Arquivo de noticias do CCG

O Plenario aprobou no serán deste mércores a programación para 2025. O vindeiro ano, a institución estatutaria atenderá ao impacto da intelixencia artificial na creación cultural. Ademais, analizarase a relación entre turismo e cultura desde diferentes perspectivas a través de informes, xornadas e outras actividades. A celebración do 75 cabodano de Castelao, a análise da situación da lingua, o patrimonio inmaterial e acción exterior destacan entre a programación da institución que preside Rosario Álvarez.

O 24 de outubro de 1954 morre José Arriola (Betanzos, 1895-Barcelona, 1954), pianista prodixio do primeiro terzo do século XX. Con motivo do seu septuaxésimo cabodano, o Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede a conferencia de Luis Mera Naveiras que ofrece unha panorámica da vida musical e familiar deste intérprete e compositor. É unha nova entrega do proxecto Caligrafías musicais, co que o CCG recupera conferencias de especialistas sobre figuras musicais destacadas do noso patrimonio sonoro.

O Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF) do Consello da Cultura Galega (CCG) porá o foco na zoqueira Elena Ferro (Merza, Vila de Cruces, 1975) coa xornada “Elena Ferro: creatividade e arte na pel”, dentro do ciclo “De pioneiras e andainas”. Será este xoves 24 de outubro (a partir das 09:45 horas) e nela revisarase a importancia dos oficios galegos desde a óptica feminista. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e a coordinadora da xornada e do CDIF, Carme Adán, inauguran esta cita na que participa a propia Elena Ferro, a xornalista Marga Pazos, a escritora Brigitte Vasallo e tres das novas artesás galegas. A sesión rematará cunha interpretación musical de Guadi Galego. A xornada é presencial pero pode seguirse en directo a través do sitio web e as redes da institución.

“Xohán Vicente Viqueira (1886-1924) No centenario do seu pasamento” é o título da xornada que terá lugar o martes 22 de outubro (19:00 horas) no salón de actos da Casa Galega da Cultura, en Vigo. O evento, organizado polo Consello da Cultura Galega (CCG), a Fundación Penzol e o Concello da cidade, afondará na produción e a vida deste intelectual galego. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez e o presidente da Fundación Penzol, Manuel Puga, inauguran esta cita coordinada por Malós Cabrera, vicepresidenta da fundación. A asistencia será libre e gratuíta ata completar a capacidade.

O xornal El emigrado, editado pola Sociedad Hijos del Ayuntamiento de la Estrada en Cuba, xa forma parte do Repertorio da prensa da emigración galega, unha iniciativa do Arquivo da Emigración Galega (AEG) dependente do Consello da Cultura Galega (CCG). Nesta ocasión súbense 57 exemplares editados entre 1923 e 1924. Nas súas páxinas colaboraron persoeiros como Wenceslao Fernández Flórez, Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Antón Villar Ponte, Antón Losada Diéguez, Basilio Álvarez ou Enrique Labarta Pose.

Este 17 de outubro celébrase por primeira vez o Día Internacional do Patrimonio Cultural Inmaterial, unha efeméride que a Conferencia xeral da UNESCO proclamou en novembro de 2023. Esta conmemoración pretende poñer en valor a diversidade e a riqueza do patrimonio vivo. O Consello da Cultura Galega (CCG) celebra esta efeméride con diversas accións. Dunha banda, acaba de presentar na rede un espazo web específico que reúne materiais da institución arredor desta materia. Da outra, organiza xunto coa asociación Ponte...nas ondas varias actividades que se desenvolverán no vindeiro mes. Entre estas, destaca a exposición que se pode ver no claustro de Fonseca da Universidade de Santiago. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o impulsor da asociación Ponte... nas ondas, Santiago Veloso; o concelleiro santiagues, Xan Duro, xunto co vicerreitor de Transformación Dixital e Innovación, Gumersindo Feijoo, inauguraron esta mostra que amosa os diferentes bens de patrimonio cultural inmaterial que hai en España.

A mostra do Consello da Cultura Galega (CCG), Afonso X e Galicia, ábrese ao público no Prédio Histórico da Universidade Federal do Paraná, en Curitiba, este mércores 16 de outubro (GMT-3, hora de Curitiba). Valéria Gil Condé, en representación do CCG; xunto co reitor da Universidade Federal, Ricardo Marcelo Fonseca; e o director do Instituto Cervantes de Brasil, Juan Manuel Casado Ramos, son os encargados de inaugurar este proxecto expositivo que explora a conexión do Rei Sabio con Galicia. A exposición está comisariada por Antoni Rossell, da Universitat Autònoma de Barcelona (UAB) e está producida CCG en colaboración coa Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude da Xunta de Galicia e a Deputación de Ourense.

