f Ramón Otero Pedrayo | Álbum de Galicia | Consello da Cultura Galega

Ramón Otero Pedrayo

Ourense, 1888 - Ourense, 1976

Biografía

----

Ramón Otero Pedrayo

Ourense, 1888 - Ourense, 1976

Autoria: Patricia Arias Chachero

DOI: 10.17075/adg.2869

Intelectual completo e poliédrico, Otero Pedrayo converteuse no Patriarca das nosas letras



Ramón Otero Pedrayo, o polígrafo da Xeración Nós, naceu o 5 de marzo de 1888 na ourensá rúa da Paz. Foi o único fillo de Eladia Pedrayo Ansoar e Enrique Otero Sotelo, un médico culto e liberal que, sendo deputado, defendera a Curros Enríquez cando o bispo Cesáreo censurou Aires da miña terra.
Edúcase o futuro escritor no seo dunha familia culta e abastada, entre Ourense e a aldea de Trasalba. Con dez anos ingresa no instituto e segue con entusiasmo as explicacións de Marcelo Macías, de Moreno López e de Padilla. Os bos resultados académicos que obtén explican que, en 1901, sexa elixido xunto a Cuevillas, compañeiro de estudos, amigo nos xogos, veciño e máis tarde irmán de angueiras políticas e culturais, para merendar con Emilia Pardo Bazán, de visita na cidade.
O 28 de maio de 1904 falece o seu pai e Otero convértese, subitamente, no home da familia. Apenas dous meses despois do enterro recolle, vestido de loito, o premio extraordinario que lle conceden no instituto.
En 1906, chega a Madrid para cursar estudos universitarios. Matricúlase en Filosofía e Letras e Dereito. Son anos pracenteiros, despreocupados. Lecturas, faladoiros e paseos ocupan o tempo dun mozo que se asemella moito ao Adrián Solovio que protagonizará Arredor de si.
Regresa a Ourense en 1911 coas dúas licenciaturas e disposto a preparar unhas oposicións que o convertan en profesor de ensino medio. Na cidade reúnese con Risco, Cuevillas e Primitivo R. Sanjurjo e non tarda en sumarse aos proxectos argallados polos amigos da infancia. En 1917 ve a luz La CenturiaNós, onde publica os primeiros artigos; «La confesión del hombre culto», no segundo número, e «Cartas espontáneas», no seguinte. Tres anos despois, no primeiro número de Nós, atopamos un artigo non asinado, titulado «Teixeira de Pascoaes e Nós» que, segundo os índices da colección redactados por Ben-Cho-Shey, debemos atribuír a Pedrayo. O primeiro artigo asinado, «Irlanda políteca no século XIX» aparece o 5 de decembro de 1921, a este sucederano moitos outros, fundamentalmente ensaios; entre eles o tantas veces comentado, «Ulyses, trad. de James Joyce», no número 32.
En 1921, coa oposición aprobada desde 1919 e tras varios destinos, acada praza en Ourense. En 1925 ingresa con Síntese Xeográfica de Galicia (1926) no Seminario de Estudos Galegos, no que un ano antes gañara un premio de narrativa con Pantelas, home libre (Lar, 1925). Comeza así a longa e produtiva andaina literaria de quen había ser chamado Patriarca das Letras Galegas. En 1928 a editorial Nós edita Os camiños da vida, a primeira gran novela do escritor e unha das obras fundamentais da literatura galega contemporánea.
Un ano despois ingresa na Academia Galega cun discurso titulado Romantismo, saudade e sentimento da raza e da terra en Pastor Díaz, Rosalía de Castro e Pondal (1931). Contéstalle o seu grande amigo da infancia, Vicente Risco. Coa publicación de Arredor de si consolídase a fama de home culto. A súa figura cobra peso na sociedade galega a través das intervencións públicas e dos innumerables artigos que asina nas páxinas de El Pueblo Gallego, Céltiga, A Nosa Terra e en xeral en canta publicación llo pedía.
Neste clima de enfebrecida actividade, a inminente chegada da República fai que algúns galegos, Otero entre eles, vexan a posibilidade de acadar a autonomía de Galicia. Iníciase un período de entusiasmo e traballo intenso. En 1930 percorre Ourense dando mitins de carácter nacionalista e anticaciquil. En abril do ano seguinte funda o Partido Nazonalista Repubricán d’Ourense para concorrer ás eleccións ás Cortes constituíntes. Entre 1931 e 1933 exerce como deputado en Madrid.
A actividade política intensifícase, e en decembro do 31 participa na fundación do Partido Galeguista, de cuxo primeiro Consello Executivo forma parte. Ante a inminente consideración da República como estado laico, Otero, católico, tenta que o nacionalismo conserve o maior grao posible de confesionalidade nas institucións. O 25 de outubro de 1931 o seu nome aparece asinando un documento, moi difundido na prensa do momento, que leva por título Afirmación católica dun grupo de nacionalistas. Pese a disentir das propostas do PG no tocante ao laicismo do estado, acatou as decisións da maioría e non abandonou o partido, participou lealmente na campaña do plebiscito do Estatuto e compartiu a alegría do triunfo acadado o 28 de xuño de 1936.
Tras o levantamento militar foi separado da cátedra e refuxiouse na casa de Trasalba. O retiro dura algo máis de once anos. Continúa escribindo en prensa pero faino normalmente baixo pseudónimo. A partir de 1946 comeza timidamente a asinar textos co seu verdadeiro nome. Un ano despois principia a redacción dos artigos de Parladoiro, unha sección periódica no xornal compostelán La Noche que supón a recuperación lenta e regular do escritor en lingua galega.
En 1947 viaxa a Bos Aires, convidado polo Centro Galego. A viaxe permítelle reencontrarse con vellos amigos exiliados, Castelao entre eles, e organizar a edición da monumental Historia de Galiza que patrocinará Manuel Puente.
Unha mostra máis do compromiso do escritor témola en 1949, cando nunha homenaxe ao poeta Lamas Carvajal, organizada en Ourense, ten a ousadía de utilizar o galego nun acto público. Están presentes diversas representantes de institucións afectas ao Réxime, que interpretan a actitude como unha afronta e unha aldraxe.
A piques de cumprir os sesenta e dous preséntase ás oposicións que o converten en profesor da Universidade de Compostela. Tras obter o voto unánime do tribunal, en outubro dese ano imparte a primeira clase das moitas que dará nos oito cursos que exerza como catedrático. Son tempos de ilusión e de contacto cos mozos.
O 25 de xullo de 1950 participa na fundación da editorial Galaxia, que presidirá ata a súa morte. García-Sabell, Fernández del Riego e Piñeiro convértense en amigos e compañeiros na construción dun novo proxecto que o ilusiona. En contacto permanente co círculo de intelectuais que alentan Galaxia, publica nas súas máquinas Por os vieiros da saudade (1952), e un traballo seu, «Na lembranza de Hölderlin», forma parte de Presencia de Galicia, o primeiro número dos cadernos da colección Grial. Pedrayo representa nestes anos a resistencia do galeguismo histórico.
En 1958 o grupo Brais Pinto inaugura a súa colección de versos co libriño Bocarribeira. Poemas pra ler e queimar, único poemario editado en vida polo autor.
Coa xubilación e o regreso á Ourense péchase unha etapa de vehemente actividade. Son anos de conferencias por toda Galicia, de ducias de artigos e prólogos, de traballo activo na renovación da Academia Galega, e de proxectos propios. Entre estes cómpre destacar O desengano do Prioiro (1952) e a colección de contos Entre a vendima e a castañeira (1957). En 1959 remata O señorito da Reboraina, a primeira novela en galego tras a Guerra Civil e a última que entregaría ás máquinas en vida. As homenaxes sucédense a partir dos anos sesenta. En 1975 recibe dos seus antigos alumnos o volume Teatro de máscaras, dezaseis pezas dramáticas breves asinadas en 1934, nas viaxes en tren que facía con Castelao para asistir ás Cortes.
Uns meses despois, o 10 de abril de 1976, falecía na súa casa da rúa da Paz.


