Arquivo de noticias do CCG

O Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede o único documento sonoro conservado de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao (Rianxo, 1886- Bos Aires, 1950). Trátase da mensaxe que o intelectual gravou en fonopostal na Central de Correos de Bos Aires, co gallo da estrea de “Os vellos non deben de namorarse”, no Teatro Solís de Montevideo o 8 de outubro de 1941 á que el non podía asistir. Esa gravación foi obxecto dunha nova dixitalización en decembro de 2024 e é, ata o momento, o único rexistro coñecido da voz de Castelao. Engádese ao especial que o CCG puxo en marcha ao inicio deste ano en que se conmemora o 75 cabodano do intelectual.

Este xoves, 30 de xaneiro, celébrase o Día da Ilustración que nesta edición se lle dedica a Xosé Vizoso (Mondoñedo, 1950). O Consello da Cultura Galega (CCG) súmase á efeméride convocada pola Asociación Galega de Profesionais da Ilustración (AGPI), coa posta na rede do fondo Colección de Carteis da Queimada Popular de Cervo. Son 27 carteis deseñados por Xosé Vizoso nos que se pode ver a evolución do seu característico estilo.

O Consello da Cultura Galega (CCG) incorpora hoxe ao Álbum de Galicia, colección de biografías dixitais, a entrada do actor coruñés Antonio "Tucho" Lagares (A Coruña, 1932-2013). Foi un dos pioneiros do audiovisual galego que deixou a súa pegada en diferentes medios escénicos e artísticos. A entrada foi escrita por Ana Abad de Larriva.

A terceira xornada do ciclo “Arte en tempo real” reflexiona este mércores 29 de xaneiro (17:00 horas) sobre a situación das galerías de arte no contexto actual. A sesión está coordinada por Lucía Pita e nela participan os responsables das galerías galegas Metro e Dupla, máis a asturiana Llamazares. A xornada, organizada pola Sección de Creación e Artes Visuais Contemporáneas que coordina Paula Cabaleiro, é presencial e pode seguirse en directo a través do web e das redes sociais da institución.

Eduardo Lence Santar (Mondoñedo, 1876 - 1960) “é un dos máis notables estudosos da Galicia norlucense”. Así o afirma Armando Requeixo na súa entrada biográfica que hoxe se incorpora ao Álbum de Galicia, colección dixital do Consello da Cultura Galega (CCG).

A escritora e filósofa Margot Rot (Xixón, 1997) reflexionará este xoves 23 (a partir das 18:00 horas) no Consello da Cultura Galega (CCG) como lle afectan ás nosas emocións e á nosa identidade o uso das tecnoloxías. É na sesión titulada “INFOXICACIÓN: e se a indiferenza é unha consecuencia sistémica?” que forma parte do ciclo Pensarmos co que a Sección de Pensamento da institución propón reflexionar sobre cuestións de actualidade. A cita, coordinada por Celia Pereira Porto, emítese en directo desde o web e as redes sociais da institución.

Galicia conta cunha gran riqueza de museos ou coleccións museográficas que responden a unha realidade moi diversa en canto a tamaño, recursos e públicos. Dez teñen máis de 600.000 euros de orzamento, mentres o 34% dispoñen de menos de 50.000 euros. A súa evolución nos últimos vinte anos é obxecto de estudo en ”Análise da situación dos museos e outros centros museísticos en Galicia”, documento de traballo elaborado polo Observatorio da Cultura Galega, servizo dependente do Consello da Cultura Galega (CCG). A presidenta da institución, Rosario Álvarez, destacou na rolda de prensa celebrada esta mañá na sede da institución que o informe revela unha das grandes fortalezas “temos un patrimonio cultural rico e diverso, unha base sólida sobre a que construír iniciativas de investigación, documentación, conservacións, educación e difusión”. Nesta diagnose, o coordinador do Observatorio da Cultura Galega, Häkan Casares, apuntou que os expertos consultados para a elaboración deste informe sinalan que a centralización da xestión limitou a autonomía dos museos e cómpre deseñar unha estratexia para evitar convertelos en recursos turísticos e exposicións temporais.