A Sección de Ciencia, Tecnoloxía, Natureza e Sociedade do Consello da Cultura Galega (CCG), co apoio da Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) e a Universidade de Santiago de Compostela (USC) organizan este mércores na Igrexa da USC a xornada “José Rodríguez, o inicio da liña do tempo en Galicia”. Nela abordará o contexto histórico, científico e político deste persoeiro, nomeado Científico Galego do Ano pola Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) e pioneiro da ciencia en Galicia. No evento intervirán, entre outras persoas, Francisco Díaz-Fierros Viqueira, catedrático emérito da USC e Elena Vázquez Cendón, membro do Pleno do CCG e coordinadora da Sección. Despois haberá unha visita guiada á exposición sobre o matemático dentro do mesmo espazo.

Un exemplar do Cancionerio de Ajuda, o máis antigo e verificado dos cancioneiros da lírica galego portuguesa, presidiu a mesa dos XXVI Encontros para a Normalización lingüística, cita organizada polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Secretaría Xeral da Lingua. Este libro, símbolo do período de esplendor da cultura galega, presentouse como fío de unión das diferentes confesións relixiosas que participaron nesta cita que puxo en evidencia o uso minoritario do galego nos ritos funerarios. Representantes das confesións relixiosas maioritarias que existen en Galicia (católica, evanxélica e islámica), xunto cos empresarios implicados en diferentes partes dun acto funerario...) destacaron que o galego esmorece nas exequias, aínda que vén na lingua un fío de unión e de concordia. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez destacou na inauguración o carácter de nexo desta cita e avanzou que nos vindeiros días se presentará un documento coas conclusións. Pola súa parte, Valentín García, secretario xeral da Lingua, destacou a importancia do uso do galego nun momento tan familiar e íntimo como é un pasamento. Os relatorios foron gravados e as intervencións pódense consultar no sitio web e as redes sociais.

Compañías afeccionadas, festivais ou xornadas de teatro... entre as décadas dos setenta e oitenta xurdiron diferentes iniciativas ao redor das artes escénicas que acabaron cristalizando no nacemento do teatro galego profesional. Para preservar a memoria dese período, o Consello da Cultura Galega (CCG) elaborou a serie documental Memoria do teatro galego na Transición. O proxecto complétase agora con dous novos episodios que se presentan este luns (16:30 horas) no marco dunha xornada encamiñada a reflexionar sobre este período crucial na historia cultural de Galicia e para afondar no proceso de recuperación e preservación da memoria escénica galega. Rosario Álvarez, presidenta do CCG, acompañada por Cristina Domínguez Dapena, coordinadora da Sección de Artes Escénicas, Musicais e Audiovisuais do CCG, e Inma António, presidenta da Academia Galega de Teatro, inauguran esta cita presencial que se pode seguir en directo polo sitio web e as redes da institución.

A importancia da lingua escollida para os ritos funerarios de distintas confesións relixiosas, a súa pegada cultural e antropolóxica e a nosa relación con ese momento a través da nosa lingua será o eixo central dos XXVI Encontros para a Normalización Lingüística organizados polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Secretaría Xeral da Lingua. A cita, titulada Vivir e perdurar na nosa lingua, terá lugar o vindeiro martes 15 de outubro (9:45). A xornada é presencial pero pode seguirse en directo no sitio web do CCG e as súas redes.

"Os números de migrantes non palían o envellecemento da poboación nin tampouco axudan a reverter o despoboamento do rural", afirmou Antía Pérez Caramés, unha das tres coordinadoras do seminario celebrado hoxe, baixo o título Os retornos da emigración galega: unha ollada multidisciplinar. Organizado polo Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), profesionais da historia, demografía e socioloxía analizaron as características, perfís e o impacto social e económico das persoas emigrantes que regresan a Galicia. Na inauguración, o historiador e vicepresidente do CCG, Xosé M. Núñez Seixas, destacou o traballo que a institución leva realizando na análise deste fenómeno desde hai un cuarto de século. Xunto con el, Begoña Solís Domínguez, subdirectora xeral de Retorno da Xunta de Galicia, salientou que "o retorno é unha oportunidade para Galicia, porque incorpora redes de contactos que poden xogar un papel clave". Os relatorios foron gravados e pódense consultar no web corporativo e na canle de YouTube.