  • Referencias

    • OBRA

      • Narrativa

        • En galego

          • Pantelas, home libre (1925)
          • O purgatorio de Don Ramiro (1926)
          • Escrito na néboa (1927)
          • Os camiños da vida (1928)
          • Arredor de si (1930)
          • Contos do camiño e da rúa (1932)
          • A romeiría de Xelmírez (1934)
          • Fra Vernero (1934)
          • Devalar (1935)
          • O mesón dos ermos (1936)
          • Entre a vendima e a castañeira (1957)
          • O señorito da Reboraina (1960)
          • O Maroutallo (1974)
          • Contos de Santos e Nadal (1988)



        • En castelán

          • Las palmas del convento (1941)
          • La vocación de Adrián Silva (1950)
          • La fiesta del conde Berstein (1988)





      • Ensaio

        • En galego

          • Síntese xeográfica de Galicia (1926)
          • Guía de Galicia (1926)
          • Síntesis xeográfica de Galicia (1926)
          • Estampas de Ourense a mediados do século XVIII (1927)
          • Pelerinaxes (1929)
          • Romantismo, saudade, sentimento da raza e da terra en Pastor Díaz, Rosalía de Castro e Pondal (1931)
          • Lembranza de Goethe (1932)
          • Morte e Resurrección (1932)
          • Breve historia de Galicia (1939)
          • Por os vieiros da saudade (1952)
          • Paisaxe e cultura (1955)
          • O espello na serán. Entre o Pedroso e o Viso (1966)
          • Síntesis histórica do século XVIII en Galicia (1969)
          • Os ríos galegos (1977)
          • Ensaio histórico sobre a cultura galega (1982)
          • Temas ourensáns (1996)
          • Sereno e grave gozo. Ensaios sobre a paisaxe (1999)
          • Fragmentos de Ulises. 1926 (2003)



