Arquivo de noticias do CCG

“Escolma para ver e escoitar matemáticas” é o título do primeiro dos especiais Proxector de autora, no que é unha persoa especialista do tema quen se encarga de facer a súa propia recomendación e selección dos vídeos. Nesta entrega, Mª Elena Vázquez Cendón, decana da Facultade de Matemáticas da Universidade de Santiago de Compostela e membro do plenario do Consello da Cultura Galega (CCG), recompila unha ducia de recursos audiovisuais sobre as matemáticas e os diversos usos e aplicacións que esta ciencia ten na vida cotiá da poboación. Con este especial, o CCG súmase á celebración do Día Internacional da Muller e a Nena na Ciencia, que se celebra cada 11 de febreiro para promover o acceso e a participación plena das mulleres e nenas nos eidos científico e tecnolóxico. Proxector é unha iniciativa desenvolta polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) coa colaboración da Universidade de Santiago de Compostela (USC).

A tecnoloxía mudou a nosa maneira de relacionarnos coa cultura. Nos últimos vinte anos a asistencia trimestral ao cine baixou á metade (de 4,8 a 2,3 veces de media) e tamén descendeu a tendencia de ver a televisión e escoitar a radio (o 9,5 % e o 4,8 % menos, respectivamente). Porén, nestas dúas décadas sextuplicouse o consumo de vídeos, nomeadamente, de películas e de series. O 50,4 % da poboación ten contratada a día de hoxe algunha plataforma dixital de televisión e medra tamén o consumo cultural a través de dispositivos tecnolóxicos. Así o explica o último documento de traballo elaborado polo Observatorio da Cultura Galega (OCG), servizo dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), que leva por título Hábitos e prácticas culturais e no que se mide o comportamento cultural da cidadanía nas últimas dúas décadas.

Nova webserie sobre música de tradición oral

Construíu máis de dúas mil obras, a maioría en Vigo e na súa contorna, e os seus proxectos estaban influídos polo Barroco porque “para el, a orixinalidade debía de basearse na tradición, na orde e no gusto, achegando estilisticamente o edificio urbano ao pazo rural”. Así describe Xosé Ramón Fandiño o traballo de Manuel Gómez Román (Vigo, 1875 - 1964), arquitecto que formaba parte do Seminario de Estudos Galegos (SEG), na entrada que hoxe se incorpora ao Álbum de Galicia. Co gallo do centenario desta entidade, que se celebrará ao longo deste 2023, a colección bibliográfica do Consello da Cultura Galega (CCG) irá incorporando entradas das súas figuras máis destacadas.

A polifacética figura de Isaac Díaz Pardo (Santiago, 1920 - A Coruña, 2012) protagoniza a nova entrega de Voces centenarias, un proxecto do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG), dependente do Consello da Cultura Galega (CCG). Os tres audios que incorpora a entrega permiten achegarnos ao seu pensamento sobre figuras como Castelao ou a súa muller, Virxinia Pereira, e tamén ao importante labor editorial desempeñado por Ediciós do Castro. Díaz Pardo é un referente perseverante pola súa poliédrica personalidade e a súa incuestionable xenerosidade.

Axudádeme a cantar é o nome do último proxecto do Consello da Cultura Galega (CCG), unha serie documental que pretende visibilizar o canto acompañado con percusión de man. Seis capítulos percorren a historia e o presente deste tipo de literatura oral, sostida por mulleres que non aprenderon en ningunha escola e que son as grandes esquecidas da cultura tradicional oral. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a coordinadora da Sección de Lingua, Literatura e Comunicación, Carmen García Mateo, e mais as tres responsables do proxecto, Carme López, Renée DePalma e Xulia Feixoo, presentaron a serie audiovisual, que xa se pode ver no web do CCG e nas súas redes. “Hai tempo que traballamos na proxección de contidos que permanezan no tempo ademais de homenaxear a toda a cultura de base” apuntou Rosario Álvarez sobre esta iniciativa que terá a primeira exhibición pública no Serán dos Namorados, en Toutón (Mondariz), o vindeiro 11 de febreiro.

