Arquivo de noticias do CCG

José María Castroviejo (Santiago de Compostela, 1909 - Pontevedra, 1983) foi un escritor, poeta e xornalista, pioneiro da ecoloxía e da defensa da natureza. Formou parte do Seminario de Estudos Galegos e publicou varios traballos na revista Nós. A súa entrada, elaborada por María Castroviejo, vén de incorporarse ao Álbum de Galicia, colección de biografías do Consello da Cultura Galega.

O Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF) do Consello da Cultura Galega (CCG) acaba de publicar un novo monográfico titulado “As letras das mulleres”. Helena González coordina este traballo que recompila artigos de opinión e documentos de diferentes fontes e que percorre a evolución do papel da muller nas letras galegas durante as últimas décadas. No especial atópase desde dúas galerías que revisan a presenza da muller na Real Academia Galega (tanto as académicas como as homenaxeadas co Día das Letras Galegas) ata diferentes iniciativas de visibilización de escritoras e intelectuais. A monografía, que xa está dispoñible para consulta, tamén revisa as iniciativas do CCG para a posta en valor das mulleres galegas destacadas.

Eduardo Lence Santar (Mondoñedo, 1876 - 1960) “é un dos máis notables estudosos da Galicia norlucense”. Así o afirma Armando Requeixo na súa entrada biográfica que hoxe se incorpora ao Álbum de Galicia, colección dixital do Consello da Cultura Galega (CCG).

Chamábase Xosé Manuel Vázquez Martínez (Ribeira, 1947- A Coruña, 2010), pero era coñecido como Tuto Vázquez. Foi un actor pioneiro de teatro, audiovisual e dobraxe en Galicia. Participou en numerosas montaxes de compañías teatrais amadoras, profesionais e tamén do Centro Dramático Galego. Ademais, formou parte do grupo de persoas que elaboraron o proxecto fundacional da Escola Dramática Galega. A súa entrada, escrita por Ana Abad de Larriva, incorpórase hoxe ao Álbum de Galicia, colección de biografías dixitais que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

A importancia da lingua escollida para os ritos funerarios de distintas confesións relixiosas, a súa pegada cultural e antropolóxica e a nosa relación con ese momento a través da nosa lingua será o eixo central dos XXVI Encontros para a Normalización Lingüística organizados polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Secretaría Xeral da Lingua. A cita, titulada Vivir e perdurar na nosa lingua, terá lugar o vindeiro martes 15 de outubro (9:45). A xornada é presencial pero pode seguirse en directo no sitio web do CCG e as súas redes.

A cabeceira Airiños foi o voceiro da asociación Casa de Galicia de Buenos Aires. Editada na capital da Arxentina, tiña como obxectivo informar sobre as actividades da institución editora. Tamén incluía colaboracións de tipo literario e cultural. O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora neste mes de marzo catorce números da cabeceira publicados entre 1944 e 1955, mais un número extraordinario editado para conmemorar o 50º aniversario da asociación.

Francisco Pillado Mayor (A Coruña, 1941–2021) consolidouse como un dos grandes impulsores e estudosos do teatro galego. Dramaturgo, director teatral e investigador, foi un dos fundadores da Agrupación Cultural O Facho e da Escola Dramática Galega. Ademais, desenvolveu un importante labor como escritor, tradutor e editor, malia que “a súa gran paixón e vocación” foi a música, na que sobresaíu como pianista. Así o subliña Ana Abad de Larriva na entrada que asina para o Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

Elena Quiroga (Santander, 1921 – A Coruña, 1995) foi unha escritora independente e innovadora. Sobresaíu cunha extensa obra narrativa, coa que contribuíu ao auxe da novela española nos anos cincuenta e sesenta do século XX. Galardoada co Premio Nadal en 1950 pola súa novela Viento del Norte, foi designada académica numeraria da Real Academia Española “polo valor da súa obra literaria, pola súa orixinalidade e polo dominio da arte de novelar”. Así o explica Xosé Ramón Fandiño na entrada que asina para o Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

O docente e investigador Xoán González-Millán (O Grove, 1951 – Nova York, 2002) centrou a súa liña de traballo na narrativa galega contemporánea, un ámbito en que destacou por renovar substancialmente os estudos literarios galegos no posfranquismo. A súa traxectoria profesional desenvolveuse na cidade de Nova York, desde onde articulou a Galicia da diáspora. “O seu compromiso coa difusión da cultura galega nos ámbitos académicos internacionais foi incansable”, subliñan Dolores Vilavedra e Alejandro Alonso Nogueira. Eles son os autores da súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

Gustavo Pernas Cora (Viveiro, Lugo, 1959 – A Coruña, 2018) destacou na súa traxectoria como actor, director de escena e dramaturgo. Foi unha das “figuras fundamentais das artes escénicas galegas e, especialmente, da dramaturxia galega contemporánea”, subliña Ana Abad de Larriva. Ela é a autora da entrada que se incorpora hoxe ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

Ánxel Fole (Lugo, 1903–1986) consolidouse como o mestre da narrativa fantástica e o teatro humorístico, aínda que explorou outros xéneros, como o policial, o de aventuras e mesmo o de suceso anecdótico. Ademais, colaborou en diferentes xornais e foi tamén poeta ocasional tanto en lingua galega como en castelán. Cando se conmemoran 37 anos do seu pasamento, o Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora a súa entrada da man de Armando Requeixo.