        • En castelán

          • Paisajes y problemas geográficos de Galicia (1928)
          • Treinta y tres lecciones de Geografía general (1929)
          • Lecciones elementales de Historia Universal (1931)
          • Ensayo histórico sobre la cultura gallega (1933)
          • Lecciones de Geografía e Historia (1936)
          • Guía de Santiago de Compostela (1943)
          • Motivos sobre el paisaje de Galicia (1948)
          • Las ciudades gallegas (1951)
          • Santiago de Compostela (1953)
          • Geografía de España. Presencia y potencia del suelo y el pueblo español (1956)
          • Orense (1966)
          • Ciudades y paisajes de Galicia en la obra de Julio Prieto Nespereira (1977)
          • Galicia. Una cultura de occidente (1994)
          • Una historia del arte universal (2004)





      • Poesía

        • Bocarribeira. Poemas pra ler e queimar (1958)



      • Teatro

        • A lagarada (1929)
        • O desengano do Prioiro (1952)
        • Traxicomedia da noite dos Santos (1960)
        • Noite compostelá (1973)
        • Teatro de máscaras (1975)
        • O fidalgo e a noite (1979)





    • BIBLIOGRAFÍA

      • Alonso Montero, Xesús (2000): Oteriana. Vigo: Publicacións da Fundación Otero Pedrayo.
      • Arias Chachero, Patricia, Vázquez Monxardín, Afonso (2014): Ramón Otero Pedrayo. Unha fotobiografía (1888-1976). Vigo: Galaxia.
      • Baliñas, Carlos (1980): «Descubrindo a Otero Pedrayo». Santiago de Compostela: Revista Coordenadas.
      • Casares, Carlos (1988): Otero Pedrayo. Vigo: Galaxia
      • Villares, Ramón (2007): Fuga e retorno de Adrián Solovio. Sobre a educación sentimental dun intelectual galeguista. Vigo: Galaxia.





Como citar: Arias Chachero, Patricia : Ramón Otero Pedrayo. Recuperado o 25/05/2020 do Álbum de Galicia (Consello da Cultura Galega) http://consellodacultura.gal/album-de-galicia/detalle.php?persoa=2869 DOI: 10.17075/adg.2869]

Obra de Ramón Otero Pedrayo

Artigos de Otero Pedrayo e outros sobre Cuevillas

Ramón Otero Pedrayo, amigo desde a infancia de Cuevillas, lembra algún dos trazos do intelectual na sección «Artes y Letras» baixo o título «Hoy se jubila Florentino López Cuevillas». Completa a páxina o artigo «El ejemplo de Cuevillas» de José Ramón y Fernández e unha «Bibliografía de Cuevillas» co subtítulo Lleva publicados cerca de un centenar de trabajos.

Fonte: La Noche vía Galiciana
Artigo de Otero Pedrayo «Morto de pé»

Relato sobre un vello canteiro que morre de pé, apoiado nunha parede. Na sección «Parladoiro» de La Noche, Otero recupera o uso da lingua galega na presa de posguerra.

Fonte: «Parladoiro: morto de pé», La Noche, n. 7944, portada. Vía Galiciana.

Ligazóns de interese

Especial web do CCG Ramón Otero Pedrayo. Mestre da cultura galega
Procedente do Álbum Nós
Otero Pedrayo no blog de Os libros de Ánxel Casal
Procedente do Álbum Nós
Web da Fundación Otero Pedrayo
Procedente do Álbum Nós

Epístolas de

Aviso Listado automático de documentación relacionada con Ramón Otero Pedrayo nos fondos documentais en liña ofrecidos polo Consello da Cultura Galega.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Non hai certeza de que a orixe da misiva sexa Ourense senón que é unha conxetura.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Esta carta menciona o ingreso de Otero Pedrayo na Real Academia Galega.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Esta carta menciona a defunción do pai de Antonio Fraguas.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Esta carta menciona a celebración dun mitin en Maside.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta parece que se alude a uns exercicios de oposición que está realizando Fraguas.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta menciónanse unha conferencia de Otero Pedrayo sobre Goethe e exames de Otero.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta Otero Pedrayo conta que soñou que morría.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta a alusión ao certame literario conxeturamos que se poida referir aos Xogos florais.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Esta carta alude á morte da nai de Castelao.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Esta carta alude a Antonio Fraguas ser premiado nos Xogos Florais.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Esta carta alude á “Perla de Fonseca”.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Esta carta inclúe unha recomendación para alumna e alumno de Trasalba.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Seoane. 1947

Orense, 26 dos Santos, 47
Sr. D. Luis Seoane.


