Arquivo de noticias do CCG

O Pleno da Real Academia Galega (RAG) vén de elixir a Xosé Neira Vilas (Gres, Vila de Cruces 1928 – 2015) como figura protagonista do Día das Letras Galegas 2027. Escritor, editor, investigador, activista cultural, divulgador e referente da literatura galega contemporánea, Neira Vilas estivo marcado pola súa experiencia como emigrante en América. É autor de Memorias dun neno labrego, a obra máis lida da literatura galega con preto de 40 edicións, e dedicou a súa vida á defensa da lingua, da cultura e da memoria da emigración. O Consello da Cultura Galega (CCG) ten no seu sitio web a disposición da cidadanía numerosos recursos para afondar no seu legado.

O Consello da Cultura Galega (CCG) manifesta o seu máis fondo pesar polo falecemento de Xesús Alonso Montero (Vigo, 1928-2026), unha das figuras esenciais da cultura galega contemporánea e persoa estreitamente vinculada á traxectoria da institución. Alonso Montero foi un dos intelectuais impulsores da creación do CCG e desempeñou o cargo de primeiro vicepresidente, baixo a presidencia de Ramón Piñeiro, responsabilidade que exerceu ata 1984, ano en que cesou por vontade propia. Volveu formar parte do plenario entre 2013 e 2017 como membro designado pola Real Academia Galega.

O 30 de xaneiro celébrase o Día da Ilustración, que nesta edición se lle dedica a Siro López (Ferrol, 1943), referente da caricatura en Galicia. O Consello da Cultura Galega (CCG) súmase á efeméride convocada pola Asociación Galega de Profesionais da Ilustración (AGPI) coa posta na rede do fondo Colección Siro López. No propio día da celebración publicaranse no web institucional o fondo doado polo autor á institución, que contén 61 caricaturas de persoeiros da cultura, así como unha entrevista en profundidade realizada por Xermán Hermida para culturagalega.gal, o portal de divulgación cultural do CCG.

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora este mes de novembro un novo lote de exemplares do xornal Lugo: Órgano oficial del Centro Lucense de Buenos Aires. Nesta ocasión súbense 210 números que se corresponden co período comprendido entre 1951 e 1968, cos que se completa a posta na rede dos números dispoñibles no AEG.

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora este mes de setembro un lote de números do xornal Lugo: Órgano oficial del Centro Lucense de Buenos Aires. Nesta ocasión súbense noventa exemplares que se corresponden co período comprendido entre maio de 1943 e decembro de 1950.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, participou esta mañá na sede da institución na inauguración da 22ª edición do simposio anual sobre o libro e a lectura que organiza a Asociación Galega de Editores (AGE). Alí destacou o apoio do CCG á entidade e ofreceu a “dispoñiblidade para desenvolver nos vindeiros meses calquera acción complementaria”. Canda ela estaban Anxo Lorenzo, Secretario xeral de Cultura, que incidiu na “colaboracion coa asociación a través do convenio que manteñen coa AGE e recordou a importancia da distribución e da exportación no sector do libro. Miguel Toval, que era o seu primeiro simposio como presidente da AGE, destacou a importancia da distribución nun momento que “aínsa que somos optimistas pola certa estabilidade, estamos nunha situación moi dificultosa”. O simposio titulado “A distribución do libro galego” analizou os modelos de distribución do libro galego e as liñas de apoio á exportación do libro.

Foi un destacado filólogo e un dos máximos especialistas arredor do ilustrado Padre Sarmiento. José Luis Teófilo Pensado Tomé (Negreira, 1924- Salamanca, 2000), coñecido co hipocorístico de “Chelís”, é unha figura imprescindible dentro dos estudos lingüísticos. A súa entrada, asinada por Xosé Amancio Liñares Giraut, acaba de incorporarse ao Álbum de Galicia.

O Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), suma a entrada do escritor galeguista e activista cultural Xosé Manuel López Gómez (Logrosa, Negreira, 1944 – Ferrol, 2007). Máis coñecido como “Pepe Ardeiro” ou “O Ardeiro”, tivo na literatura unha das súas grandes afeccións. Malia publicar traballos en prosa, destacou como poeta cunha obra marcada polo “intimismo, o compromiso social e patriótico, as viaxes, as lembranzas familiares e da terra matricial, as evocacións aos grandes poetas, a recreación da paisaxe, a soidade, o amor e desamor...”. Así o subliña o autor da entrada, Xosé Amancio Liñares Giraut.