Antonio Paz Valverde (O Porriño, 1937-2022) foi un destacado compositor e director de coros. É autor de máis de 158 pezas, entre música relixiosa e cancións que partían de poemas de autores como Manuel María, X. M.ª Álvarez Blázquez, Cunqueiro ou Pimentel. As súas composicións asentábanse na idea de crear unha música contemporánea cunha identidade galega manifestada basicamente na lingua. Fundou a Coral Polifónica do C.R.C. do Porriño e o Orfeón Porriñés, cuxas gravacións tiveron gran repercusión internacional. A biografía, elaborada polo músico Xosé Ramón Paz Antón, súmase ao Álbum de Galicia, colección de biobibliografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

O Arquivo da Emigración Galega (AEG), centro documental do Consello da Cultura Galega (CCG), organiza este xoves 10 de outubro (9:30 horas) o seminario “Os retornos da emigración galega: unha ollada multidisciplinaria”, no que se abordan as características, perfís e impacto social e económico das persoas emigrantes que regresan a Galicia. A xornada, que conta coa colaboración da Secretaría Xeral da Emigración, pretende poñer o foco nas condicións de retorno dos emigrantes á luz dos resultados de investigacións recentes cun panel de expertos que abordará as diferentes caras do fenómeno. O vicepresidente do CCG, Xosé M. Núñez Seixas, e a subdirectora xeral do Retorno, María Begoña Solís Domínguez, inauguran esta actividade coordinada por Belén Fernández Suárez, Antía Pérez Caramés e Raúl Soutelo. O seminario pódese seguir en directo dende o web corporativo e as redes sociais do CCG

O psicólogo clínico Xosé Ramón García Soto foi o encargado de abrir as “Xornadas Eloy Luis André” coas que o Consello da Cultura Galega (CCG) e o concello de Verín, se achegan á figura deste pioneiro da psicoloxía en España. A coordinadora da Sección de Pensamento do CCG, Celia Pereira, e a concelleira de cultura de Verín, Samanta Barreira, inauguraron este ciclo que programa todos os xoves de outubro unha sesión para profundar na vixencia do legado deste pensador.

Que facer cos espazos da represión franquista no día a día? Esta é a pregunta que profesionais de diferentes lugares da península tratarán de responder na xornada A xestión dos lugares de memoria da represión franquista. A cita ten lugar este venres 4 de outubro (a partir das 10:30 horas) na Illa de San Simón e está organizada polo Consello da Cultura Galega (CCG) e o concello de Redondela. A xornada ten cuberta as prazas e non se retransmite en directo, pero os relatorios serán gravados para subirse posteriormente ao sitio web da institución.

A zanfona é un dos instrumentos icónicos da recuperación da música tradicional, un símbolo identitario que nos conecta co período medieval. A súa historia está chea de conexións e confluencias que agromaron nos anos setenta e que permitiron a época dourada vive hoxe. Este camiño recente é o que conta Na procura do son perdido. A zanfona, memoria da Transición, o novo proxecto audiovisual promovido polo Consello da Cultura Galega (CCG) que se presentou no serán deste xoves no Museo de Belas Artes da Coruña. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e a directora do museo, Ángeles Pena Truque, presentaron este traballo xunto co seu director, Ramón Pinheiro e dous dos protagonistas, Miro Casabella e Pablo Quintana. O documental realizado pola aCentral Folque e a produtora audiovisual Aqueladas xa se pode ver no web do CCG.

O Consello da Cultura Galega (CCG) e a Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) acaban de sacar do prelo José Rodríguez González (1770-1824). Un matemático sublime, persoeiro nomeado Científico Galego do Ano en 2024. O volume foi presentado esta mañá na Aula Magna da Facultade de Matemáticas da Universidade de Santiago de Compostela pola presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o reitor da USC, Antonio López; o conselleiro de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional, Román Rodríguez; o alcalde de Lalín, Xosé Crespo; a decana da Facultade de Matemáticas, Elena Vázquez Cendón; o editor, Juan José Nieto Roig; e varios dos autores da publicación. Xa está dispoñible para descarga no web do CCG.

Xosé María Díaz Castro (Os Vilares, Guitiriz, 1914 – Lugo, 1990) foi un poeta e tradutor autor, entre outras obras en galego, de Nimbos (1961) e Nascida d’un soño (1947). Este persoeiro foi tamén tradutor ao castelán de autores como Rimbaud, Chesterton, Eliot, Whitman e Schiller. Cando se cumpren 34 anos do seu pasamento, a súa entrada incorpórase ao Álbum de Galicia, colección de biografías de figuras destacadas de Galicia promovido polo Consello da Cultura Galega (CCG). O autor do seu texto biográfico é o crítico literario e investigador Armando Requeixo.

“Trigonometría: medindo o mundo con ángulos” é o título da nova entrega de Proxector, especial do Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa Universidade de Santiago de Compostela (USC) que recompila material audiovisual para a docencia. O protagonista desta edición é o matemático José Rodríguez González (Lalín, 1770 – Santiago de Compostela, 1824) ao ser a figura homenaxeada do Día da Ciencia en Galicia deste 2024. Ao fío desta celebración, o CCG, a USC e a Real Academia Galega de Ciencias presentarán este xoves 3 de outubro (12:00 horas) en Santiago o libro José Rodríguez González (1770-1824). Un matemático sublime.