Meu querido e lembrado:
Rubín por a cidá vella, considerei adispaciño e figuróuseme nova a casa de Cornide e súa conversa de dona feituquiza e rococó ca misia Santa María cada vez máis románica, máis mariñeira e galega. Hai obras que co tempo milloran e peneiradas de circunstancias fánse de millor trigo. As veces, sofren e fán sofrir por demais de sinceiridade i-expresión. Agora están erguendo grandes “bloques” e vaise equilibrando na curva a anomalía na gravedade producida por a casa Pastor. Estiven maxinando o desacreditado e fermoso poema estilo Hugo Fóscolo do Peñon das Ánimas, moimento funerario dos prerrománticos e seguín o parpadexo do sol nas cristaleiras da Mariña e seu asombro ó topar unha falla no teclado dos dedos da lus. Soio foi un viaxen de cumpridor. Penso no cerne do inverno voltar a Compostela, a Corme e Laxe, e a Coruña. A tal lumioso e falangueiro o outono que chega deica hoxe que non hai vagar pra escribir cousa algunha. Os moitos proieutos que fixen no barco debéronse deixar engaiolar por as sirenas.

Lembranzas nosas pra todos os amigos: Colmeiro , Dieste , Baltar , Cuadrado . Tiven carta de Otero . Moito pensamos, miña dona e mais eu, en Vdes. e n’aquil xantar. Doéndonos moito de non nos ter despedido da súa dona polos mil trafegos dos derradeiros días. En verdade, foron poucos, sobre todo pra xentes afeitas ó ritmo do vivir aldeán e de pronto botadas a outro. Escríbolle no meirande silencio, docemente alagada a ialma nas doces cromáticas da carballeira onde estiven por a tarde, inda me envolven â luz do quinqué. N’ista casa vivimos no dezanove. Moita compaña me fán os seus dibuxos. Sinto n’eles cousas deica iles case inéditas de Galiza. Tiven un sobresalto. Un dos bultos –onde viñan as millores cousas: libros, Vde., Colmeiro– foi parar a Génova. Voltóu sin perdas. Como lle dixen na outra, meu viaxe espertou na Galiza moito interés e ao tempo en outros un sentimento de estraneza. Queren formar unha biblioteca galega, de varias series hai por o visto xente de moitos cartos no asunto. Eu penso na xentil empresa de Vdes. Non sei escribir n’iste papel que protesta. Tén présa e engúrrase. Ademais con Vde. hai que ter conversación. Saúdos de entramos pra súa esposa, da miña pra Vde., e unha rexa aperta de seu amigo moi agradecido de sempre.

R. Otero Pedrayo

Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Seoane. 1948

Trasalba (Orense), Abril de 1948

Muy querido y recordado amigo Seoane:sss

Con ésta pereza primaveral, apenas tiene uno energía para escribir. Sé que me voy haciendo viejo. Vuelvo a sentir los días calmizos de Abril como a los 15 años. Vds. no pueden figurarse, y muy poca gente nueva en estos tiempos los encantos y el orgullo un poco petulante de gastar las horas a lo millonario, propio de señoritos de aldea de cuya casta soy uno de los últimos tipos aunque nada valleinclanesca ni siquiera a lo Pardo Bazán . De los escritores que se ocupan actualmente de Galicia en castellano, casi todos están en un período de optimismo de barra de bar o de comida de aldea en casa grande de extraperlista y día de entierro: todo se vuelve exaltar el vino del Ribeiro y cantan mil proezas de borrachos de que se reirían los buenos bebedores de cerne de la aldea. Aquí se hace erudición. En general bien. Se publican muchos documentos, se afina poco a poco en el conocimiento literario de épocas antes incógnitas como el xvii. Algún día surgirá el historiador de profundas y evocadoras temáticas. En la aldea se nota la baja del ganado y del vino, lo que trastorna rapidamente la Economía. Las Fiestas se convierten en campeonatos de engullir y el paisano se pone serio. Serio a lo burgués. Se aburguesa. El ideal es: un negocito, un camión, concejalía y respetabilidad en la capital de la provincia. Vigo sigue atrayendo pintores. Se habla de una gran exposición de Pintores Gallegos en Madrid. De Orense ha salido un chico muy bueno, de leal pintura, maestro en el gris de los retratos y en las actitudes que reflejan o un cansancio melancólico sin complicaciones, o una pausa germinal: Prego de Oliver .