Este 1 de febreiro fanse cen anos do pasamento de Manuel Murguía (O Froxel, Arteixo, 1833 - A Coruña, 1923), figura destacada da cultura galega. A súa vida estivo “marcada pola militancia rexurdimentista, pola implicación no proxecto político-cultural que pretendía restituír a dignidade a Galicia para abrir un horizonte de liberdade”, afirma Xurxo Martínez González, autor da súa entrada no Álbum de Galicia, colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG). Alén da biografía do intelectual galeguista, tamén se poden consultar outros materiais, como as epístolas que recibiu da súa dona, Rosalía de Castro, e de Emilia Pardo Bazán, coa que mantivo unha longa inimizade. Tamén se poden consultar os artigos que escribiu en publicacións como El Museo Universal e La Oliva ou o discurso que pronunciou nos Xogos Florais de Tui en 1891.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez; a coordinadora da Área de Cultura de Afundación, María Teresa Cores, e o director asociado da Real Filharmonía de Galicia (RFG), Maximino Zumalave, presentaron este luns a décimo terceira edición do Concerto das Letras Galegas. O programa xira musicalmente arredor da figura homenaxeada no Día das Letras Galegas, Francisco Fernández del Riego (Vilanova de Lourenzá, 1913 - Vigo, 2010) “unha figura moi querida por toda a sociedade galega” destacou Rosario Álvarez. Correrá a cargo da RFG e o Coro de Cámara Rías Baixas e no programa destaca a estrea de Sinfonietta, peza en tres movementos elaborada expresamente para a ocasión por Brais González Pérez (Vigo, 1987) a partir de textos de Salvador García Bodaño e Xaime Isla Couto e mais A miña burriña, peza moi querida por Fernández del Riego. O concerto celebrarase no serán do 16 de maio, véspera do Día das Letras Galegas, no Teatro Afundación Vigo.

Mestra de profesión, a actividade de Andrea López Chao (Mondoñedo, 1874 - A Habana, 1954) estivo estreitamente vinculada ao colexio do Centro Galego da Habana, no que traballou como docente e onde chegou a ser unha das súas máis distinguidas profesoras. Ademais, tivo un destacado papel no movemento societario galego e, en especial, na defensa a prol da mellora da situación das mulleres emigradas. A aparición de novos documentos, como o discurso que pronunciou no I Congreso Nacional de Mujeres, celebrado na Habana entre o 1 e 6 de abril de 1923, motivaron a revisión e actualización da súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG). A entrada é autoría de Prudencio Viveiro.

Gumersindo Busto dedicou gran parte da súa vida ao desenvolvemento da Biblioteca América, unha iniciativa coa que o filántropo compostelán buscaba contribuír ao progreso educativo e cultural da súa cidade natal. Inaugurada en 1926, o seu esforzo traduciuse en recompilar todo tipo de obras científicas e literarias latinoamericanas para crear un gran fondo documental que, aínda a día de hoxe, constitúe un importante legado para a cultura do noso país. Sobre as arelas de Gumersindo Busto e o proceso de organización da Biblioteca América afonda o novo especial de Historias de ida e volta, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Secretaría Xeral da Emigración. A entrega consta de vinte documentos e imaxes nas que se poden ver o acto da súa inauguración, o primeiro número do seu boletín ou a portada do primeiro catálogo cos seus fondos.

Web da conmemoración conxunta

A Sección de Pensarmos do Consello da Cultura Galega (CCG) retoma mañá, 26 de xaneiro (18:00 horas), o ciclo Pensarmos. Nesta ocasión, o convidado é o profesor de Dereito Constitucional da Universidad de Sevilla Joaquín Urías, quen reflexionará sobre a calidade democrática da sociedade actual. A súa intervención desenvolverase en formato dialogado coa coordinadora da Sección, Celia Pereira Porto. A sesión é presencial, pero poderá seguirse en directo a través do sitio web e das redes sociais da institución.

Ricardo Courtier (A Coruña, 1863 - Ourense, 1922) foi pianista, director, folclorista e compositor de melodías que denotan, desde o título ata o seu carácter e estilo, un estreito vínculo coa música popular galega. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), é autoría de Beatriz Cancela Montes.

