Arquivo de noticias do CCG

Antroido, entroiro, entruido, entrudio... son moitas as formas para designar a unha das manifestacións máis sobranceiras do noso patrimonio cultural inmaterial: o entroido tradicional. A nova entrega de Proxector, iniciativa de divulgación científica en lingua galega, promovida polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Universidade de Santiago (USC), escolma este mes unha ducia de vídeos para achegarse ás diferentes formas de celebración baixo o título “Cando o pobo vai de festa: celebracións e patrimonio inmaterial”.

A Casas Vella, Residencias paraíso, Atopémonos bailando.... son varias as iniciativas independentes que existen en Galicia de apoio á danza e ás artes performativas e do movemento. Todas elas estarán presentes na xornada “Iniciativas independentes de apoio á investigación e creación en danza e artes performativas en Galicia” que se desenvolve este mércores (9:30 horas) e que pretende visibilizalas, reflexionar sobre o seu impacto no territorio e a súa relación coa política cultural pública, tanto local como estatal. A sección de Artes Escénicas, Musicais e Audiovisuais do Consello da Cultura Galega (CCG), coa colaboración da Fundación María José Jove, organiza esta cita coordinada por Natalia Balseiro, Susana González e Caterina Varela. A cita é presencial e pode seguirse en directo desde o web do CCG.

O Consello da Cultura Galega (CCG) expresa o seu fondo pesar polo pasamento do artista Xosé Vizoso (Mondoñedo, 1950- Brión, 2025), figura destacada das artes gráficas en Galicia. Na madrugada do sábado ao domingo finou este prolífico cartelista, muralista, escultor e ilustrador de libros. A súa obra destacou polo seu poderío visual e a profunda raigame coa imaxinería e a cultura tradicional galega. Ten unha ampla traxectoria como deseñador e ceramista en Sargadelos e, entre os seus recoñecementos, destaca o Premio Nacional de Escultura que recibiu en 1968.

En 1923 un grupo de estudantes idealistas, serios e comprometidos coa súa nación puxeron en marcha unha brillante aventura científica, política, e mesmo artística, ao abeiro da universidade. Foi o Seminario de Estudos Galegos (SEG). A importancia daquel proxecto, a súa comparación con entidades análogas e a relevancia do seu legado está presente no volume que vén de editar o Consello da Cultura Galega (CCG) baixo o título Saber de Nós. O Seminario de Estudos Galegos. “É unha obra colectiva con olladas que se cruzan para facer balance e valorar o legado que se foi construíndo” asegurou a presidenta do CCG, Rosario Álvarez, na presentación do volume á que asistiron os dous editores, Henrique Monteagudo e Ramón Villares, máis outros autores participantes como Alfonso Mato ou Francisco Díaz-Fierros. O libro xa se pode descargar desde o web da institución.

“Tocoume ser das primeiras por idade e por curiosidade” afirmou María Xosé Queizán na homenaxe que lle dedicou o Centro de Igualdade e Feminismos (CDIF) do Consello da Cultura Galega (CCG) no día en que cumpría 86 anos. A presidenta, Rosario Álvarez, abriu esta cita que serviu tamén para poner de manifestó a relevancia da súa obra e a vixencia do seu pensamento.

Virxilio Viéitez (Soutelo de Montes, Forcarei, 1930-2008) foi “o fotógrafo da individualidade e do infinito universo humano”. Así o define Vítor Vaqueiro, autor da entrada do fotógrafo forcareiés que se acaba de incorporar ao Álbum de Galicia, colección de biografías dixitais que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

De Domingo Martínez de Presa ata Ana Kiro pasando por Maruxa Boga, Maruxa Villanueva, Pedro Ferrer, Perfecto Feijoo.... son moitos os nomes propios que forman parte da historia do rexistro sonoro en Galicia. Sobre eles falarase este xoves (17:00 horas) na xornada “A arte do rexistro sonoro en Galicia: dispositivos, espazos e personaxes“ que organiza o Arquivo Sonoro de Galicia, centro do Consello da Cultura Galega (CCG). A presidenta da institución, Rosario Álvarez, máis o coordinador da xornada e director do ASG, Alejo Amoedo, inauguran esta cita que contará coa participación de Carlos Martín e Julio Gómez. A sesión é presencial pero pódese seguir en directo desde o web do CCG.