Creo que el joven maestro, indiscutible, no captado por su provechosa y estupenda maestría clásica es Díaz Pardo, Isaac Díaz Pardo. De nuestros amigos, poco puedo decirte. En todo el invierno sólo salí, creo que dos veces, a La Coruña. Mucho me acordé de Vd., como le decía en mi anterior, a lo que pude recordar, y saludé a la Torre en representación de su prodigioso mitógrafo que es Vds... Es posible que vuelva por el Jardín de San Carlos dentro de unos días. Es curioso, pero, según vamos llegando al verano, me represento con mayor claridad las dichosas horas pasadas con Vds. Le pido un saludo para Colmeiro. Ahora están los centenos como él solía pintarlos para el Dr. Baltar. Escribiré en éstos días a Rafael Dieste. Afecto de Fita, mi esposa, para la suya, a las que uno mi saludo respetuoso. Y Vd. Muchas veces hablamos en este viejo silencio de la casa de los momentos que pasamos reunidos.


Un gran abrazo de


Ramón Otero Pedrayo

Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1949)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1949)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1949)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1949)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1949)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1949)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Esta carta fala das oposicións de Otero Pedrayo.
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1950)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1950)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1950)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Esta carta fala do nomeamento como membro da Real Academia Galega.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Esta carta trata dun texto polémico de Ferro Couselo.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta agradécese un artigo sobre un libro de Otero Pedrayo.
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1954)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1954)
Carta de Otero Pedrayo a Seoane. 1954

Ourense, 19-IV-1954

Meu querido e ademirado amigo:

Tiña fai tempo mentes de escribirlle. Sempre penso en Vde. Na súa xenerosa e moceira conceición do mundo, no seu infindo amor por os homes e isa vivencia de Galiza que nos fai a todos nenos e devolve as cousas a un tempo mais mollado de oríxenes, nunha especie diría eu –de Ur— románico si non tivera medo das cristaizaciós profesorales, pensando en obra de un decorrer de fonte, regueiro e río de formas. Cas facianas saídas do sono, ou apenas afastadas do barro, e os ollares aínda calados sin literatura e sin costume, maravillados do que enxergan, dándose enteiros á luz. Cecais ledos de se afastaren do que levan drento. Sin pensar nelo, é Vde. un comentarista do Génesis. Os homes, anque non queiramos, somos sempre discípulos de un libro da Biblia. E hainos do Cantar dos Cantares, do libro de Job, dos Macabeos os violentos e guerreiros… Vde. –como o Padre Feixó , pero íste o dí– é dos de Primeiro Libro, o máis perto do alento de Deus. Non podemos esquencernos, miña dona e eu, as horas ben poucas e fondas decorridas con Vdes. Cando chegou de volta o matrimonio García Sabell –unha parexa que por a amizade reconcilia a un co vivir, xenerosa e fortalecedora reconcilia a un co viño– falamos moito de Vde. e volvín a alentare naquilas horas xa lonxanas. Eu, meu querido amigo, traballo moito, non sei si ben. Como vello, preciso da parola e do paseo. Asín mil cousas maxinadas se non poden enteirar. Tamén a semán soio conta con cinco días para min, pois co viaxe dispacioso Trasalba –nestora groria dos xestales brancos en frol– dous vanse en cansanzo e fouterías. Teño o encarrego do discurso de overtura da Universidade compostelán para o 1º de outono de iste ano. Vouno facer sobre a Galicia emigrada. É Ano Santo. Quixera facer algo bon. Pídolle soio unha axuda de moita valencia: unha nota curta de artistas galegos da emigración e outra do “clima” no arte. Perdoe. Será pra Vde. un minuto. Estou tolo de alegría cas Tapas. Quedo agradecido como si miña nenez viñera agora de novo con un saber de velleza redemida de pesadumes por as portas de esta casa onde nacín. Unha aperta a Varela . O poema é faiscante chafarís, plumas de galo con chapeo, ría en noite de pirotecnia e folión de delfíns e sereas. E das Tapas dígoche como tras de cada unha maxino o libro e gosto de miralo camiñando por o mundo, valente, ou escondéndose como o home que non quer ser coñecido no telderete do pulpeiro. Dende eiquí mándolle outra longa aperta, querido Seoane. Estou un pouco canso e inda teño de escribir un conto. Mañán, chegando a Sant-Iago –haberá á noite un luar suicida que se escacha a testa nas lousas da Quintán e as monxas piden a berros que lles creben as reixas pra saír a componelo– lembrareime de Vde. Hai un luar con dorna que val o principado de Sálvora e outros milleiros de cousas. E asín ten de seguire noso amigo. Falarei mañán con Sabell. Beberemos un branco ullán a saude da súa dona e a súa.

Estou triste porque deixei na aldea a miña nai de 95. Súas Tapas me consoaron.

Sempre o vello amigo e ademiradore

Otero Pedrayo

Apertas a Cuadrado, amigo moi querido, certos lusco-fusco dos Concheiros están cheos sempre de íl.

Adeus!

Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1954)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1955)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1955)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta fálase do discurso de entrada de Fraguas na RAG.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta fálase da morte da nai de Fraguas.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta fálase da morte da nai de Fraguas.
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1955)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1955)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1955)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1956)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1956)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1956)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1956)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1957)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1957)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta fálase da defunción do irmán de Fraguas en Bos Aires. Tamén dunha homenaxe a Rosalía.
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1957)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1957)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1957)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1957)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1958)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1958)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1958)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1958)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1958)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1958)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1958)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1958)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1959)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1959)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1959)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1959)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1960)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1960)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1960)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1960)

O día indicado na data é aproximado, estímase entre o 20 e o 29 do mes.
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1961)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1961)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1961)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1962)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1962)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1962)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1962)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1962)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1962)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1962)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1962)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1962)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1962)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1963)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1963)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1963)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1963)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1963)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1963)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1963)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta fálase da Comisión pro-lembranza do P. Feixóo.
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1964)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1964)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1965)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1966)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1966)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1966)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1966)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1966)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1966)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1967)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1967)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1968)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1969)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1969)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1969)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1970)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta Otero Pedrayo agradece a Fraguas que o propuxese para un cargo. Tamén se menciona unha novela sobre Pedro Madruga.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Non hai certeza de que a data da misiva sexa o 4/10/71 senón que é unha conxetura (día de San Francisco).
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1972)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1972)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1973)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1973)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Nesta carta fálase dunha operación na Rosaleda.
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1974)
Carta de Otero Pedrayo a Carballo Calero (1974)
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas
Carta de Otero Pedrayo a Fraguas

Audios

Conferencia de Otero Pedrayo Ramón Cabanillas

Gravación dunha conferencia de Ramón Otero Pedrayo sobre a vida e obra de Ramón Cabanillas.
O CCG publicou esta gravación como casete en 1996
Procedente do Álbum Nós
Discurso de Otero Pedrayo: Ourense, as súas terras e xentes

Gravación realizada aos postres dunha das multitudinarias homenaxes que a colectividade galega lle rendeu a Otero Pedrayo con motivo da súa viaxe a Bos Aires no inverno austral de 1959. O seu discurso leva por título: Ourense, as súas terras e xentes.
Procedente do Álbum Nós
R. Otero Pedrayo: A paisaxe galega, as súas leis e tipos

Conferencia impartida no salón de actos da Federación de Sociedades Galegas, en Bos Aires, o sábado 26 de xullo de 1947. Convidado polo Centro Galego de Bos Aires, Ramón Otero Pedrayo impartiu numerosas charlas en centros galegos. Esta, xunto a outra, en castelán, ditada no Centro de Profesores Diplomados de Enseñanza Secundaria sobre tema semellante, daria pé a un artigo sobre o mapa de Fontán publicado no xornal compostelán La Noche o 2-12-1947.
A conversión a texto foi automatizada e debe ser revisada manualmente.
Procedente do Álbum Nós