Sophias é a serie web de ficción coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Consellería de Promoción do Emprego e Igualdade, contribúen a divulgar o pensamento de mulleres destacadas da historia do pensamento. A responsable do proxecto, Carme Adán; a realizadora, Cristina de La Torre; máis o docente Manolo Torres presentan este mércores na Coruña (Instituto Eusebio Guarda, 12:00 horas) esta iniciativa que está formada por sete episodios que se achegan ás ideas de figuras coma Simone Weil, Simone de Beauvoir, Hannah Arendt, Judith Butler ou María Xosé Agra.

“Hoxe temos a vontade de pertencer a sempre” é unha frase que Guillermo Monroy pronunciou nunha conversa co seu amigo Antón Patiño e que recolle boa parte da personalidade e espírito do artista. Falecido de xeito prematuro aos 28 anos, foi quen de deixar un abraiante e maduro proxecto persoal no que chama a atención o dinamismo, a liberdade e a radical frescura que lles conferiu ás súas obras. Da súa traxectoria profesional e vital falaron esta tarde o propio Antón Patiño, Menchu Lamas, Ángel Cerviño e Ramón Rozas nunha nova sesión do ciclo Revisando a nosa arte, que, desta volta, se trasladou ao Museo de Arte Contemporánea (MARCO) de Vigo. A inauguración da sesión estivo a cargo da presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez e do alcalde de Vigo, Abel Caballero, xunto con Manuel Quintana Martelo, coordinador da sección.

A Sección de Creación e Artes Visuais Contemporáneas do Consello da Cultura Galega (CCG) organiza este martes, 24 de xaneiro (17:00 horas), no Museo de Arte Contemporánea de Vigo, unha nova sesión do ciclo Revisando a nosa arte. Nela, Ramón Rozas, Ángel Cerviño, Menchu Lamas e Antón Patiño analizarán a traxectoria do pintor Guillermo Monroy, quen se consolidou como unha das figuras máis interesantes do grupo Atlántica cunha obra en que destaca a súa creatividade, a xeometrización do espazo, o manexo da cor ou a xestualidade enxerida sobre a superficie artística. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, inaugurará esta sesión que non se poderá seguir en directo, pero será gravada e estará proximamente dispoñible na hemeroteca do CCG.

“Galicia na miña obra” é o título da conferencia coa que a escritora brasileira de ascendencia galega, Nélida Piñón (Río de Janeiro, 1937-Lisboa, 2022), inaugurou a actividade da Sección de Literatura e Industrias da Edición do Consello da Cultura Galega (CCG) en 2004. A súa intervención é a primeira dunha ducia de conferencias que se poñerán en rede co gallo do 40 aniversario do CCG.

O catálogo Proxector vén de superar o milleiro de pezas audiovisuais. A proposta que manteñen o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Universidade de Santiago (USC) visibiliza materiais científicos de calidade, e en lingua galega, para o ensino preuniversitario-ESO, bacharelato e FP.

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), suma 17 novos números da cabeceira Eco de Galicia. A publicación, editada pola Empresa de Publicidad Galiciana da Habana, incluía artigos informativos sobre as institucións galegas creadas en Cuba e tamén noticias sociais, artigos políticos e traballos históricos, xeográficos, económicos ou culturais, así como unha "páxina nazonalista". Os números que se incorporan neste mes de xaneiro pertencen a diversos exemplares publicados entre os anos 1918 e 1923, que foron depositados no AEG por Pilar Cagiao.

Corría o ano 1972 cando un grupo de mozos e mozas participan no Festival das San Lucas de Mondoñedo cunha canción titulada “Fuxan os ventos”. Con ela gañaron o certame e foi tamén o nome dunha das iniciativas musicais galegas máis emblemáticas do país. A súa historia completa recóllese no libro “Fuxan os ventos. 50 anos de historia. 1972-2022” que acaban de editar o Consello da Cultura Galega (CCG) e Fuxan os Ventos. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a vicepresidenta da Deputación de Lugo e concelleira de Cultura do Concello de Lugo, Maite Ferreiro; a integrante de Fuxan os ventos, Carmen Vázquez; a cantante, Uxía Senlle; e a comisaria da mostra da que parte a publicación, Sabela Fraga participaron esta mañá no Vello Cárcere de Lugo na presentación deste libro que constitúe un fito máis na formación que vén de cumprir 50 anos de vida.