Un grupo de emigrantes de Boiro, comandados por Benigno del Río, funda en Bos Aires en 1931 a entidade “Sociedad Hijos de Parroquias Unidas del Ayuntamiento de Boiro” co obxectivo de crear unha escola e unha biblioteca circulante para achegar a lectura a todos os veciños da súa terra natal. Documentación desta sociedade, hoxe activa baixo o nome “Hijos del Ayuntamiento de Boiro”, conforma a nova entrega do proxecto Memoria documental das sociedades da emigración galega, co que o Arquivo da Emigración Galega, servizo do Consello da Cultura Galega (CCG), visibiliza fondos documentais das entidades microterritoriais creadas na diáspora galega

A finais de setembro de 1975, Rianxo converteuse no epicentro dun acto histórico: a homenaxe a Alfonso Daniel Rodríguez Castelao no 25º aniversario do seu pasamento. Este evento non só foi un pioneiro recoñecemento ao legado dun dos maiores símbolos da identidade galega, senón tamén unha demostración de resiliencia fronte aos obstáculos impostos polo réxime franquista. A través de documentación exhaustiva preservada, o Consello da Cultura Galega (CCG) dá a coñecer o complexo proceso de organización que implicou colaboración transatlántica, negociacións con autoridades e unha paixón compartida por honrar a memoria de Castelao. Con este especial o CCG abre o apartado específico no seu web no que concentrará materiais sobre o intelectual.

Reducir a contaminación luminosa, crear mecanismos de control nos organismos e servizos de ordenación urbana ou elaborar unha normativa que poña freo á instalación xeneralizada de pantallas publicitarias ultrabrillantes son algunhas das recomendacións que se inclúen no “Decálogo por un uso responsable da iluminación artificial” que elaborou unha comisión técnica do Consello da Cultura Galega (CCG). “O documento quere influír nas medidas para recuperar o ceo nocturno” explicou a presidenta do CCG, Rosario Álvarez que presentou este venres o documento xunto coa coordinadora da Sección de Ciencia, Tecnoloxía, Natureza e Sociedade, Elena Vázquez Cendón; o membro da comisión Salvador Bará e o científico e coordinador da comisión Jorge Mira. O documento, que xa se pode descargar desde o web da institución, está dirixido ás administracións públicas.

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora este mes de xaneiro un número especial da publicación da sociedade Centro Benéfico Social Hijos de La Estrada, creada en Caracas en 1959. Trátase dun número conmemorativo que permite coñecer a historia da sociedade e inclúe creacións de distintos xéneros entre as que destaca a partitura do pasodobre “Estrada-Caracas” composta para a ocasión polo entón director da Banda da Estrada, Eulogio López Masid.

“Foro participativo: un país coa súa lingua” é o título do proceso que o Consello da cultura Galega (CCG) pon en marcha co obxectivo de ofrecer medidas concretas e prioritarias para avanzar na recuperación do vigor do galego. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a vicepresidenta e coordinadora deste foro, Dolores Vilavedra; e o coordinador do Observatorio da Cultura Galega, Hakan Casares, explicaron esta iniciativa que aposta por un modelo áxil de seis mesas sectoriais, que busca resultados que poidan ser medibles a curto e medio prazo e que parte dos aspectos positivos do idioma que xa están a funcionar. O proceso rematará en novembro coa presentación do documento final. Ademais, presentouse un novo informe que completa a diagnose sobre a situación do galego. O estudo asegura que en Galicia se evidencia un patrón de perda interxeracional na competencia do idioma que é contrario ao que se observa no resto das comunidades autónomas con linguas cooficiais.

Foi o mellor gaiteiro de Galicia, así o acreditaba un concurso que gañou en 1924 e do que Castelao daría conta nun artigo acompañado dun debuxo. Mais Avelino Cachafeiro Bugallo (Soutelo de Montes, Pontevedra, 1899 - 1972) foi tamén un creador versátil e empresario, que chegou a ter unha sala de festas e unha funeraria. A súa biografía xa se pode consultar no Álbum de Galicia, colección de biografías dixitais do Consello da Cultura Galega (CCG), nunha entrada asinada por Rubén Troitiño. Este docente e musicólogo é tamén un dos participantes na xornada “Redescubrindo a figura de Avelino Cachafeiro, o Gaiteiro de Soutelo” que se desenvolve este xoves e na que se aborda a relación da súa figura coa de Castelao.

“Investigación xenómica: descifrando a medicina do futuro” é o título do novo especial de Proxector, iniciativa de divulgación científica en lingua galega, promovida polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Universidade de Santiago (USC). Doce vídeos divulgativos para descubrir máis sobre o ADN e o xenoma ao fío da posta en marcha do Proxecto Xenoma Galicia, iniciativa pioneira en España que busca avanzar no coñecemento das enfermidades mediante a recollida de datos clínicos, datos xenéticos e mostras biolóxicas que serán a clave para o avance da medicina personalizada e para establecer estratexias de saúde en Galicia.