Xoán Cejudo (A Coruña, 1947–2018) foi un recoñecido actor de teatro e audiovisual, cunha traxectoria en que destaca a súa participación en numerosas obras teatrais, así como en curtametraxes, mediametraxes e series de televisión. Sobresaíu tamén como un director de escena pioneiro que contribuíu xa non só á profesionalización do teatro galego, senón tamén á formación de novas xeracións de artistas. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG), é autoría de Ana Abad de Larriva.

O 8 de novembro de 1908 fundouse en Lisboa a sociedade Xuventude de Galicia-Centro Galego de Lisboa, unha iniciativa posta en marcha por 38 mozos emigrados que querían crear unha «casa galega» na capital portuguesa. O novo especial de Historias de ida e volta, proxecto do Arquivo da Emigración (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que conta co apoio da Secretaría Xeral da Emigración, afonda na historia deste movemento asociativo a través de vinte imaxes e documentos que amosan, por exemplo, os integrantes da súa primeira directiva ou os estatutos regulamentarios cos que se debía rexer a entidade.

Antolín Faraldo foi a alma e a mente da Revolución de 1846. Murguía dixo del que foi “o primeiro e o mellor”, líder indiscutible que iniciou o camiño cara ao autogoberno. O proxecto Roteiros, iniciativa do Consello da Cultura Galega (CCG), pon na rede un novo itinerario polas rúas de Compostela a partir da figura de Antolín Faraldo, cando se cumpren 200 anos do seu nacemento. A selección de espazos e textos é do historiador Xurxo Martínez González e as imaxes, de Manuel Gago.

O Consello da Cultura Galega (CCG) e o concello de Zas presentan mañá sábado neste concello un itinerario pola Costa da Morte a través dos escenarios biográficos e literarios relacionados con Enrique Labarta Pose. Son 21 espazos que permiten percorrer diferentes lugares da Costa da Morte a través do legado do escritor e que se suman ao Proxecto Roteiros que mantén o CCG. No acto participan a presidenta da institución, Rosario Álvarez; o alcalde de Zas, Manuel Muíño; o presidente da Real Academia Galega, Víctor Freixanes; o exdeputado, Ricardo Barcia; o científico Jorge Mira; o responsable do proxecto Roteiros, Manuel Gago; e a técnica municipal, Tania Carreira.

Francisco Fernández del Riego (Vilanova de Lourenzá, Lugo, 1913 - Vigo, 2010) foi un destacado intelectual e activista político. Escribiu cos pseudónimos de Adrián Solovio, Adrián Soutelo, Salvador Lorenzana, Cosme Barreiros e Alevín e marcou a cultura e política galega durante décadas. María Dolores Villanueva asina a súa biografía, que se acaba de incorporar ao Álbum de Galicia.

Do porto ao Palacio do Centro Galego da Habana e polo medio, o Diario de La Marina ou o cruceiro galego chantado do Centro Histórico da Habana Vella. O proxecto Roteiros, iniciativa do Consello da Cultura Galega (CCG), cruza o Atlántico para ofrecer un percorrido, deseñado por Arantxa Fernández Crespo, presidenta da Cátedra de Cultura Galega da Universidade da Habana, que pretende ser unha homenaxe ao pobo galego na diáspora.

“Poeta sen volta e novelista de prosa transparente” así define Xosé Ramón Fandiño ao escritor, poeta e ensaísta Ramiro Fonte (Pontedeume, 1957 - Barcelona, 2008) na súa entrada do Álbum de Galicia. É a última incorporación deste proxecto dixital que xunta biografías de persoas que destacaron en moi diversos ámbitos da cultura galega.

Hoxe, 13 de setembro é cabodano de Filgueira Valverde. Coa súa voz, xunto coa de Rafael Dieste e a de Maruxa Boga, o Consello da Cultura Galega (CCG) bota a andar “Voces centenarias”. Trátase dun proxecto que peneira no fondo inédito que custodia o Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) para ofrecer mensualmente unha escolma das súas gravacións sonoras. Desde o web da institución poderase escoitar a voz de persoeiros da cultura, da política, da emigración... que axudaron a perfilar o noso pasado pero tamén o noso destino presente e futuro.

Foi Castelao o primeiro grande estudoso dos cruceiros galegos. En 1950 publicou “As cruces de pedra na Galiza”, obra cimeira da investigación sobre os cruceiros galegos. Cumprido o setenta aniversario da súa publicación, o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Asociación de Amigos do Cruceiros, Cruces de Pedras e Petos de Ánimas poñen o foco sobre este tipo de bens, mostras da devoción popular que proliferan na xeografía galega. A primeira das iniciativas comeza hoxe, coa presentación de “Cruceiros de Galicia” un proxecto que agrupa trinte roteiros que darán a coñecer un centenar dos cruceiros máis representativos do territorio galego. Así o presentaron en rolda de prensa, Rosario Álvarez, presidenta do CCG; Fernando Arribas, o presidente da asociación; máis o técnico do CCG, Manuel Gago.