Roxelio Rodríguez de Bretaña, Bieito Búa Rivas e Ramón Rey Baltar, todos asinando con pseudónimos. Hai tamén un poema de Concepción Lamas Barreiro (Chita Lamas), considerada polo profesor Xesús Alonso Montero como a primeira voz feminina do exilio galego.
O Consello da Cultura Galega realizou unha edición facsimilar deste libro como homenaxe ao poeta Florencio Delgado Gurriarán e nomeadamente a todos os exiliados republicanos. Pódese consultar esta obra na súa páxina web.
|
| 2022-00-00 |
|
|
| 2022-00-00 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-03-13 |
|
|
| 2022-03-18 |
|
|
| 2022-03-29 |
|
|
| 2022-03-29 |
|
|
| 2022-04-15 |
|
|
| 2022-04-19 |
|
|
| 2022-05-05 |
|
|
| 2022-05-11 |
|
|
| 2022-05-11 |
|
|
| 2022-05-12 |
|
|
| 2022-05-13 |
|
|
| 2022-05-13 |
|
|
| 2022-05-13 |
|
|
| 2022-05-16 |
|
|
| 2022-05-31 |
|
|
| 2022-05-31 |
|
|
| 2022-05-31 |
|
|
| 2022-05-31 |
|
|
| 2022-06-07 |
|
|
| 2022-06-14 |
|
|
| 2022-06-21 |
|
|
| 2022-06-21 |
|
|
| 2022-06-21 |
|
|
| 2022-08-19 |
|
|