"Recuperemos as mans" é o primeiro ensaio de María Xosé Queizán que viu a luz en 1980. É tamén o título da xornada coa que o Centro de Documentación en Igualdades e Feminismos (CDIF) do Consello da Cultura Galega (CCG) homenaxea á autora este mércores 5 de febreiro (16:45 horas). Carme Adán, Marga do Val e Helena Fernández participan nesta cita que pretende recuperar a vixencia das argumentacións ao tempo que serve de recoñecemento do relevancia da súa escrita hai 45 anos. A presidenta, Rosario Álvarez, inaugura este encontro ao que asiste a homenaxeada e se pode seguir en directo polo web da institución.

O Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede o único documento sonoro conservado de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao (Rianxo, 1886- Bos Aires, 1950). Trátase da mensaxe que o intelectual gravou en fonopostal na Central de Correos de Bos Aires, co gallo da estrea de “Os vellos non deben de namorarse”, no Teatro Solís de Montevideo o 8 de outubro de 1941 á que el non podía asistir. Esa gravación foi obxecto dunha nova dixitalización en decembro de 2024 e é, ata o momento, o único rexistro coñecido da voz de Castelao. Engádese ao especial que o CCG puxo en marcha ao inicio deste ano en que se conmemora o 75 cabodano do intelectual.

Este xoves, 30 de xaneiro, celébrase o Día da Ilustración que nesta edición se lle dedica a Xosé Vizoso (Mondoñedo, 1950). O Consello da Cultura Galega (CCG) súmase á efeméride convocada pola Asociación Galega de Profesionais da Ilustración (AGPI), coa posta na rede do fondo Colección de Carteis da Queimada Popular de Cervo. Son 27 carteis deseñados por Xosé Vizoso nos que se pode ver a evolución do seu característico estilo.

O Consello da Cultura Galega (CCG) incorpora hoxe ao Álbum de Galicia, colección de biografías dixitais, a entrada do actor coruñés Antonio "Tucho" Lagares (A Coruña, 1932-2013). Foi un dos pioneiros do audiovisual galego que deixou a súa pegada en diferentes medios escénicos e artísticos. A entrada foi escrita por Ana Abad de Larriva.

A terceira xornada do ciclo “Arte en tempo real” reflexiona este mércores 29 de xaneiro (17:00 horas) sobre a situación das galerías de arte no contexto actual. A sesión está coordinada por Lucía Pita e nela participan os responsables das galerías galegas Metro e Dupla, máis a asturiana Llamazares. A xornada, organizada pola Sección de Creación e Artes Visuais Contemporáneas que coordina Paula Cabaleiro, é presencial e pode seguirse en directo a través do web e das redes sociais da institución.

Eduardo Lence Santar (Mondoñedo, 1876 - 1960) “é un dos máis notables estudosos da Galicia norlucense”. Así o afirma Armando Requeixo na súa entrada biográfica que hoxe se incorpora ao Álbum de Galicia, colección dixital do Consello da Cultura Galega (CCG).

A escritora e filósofa Margot Rot (Xixón, 1997) reflexionará este xoves 23 (a partir das 18:00 horas) no Consello da Cultura Galega (CCG) como lle afectan ás nosas emocións e á nosa identidade o uso das tecnoloxías. É na sesión titulada “INFOXICACIÓN: e se a indiferenza é unha consecuencia sistémica?” que forma parte do ciclo Pensarmos co que a Sección de Pensamento da institución propón reflexionar sobre cuestións de actualidade. A cita, coordinada por Celia Pereira Porto, emítese en directo desde o web e as redes sociais da institución.