Artigos Ramón Otero Pedrayo

Aviso Listado automático de documentación relacionada con Ramón Otero Pedrayo nos fondos documentais en liña ofrecidos polo Consello da Cultura Galega.
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (7/1933) Marxinás universitarios. Saúdo ós emigrados. Galicia. 2ª época (321), 2.
Mencións: Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (12/1933) Camiños. No loitar cotián pol-a propia cultura. Galicia. 2ª época (340), 3.
Mencións: Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (2/1934) Antoloxía nacional. Os inteleituas finiseculares. Galicia. 2ª época (349), 3.
Mencións: Ramón Cabanillas ; Vicente Risco ; Antonio Noriega Varela ; Ramón Otero Pedrayo ; Castelao ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (6/1934) Apuntes. Cadro de Coores, de Otero Pedrayo. Galicia. 2ª época (366), 3.
Mencións: Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (11/1934) Literarias. A romeiría de Xelmírez. Galicia. 2ª época (390), 3.
Mencións: Ramón Otero Pedrayo ; Arcebispo Xelmírez ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (8/1949) Las jornadas rosalianas del "Día de Galicia". Homenaje del Centro Gallego Boanerense a nuestro Gran Lírico. Galicia. (438), 13 .
Mencións: Rosalía de Castro ; Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (2/1950) Galicia, ante la figura símbolo de Castelao. Galicia. (444), 19 .
Mencións: Ramón Baltar ; Ricardo Carballo Calero ; Xesús Carro ; “Ben-Cho-Shey” ; Manuel Gómez Román ; Antón Iglesias Vilarelle ; Florentino López Alonso-Cuevillas ; Carlos Maside ; Ramón Otero Pedrayo ; Castelao ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (4/1950) Galicia cada treinta días (marzo). Ronsel. Galicia. (445), 9, .
Mencións: Ramón Otero Pedrayo ; Manuel Puente ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (5/1950) Galicia cada treinta días (abril). Ronsel. Galicia. (446), 7 .
Mencións: Adelardo Curros ; Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (5/1950) Otero Pedrayo en su sitio. Galicia. (1109), 8.
Mencións: Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (6/1950) Galicia cada treinta días (mayo). Ronsel. Galicia. (447), 4, .
Mencións: Victoriano García Martí ; Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (7/1950) El Pazo de la Cuqueira. Galicia. (1116), 4.
Mencións: Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (11/1950) Galicia cada treinta días (septiembre). Galicia. (452), 17 .
Mencións: Ramón Cabanillas ; Fernando Cadaval ; Manuel Colmeiro ; Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (5/1952) Galicia cada treinta días (diciembre). Ronsel. Galicia. (465), 8 .
Mencións: Xosé María Álvarez Blázquez ; Manuel María ; Vicente Risco ; Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (9/1952) Treinta días de vida gallega: Nuestro resurgimiento cultural Movimiento musical El mundo de los libros Actividad artística Fiestas y romerías Otras informaciones. Galicia. 1ª época (2), 9 .
Mencións: Antonio Ángel ; Henry Brathome ; Álvaro Cebreiro ; Álvaro Cunqueiro ; José Fernández Martínez ; Jesús Gómez Tonel ; José María de Juan ; Carmen Juega ; Manuel López Garabal ; Rogelio Lorenzo ; Ovidio Murguía de Castro ; Otero Baena ; Ramón Otero Pedrayo ; Manuel Pesqueira ; Faustino Santalices Pérez ; Seijo Rubio ; Rafael Usandivaras ; José Ramón Villar Chao ; Arcebispo Xelmírez ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (12/1952) Galicia cada treinta días (septiembre y octubre). Galicia. (468), 17 .
Mencións: Domingo García Sabell ; Ramón Menéndez Pidal ; Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (12/1952) Treinta días de vida gallega: El mundo de los libros Miscelánea informativa El arte y la música Notas económicas Vigo, ciudad en auge. Galicia. 1ª época (4), 4 .
Mencións: Francisco Asorey ; Pura García de Villar ; Ramón Menéndez Pidal ; André Navarra ; Ramón Otero Pedrayo ; Bernaldo del Río ; María de Villarino ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (2/1955) Sobre tres libros publicados por "Ediciones Galicia". Loa de la amistad. Galicia. (481), 18 .
Mencións: Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (11/1955) Otero Pedrayo fala de Galicia e da súa cultura. Galicia Emigrante. (15), 3, .
Mencións: Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (1956) A guía de Compostela. Lar. (272), 13 .
Mencións: Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (6/1957) Noticiario Gallego. Galicia. (495), 9 .
Mencións: Ricardo Carballo Calero ; Conde de Quirós ; Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (4/1958) Noticiario Gallego. Galicia. (500), 6 .
Mencións: Concha Castroviejo ; Manuel Curros Enríquez ; Xosé Filgueira Valverde ; Domingo García Sabell ; Xosé Luís Méndez Ferrín ; Ramón Otero Pedrayo ; Sofía Casanova ; Daniel de la Sota y Valdecilla ; Gonzalo Torrente Ballester ; Luís Pimentel ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (10/1958) Noticiario Gallego. Galicia. (503), 6 .
Mencións: Aurelio Aguirre ; Rosalía de Castro ; Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (4/1959) Noticiario Gallego. Galicia. (506), 12 .
Mencións: Ramón Baltar ; Juan Antonio Bardem ; Eugenio Carré ; Martín Códax ; Álvaro Cunqueiro ; Ramón Otero Pedrayo ; Xohán de Requeixo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (8/1962) Noticiario Gallego. Galicia. (526), 6 .
Mencións: Jesús Bal y Gay ; Elena Colmeiro ; Antonio Meijide Pardo ; Ramón Otero Pedrayo ; Eladio Rodríguez González ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (2/1963) Noticiario Gallego. Galicia. (529), 15 .
Mencións: Ricardo Carballo Calero ; Álvaro Cunqueiro ; Rafael Dieste ; Francisco Fernández del Riego ; Celso Emilio Ferreiro ; Vicente Risco ; Sebastián Martínez-Risco ; Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (2/1964) Galicia cada sesenta días. Galicia. (535), 17 .
Mencións: Xavier Bóveda ; Ramón Otero Pedrayo ; Valentín Paz Andrade ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (12/1964) Galicia cada sesenta días. Galicia. (540), 10 .
Mencións: Jorge Guillén ; Salvador de Madariaga ; Ramón Otero Pedrayo ; Castelao ; José Taboada ; Miguel de Unamuno ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (2/1965) Galicia cada sesenta días. Galicia. (541), 6 .
Mencións: Xosé María Álvarez Blázquez ; Manuel Gómez Román ; Aníbal Otero ; Ramón Otero Pedrayo ;
FERNáNDEZ DEL RIEGO, F. (6/1970) O sentimento da terra. Galicia. (573), 23 .
Mencións: Vicente Risco ; Ramón Otero Pedrayo ; Castelao ;