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, e o escritor Suso de Toro asinaron esta mañá un acordo polo que o autor lle cede á institución parte do seu fondo sonoro. Son medio centenar de cintas casete que recollen voces de máis dunha trintena de personalidades e que, segundo explicou o autor, “recollen a reconstrución do nacionalismo galego desde o punto de vista da esquerda, do galeguismo”. A presidenta do CCG destacou que o fondo, que se depositará no Arquivo Sonoro de Galicia (ASG), “cobra agora unha nova vida para que calquera persoa interesada poida acceder a estes recursos, función que encaixa co mandato fundacional da institución de preservar os valores culturais do pobo galego”.

Xesús “Chichi” Campos (La Laguna, Santa Cruz de Tenerife, 1952 - Santiago de Compostela, 1991) proporcionou, por medio dos seus debuxos e escritos, unha visión aguda e vertixinosa do noso país. “A súa foi unha vida que resume o espírito dos anos oitenta en Galicia, unha época que retratou como ninguén”, afirma o seu fillo, Nico Campos. El é o autor da súa biografía no Álbum de Galicia.

O Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG), inclúe a traxectoria do escritor e intelectual Xosé Neira Vilas (Gres, Vila de Cruces, Pontevedra, 1928 – 2015). Ademais, coincidindo co centenario do seu nacemento, incorpórase tamén a da escritora e activista pola memoria histórica Mariví Villaverde Otero (Vilagarcía de Arousa, Pontevedra, 1922 – Ribadumia, Pontevedra, 2017). A primeira das biografías é autoría de Valentín García Gómez, secretario xeral de Política Lingüística, mentres que a segunda está asinada pola escritora Marga do Val.

O Teatro Lauro Olmo do Barco de Valdeorras encheuse no serán deste luns para homenaxear con música a un dos seus fillos pródigos: Florencio Delgado Gurriarán (Vilamartín de Valdeorras, Ourense, 1903 - Fair Oaks, USA, 1987). A duodécima edición do Concerto das Letras Galegas, antesala festiva do Día das Letras que organiza o Consello da Cultura Galega (CCG), repasou musicalmente o legado do homenaxeado e tamén lembrou a memoria das exiliadas e exiliados republicanos que, coma Florencio, pasaron de Galicia a México. O concerto supuxo a estrea da peza Diásporas, composta para a ocasión por Carme Rodríguez a partir dos textos de Galicia infinda, poemario referencial do autor. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; unha ampla representación dos concellos da comarca, entre eles, o alcalde do Barco de Valdeorras, Alfredo García, e o de Vilamartín, Enrique Álvarez; mais o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García; a directora xeral de Patrimonio, María del Carmen Martínez; o presidente da Real Academia Galega, Víctor Freixanes, e a familia do homenaxeado asistiron a este concerto que tamén se emitirá na TVG este martes, 17 de maio, dentro da programación especial das letras galegas.

“Neste Día das Letras Galegas de 2022, cando se homenaxea tanto ao poeta como ao activista político e cultural Florencio Delgado Gurriarán (Vilamartín de Valdeorras, Ourense, 1903 - Fair Oaks, USA, 1987), é necesario honrar a memoria dos exiliados e exiliadas republicanos, que, coma el, pasaron de Galicia a México”. Deste xeito explicou Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), a dobre intencionalidade coa que institución celebra a festividade do 17 de Maio a través de dúas actividades centrais. Unha delas é o tradicional Concerto das Letras Galegas, que este ano corre a cargo do grupo Zoar e terá lugar, como vén sendo habitual, na véspera do Día das Letras na localidade do nacemento do autor (teatro Lauro Olmo, O Barco de Valdeorras 20:00 horas). O concerto será emitido en directo a través de internet e na TVG o día 17 no marco da programación especial prevista para a celebración. A outra é a publicación co facsímile do Cancioneiro da loita galega, con estudo crítico de Xesús Alonso Montero e notas de Ricardo Gurriarán, sobriño do homenaxeado.