O Consello da Cultura Galega (CCG) celebrou no serán deste xoves unha sesión plenaria ordinaria na que a súa presidenta, Rosario Álvarez, detallou as liñas de programación para 2025. Destaca a posta en marcha dun gran foro participativo que ofreza propostas perante os recentes datos sobre a situación da lingua, a celebración do Ano Castelao e o Día das Letras Galegas, así como o mantemento das liñas de acción habituais. A institución estatutaria realizou en 2024 un centenar de actividades, 18 publicacións e 55 documentos de asesoría entre estudos e informes de impacto ambiental e Bens de Interese Cultural (BIC). Ademais, aprobouse a incorporación da matemática Elena Vázquez Cendón (Ourense, 1966) á Comisión Executiva como secretaria. Ao plenario asistiu o Presidente de Honra da institución, o presidente da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda Valenzuela.

“Castelao convócanos sempre e únenos a todos” afirmou Miguelanxo Seixas no nome da institución que preside, a Fundación Castelao, máis tamén do Consello da Cultura Galega (CCG) e do Museo do Pobo Galego impulsores da ofrenda floral que abriu esta mañá a conmemoración do Ano Castelao. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a presidenta do Padroado do Museo do Pobo, Concha Losada; o presidente da deputación da Coruña, Valentín González Formoso; o conselleiro de Cultura, José López Campos; a alcaldesa de Santiago, Goretti Sanmartín; e o presidente do Parlamento, Miguel Ángel Santalices, participaron neste acto cívico que lembrou a figura do narrador, ensaísta, dramaturgo, debuxante, médico e político galego, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, cando se cumpren 75 anos do seu pasamento en Bos Aires.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, e a directora do IES Escolas Proval, María Pilar Piay Pombo, asinaron este venres un acordo polo que este centro cede ao Arquivo Sonoro de Galicia, centro dependente do CCG, a Fonoteca Escolas Proval. “Agradecemos esta cesión que ten un gran valor filolóxico, histórico e musicolóxico” apuntou a presidenta do CCG. Pola súa banda, a directora do IES Escolas Proval, destacou que se trata “dun acto de homenaxe aos profesores María Xosé González Chamorro e Bieito Legaspi que promoveron desde as súas aulas este traballo de recollida oral“. O material cedido está composto de 320 rexistros realizados por preto de 500 escolares deste centro entre 1989 e 2004. O material deposítase no Arquivo Sonoro de Galicia para a súa custodia e posterior dixitalización.

San Domingos de Bonaval acolle o vindeiro 7 de xaneiro un acto cívico que abre a celebración da conmemoración do 75 cabodano de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao (Rianxo, 1886- Bos Aires, 1950). Diferentes representantes da comisión constituída o pasado 7 de novembro xuntáronse no Consello da Cultura Galega (CCG) este venres para presentar as primeiras accións de programación encamiñadas a poñer a atención sobre a vixencia e o legado da súa figura. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o presidente da Fundación Castelao, Miguel Anxo Seixas; o director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo; o presidente da Real Academia Galega (RAG), Víctor Freixanes; a presidenta do padroado do Museo do Pobo Galego, Concha Losada; xunto con representantes doutras entidades avanzaron as liñas de programación da celebración. Ademais, fixeron un chamamento á cidadanía da participar na celebración dunha personalidade irrepetible de tan alta transcendencia na historia contemporánea de Galicia.

Aurora Sampedro Piñeiro (San Pedro de Bemquerencia, Barreiros, Lugo 1913-1996) foi unha destacada química que dedicou a súa carreira investigadora aos campos da nutrición e da automoción. As súas aportacións ao estudo dos oligoelementos de orixe animal e as aliaxes de materiais valéronlle o recoñecemento da Real Academia de Doutores de España como Correspondente de Ciencias Experimentais. A súa entrada, asinada por Manuel Rivero Pérez, acaba de incorporarse ao Álbum de Galicia, colección dixital de biografías dixitais do Consello da Cultura Galega (CCG).

O Arquivo da Emigración Galega (AEG), dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), acaba de subir ao Repertorio de prensa da emigración 157 números do xornal anarquista Cultura Proletaria. Periódico de Ideas, Doctrina y Combate. É un dos xornais anarquistas de maior difusión, comezou a editarse en marzo de 1927 e estivo operativo ata 1953.