Galicia conta cunha gran riqueza de museos ou coleccións museográficas que responden a unha realidade moi diversa en canto a tamaño, recursos e públicos. Dez teñen máis de 600.000 euros de orzamento, mentres o 34% dispoñen de menos de 50.000 euros. A súa evolución nos últimos vinte anos é obxecto de estudo en ”Análise da situación dos museos e outros centros museísticos en Galicia”, documento de traballo elaborado polo Observatorio da Cultura Galega, servizo dependente do Consello da Cultura Galega (CCG). A presidenta da institución, Rosario Álvarez, destacou na rolda de prensa celebrada esta mañá na sede da institución que o informe revela unha das grandes fortalezas “temos un patrimonio cultural rico e diverso, unha base sólida sobre a que construír iniciativas de investigación, documentación, conservacións, educación e difusión”. Nesta diagnose, o coordinador do Observatorio da Cultura Galega, Häkan Casares, apuntou que os expertos consultados para a elaboración deste informe sinalan que a centralización da xestión limitou a autonomía dos museos e cómpre deseñar unha estratexia para evitar convertelos en recursos turísticos e exposicións temporais.

Un grupo de emigrantes de Boiro, comandados por Benigno del Río, funda en Bos Aires en 1931 a entidade “Sociedad Hijos de Parroquias Unidas del Ayuntamiento de Boiro” co obxectivo de crear unha escola e unha biblioteca circulante para achegar a lectura a todos os veciños da súa terra natal. Documentación desta sociedade, hoxe activa baixo o nome “Hijos del Ayuntamiento de Boiro”, conforma a nova entrega do proxecto Memoria documental das sociedades da emigración galega, co que o Arquivo da Emigración Galega, servizo do Consello da Cultura Galega (CCG), visibiliza fondos documentais das entidades microterritoriais creadas na diáspora galega

A finais de setembro de 1975, Rianxo converteuse no epicentro dun acto histórico: a homenaxe a Alfonso Daniel Rodríguez Castelao no 25º aniversario do seu pasamento. Este evento non só foi un pioneiro recoñecemento ao legado dun dos maiores símbolos da identidade galega, senón tamén unha demostración de resiliencia fronte aos obstáculos impostos polo réxime franquista. A través de documentación exhaustiva preservada, o Consello da Cultura Galega (CCG) dá a coñecer o complexo proceso de organización que implicou colaboración transatlántica, negociacións con autoridades e unha paixón compartida por honrar a memoria de Castelao. Con este especial o CCG abre o apartado específico no seu web no que concentrará materiais sobre o intelectual.

Reducir a contaminación luminosa, crear mecanismos de control nos organismos e servizos de ordenación urbana ou elaborar unha normativa que poña freo á instalación xeneralizada de pantallas publicitarias ultrabrillantes son algunhas das recomendacións que se inclúen no “Decálogo por un uso responsable da iluminación artificial” que elaborou unha comisión técnica do Consello da Cultura Galega (CCG). “O documento quere influír nas medidas para recuperar o ceo nocturno” explicou a presidenta do CCG, Rosario Álvarez que presentou este venres o documento xunto coa coordinadora da Sección de Ciencia, Tecnoloxía, Natureza e Sociedade, Elena Vázquez Cendón; o membro da comisión Salvador Bará e o científico e coordinador da comisión Jorge Mira. O documento, que xa se pode descargar desde o web da institución, está dirixido ás administracións públicas.

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora este mes de xaneiro un número especial da publicación da sociedade Centro Benéfico Social Hijos de La Estrada, creada en Caracas en 1959. Trátase dun número conmemorativo que permite coñecer a historia da sociedade e inclúe creacións de distintos xéneros entre as que destaca a partitura do pasodobre “Estrada-Caracas” composta para a ocasión polo entón director da Banda da Estrada, Eulogio López Masid.

“Foro participativo: un país coa súa lingua” é o título do proceso que o Consello da cultura Galega (CCG) pon en marcha co obxectivo de ofrecer medidas concretas e prioritarias para avanzar na recuperación do vigor do galego. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a vicepresidenta e coordinadora deste foro, Dolores Vilavedra; e o coordinador do Observatorio da Cultura Galega, Hakan Casares, explicaron esta iniciativa que aposta por un modelo áxil de seis mesas sectoriais, que busca resultados que poidan ser medibles a curto e medio prazo e que parte dos aspectos positivos do idioma que xa están a funcionar. O proceso rematará en novembro coa presentación do documento final. Ademais, presentouse un novo informe que completa a diagnose sobre a situación do galego. O estudo asegura que en Galicia se evidencia un patrón de perda interxeracional na competencia do idioma que é contrario ao que se observa no resto das comunidades autónomas con linguas cooficiais.