A secretaria do Consello da Cultura Galega (CCG), Dolores Vilavedra, participou na presentación da programación do Día das Letras Galegas. O CCG analizará os exilios tomando como base a da figura de Florencio Delgado Gurriarán, homenaxeado nesta ocasión do Día das Letras Galegas. “Os exilios provocados polas guerras seguen a ser unha realidade que non mudou” puntualizou Vilavedra ao tempo que explicou que este estudo permitirá coñecer “un exilio que non é moi visible por non ser un destino moi numeroso, como é o exilio mexicano, pero que á luz das súas achegas foi moi rico intelectualmente”. Un espazo web, a reedición facsimilar Cancioneiro da loita galega con estudo crítico de Xesús Alonso Montero e notas de Ricardo Gurriarán, así como o tradicional Concerto das Letras Galegas a cargo do grupo Zoar centran a programación do CCG que se estenderá máis alá do 17 de maio.

O 10 de marzo de 1972, a policía franquista segaba en Ferrol a vida de dous traballadores do estaleiro Bazán, Amador Rey e Daniel Niebla, no decurso dunha manifestación sindical, na que houbo ademais varias ducias de feridos. A protesa saldouse cun cento de detidos, 54 multados e numerosos despedimentos. Aqueles feitos conmemóranse cada 10 de marzo no Día da Clase Obreira Galega. Cincuenta anos despois, o Consello da Cultura Galega analiza o contexto histórico e o que supuxo a nivel cultural cunha xornada titulada “Ferrol, 10 de marzo de 1972: medio século despois”. A sesión é presencial pero pode seguirse a través das redes da institución.

O filólogo lugués Aníbal Otero (Barcia, Ribeira de Piquín 1911-1974) é coñecido principalmente por ser un dos enquisadores do Atlas Lingüístico de la Península Ibérica, así como pola súa detención (e posterior condena) cando estaba a facer traballo de campo en Portugal no momento da rebelión militar de 1936. Ora ben, as súas contribucións van ben máis alá. Foi recolector destacado de romances, redactor de numerosas contribucións lexicográficas e etimolóxicas e tamén creador literario, se ben que boa parte dos seus escritos permanece inédita. O profesor Xosé Afonso Álvarez Pérez asina a entrada que se acaba de incorporar ao Álbum de Galicia.

O Consello da Cultura Galega publica o especial "Dez voces para Luz Pozo Garza". Con el quere reivindicar unha poeta xa canónica da literatura galega de todos os tempos, falecida en abril deste mesmo ano 2020. O especial conta coas lecturas de sobranceiros poemas de Luz Pozo a cargo de Pepe Cáccamo, Yolanda Castaño, Xavier Seoane, Gonzalo Vázquez Pozo, Olivia Rodríguez, Eva Veiga, Cesáreo Sánchez Iglesias, Xesús Alonso Montero, Carme Blanco e Kathleen March, quen tamén realiza a tradución ao inglés dos poemas.

O día 2 de abril celébrase en todo o mundo o Día Internacional do Libro Infantil e Xuvenil. Con tal motivo, o Consello da Cultura Galega preparou unha escolma de varios títulos editados pola institución e dirixidos a público infantil e xuvenil cos que unirnos á conmemoración. “As laranxas máis laranxas de todas as laranxas”, “Mar adiante”, “Os dados do reloxeiro” ou “Pó de estrelas” son algunhas das propostas deixamos a disposición da cidadanía.

As mulleres ocupan un papel importante no teatro galego. No Día Mundial do Teatro, que se celebra cada 27 de marzo, o Consello da Cultura Galega (CCG) avanza cifras dun estudo encamiñado a analizar a realidade do tecido teatral no noso país. Os primeiros resultados destacan que a maior parte dos xestores de teatro son mulleres e confirman que o público segue a ser eminentemente feminino. Engade tamén que o galego é a lingua maioritaria de representación e que os espectáculos infantís son os máis demandados. O CCG celebra este día con outras novidades: a publicación do epistolario entre Ricard Salvat e Luís Seoane, que dá conta das relacións entre o dramaturgo catalán e a cultura galega, e mais a incorporación de 35 novos termos ao “Dicionario de termos escénicos”.

Galicia e Bretaña son dúas rexións de contrastes: mar e bosque, rías do norte e do sur, acantilados e montañas... Estas son tamén algunhas características definitorias de ambos os territorios que permiten establecer certos paralelismos. Sobre eles falarán especialistas galegos e franceses en Rennes. A cita titúlase “Les paysages Bretagne Galice” e está organizada conxuntamente polo Consello da Cultura Galega (CCG) e a Université Rennes 2. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, intervirá coa laudatio a Xesús Alonso Montero, no marco da homenaxe que lle fai a universidade bretoa.