Libros do ccg sobre Ramón Otero Pedrayo

Aviso Listado automático de documentación relacionada con Ramón Otero Pedrayo nos fondos documentais en liña ofrecidos polo Consello da Cultura Galega.
Ofrenda lírica á nena Silvia Santiago Conde no día da súa Primeira Comuñón.
7 de setembro, 1960
2017 | Afonso Vázquez-Monxardín, Edición. Patricia Arias Chachero, Edición.
Libro
Ramón Otero Pedrayo, mestre da cultura galega.
Conferencias e ensaios
2009 | Ramón Piñeiro, Autoría.
Libro-audio
Galicia e Europa.
Ramón Otero Pedrayo
2007 | Ramón Otero Pedrayo, Autoría.
Libro-audio
Homenaxe a Noriega Varela.
Mondoñedo, 19 de outubro de 1967
2000 | Ramón Otero Pedrayo, Autoría. Cristina Pujales, Coordinación. Xosé Soto Andión, Transcrición. Manuel Rico Verea, Transcrición. José de Vaquedano, Transcrición.
Libro-audio
Coroación poética de Ramón Cabanillas.
1999 | Aquilino Iglesia Alvariño, Autoría. Ramón Nicolás, Limiar. Ramón Otero Pedrayo, Autoría. Paulino Pedret Casado, Autoría. Afonso Vázquez-Monxardín, Transcrición. Antonio Fernández Salgado, Transcrición.
Libro-audio
A paisaxe galega, as súas leis e tipos.
Federación de Sociedades Galegas, Bos Aires, 26 de xullo de 1947
1998 | Carlos Casares, Limiar. Ramón Otero Pedrayo, Autoría. Afonso Vázquez-Monxardín, Introdución.
Libro-audio
Lembranzas de médicos galegos vistos por un profano.
Homenaxe da Academia Médico-Cirúrxica, Colexio Médico de Ourense: 7 de marzo de 1975
1997 | Afonso Cid González, Locución. Ramón Otero Pedrayo, Autoría. Miruca Parga, Notas. Miruca Parga, Transcrición. Afonso Vázquez-Monxardín, Coordinación.
Libro-audio
Ramón Cabanillas.
Centro Galego de Madrid, 1964
1996 | Ramón Cabanillas, Obxecto de estudo. Ramón Otero Pedrayo, Autoría. Afonso Vázquez-Monxardín, Coordinación.
Libro-audio
Homenaxe á revista Nós no seu 75 aniversario.
1995 | Afonso Cid González, Locución. Ramón Otero Pedrayo, Autoría. Afonso Vázquez-Monxardín, Coordinación.
Libro-audio
Homenaxe de Galicia a Don Ramón Otero Pedrayo.
Compostela 3/3/1968
1995 | Afonso Cid González, Locución. Afonso Vázquez-Monxardín, Coordinación. Bea Pérez, Son. Vidal López, Son.
Libro-audio
No centenario do Museo Arqueolóxico de Ourense.
1995 | Afonso Cid González, Locución. Afonso Vázquez-Monxardín, Coordinación.
Libro-audio
Ofrenda a Rosalía de Castro no Centro Galego de Buenos Aires.
24/7/59
1995 | Afonso Cid González, Locución. Ramón Otero Pedrayo, Autoría. Eduardo Sánchez Millares, Autoría. Manuel Suárez, Coordinación. Afonso Vázquez-Monxardín, Edición. Vidal López, Son. Xosé Mosquera Pérez, Autoría.
Libro-audio
Ramón Suárez Picallo e Ramón Otero Pedrayo en América. Vol. 2 .
1994 | Afonso Vázquez-Monxardín, Coordinación.
Libro-audio
Ourense, as súas terras e xentes.
Xantar homenaxe do Día de Galicia . Centro Ourensán, Bos Aires, 26 de xullo de 1959
1993 | Afonso Cid González, Locución. Ramón Otero Pedrayo, Autoría. Afonso Vázquez-Monxardín, Coordinación.
Libro-audio
Ramón Otero Pedrayo en América (I).
1993 | Ramón Otero Pedrayo, Autoría. Afonso Vázquez-Monxardín, Coordinación.
Libro-audio
Actas do Simposio Internacional Otero Pedrayo no panorama literario do século XX.
1990 | Anxo Tarrío Varela, Coordinación.
Libro. Actas
Actas do Simposio Internacional Otero Pedrayo e a xeografía de Galicia.
1989 | Julio Hernández Borge, Coordinación. María Pilar de Torres Luna, Coordinación. María Luisa Pérez Fariña, Coordinación.
Libro. Actas