Arquivo de noticias do CCG

O Álbum de Galicia, colección de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora hoxe as entradas de dúas figuras do Rexurdimento galego. Dunha banda a de Teodosio Vesteiro Torres (Vigo, 1847- Madrid, 1876), xornalista, poeta, escritor e profesor de música que impulsou a creación da asociación La Galicia Literaria e publicou a obra de Galería de gallegos ilustres. Da outra, a de Alfredo Vicenti Rey (Santiago de Compostela, 1850- Madrid, 1916), xornalista, escritor e político, director do xornal El Liberal e deputado a Cortes. Xurxo Martínez González é o autor de ambas as dúas entradas que xa están dispoñibles para consulta no web do CCG.

O Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF) do Consello da Cultura Galega (CCG) acaba de publicar un novo monográfico titulado “As letras das mulleres”. Helena González coordina este traballo que recompila artigos de opinión e documentos de diferentes fontes e que percorre a evolución do papel da muller nas letras galegas durante as últimas décadas. No especial atópase desde dúas galerías que revisan a presenza da muller na Real Academia Galega (tanto as académicas como as homenaxeadas co Día das Letras Galegas) ata diferentes iniciativas de visibilización de escritoras e intelectuais. A monografía, que xa está dispoñible para consulta, tamén revisa as iniciativas do CCG para a posta en valor das mulleres galegas destacadas.

O Álbum de Galicia, colección de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora a entrada da condesa de Barrantes, Julia Becerra Malvar (Salcedo, 1892-Madrid, 1974), tamén coñecida como “condesa Boa”. Detrás do seu título nobiliario “agóchase unha muller fascinante, que non tivo medo a meterse en política, enfermeira na Segunda Guerra Mundial, chegou a cantar na Scala de Milán, e foi anfitrioa do Pacto de Barrantes, considerado a orixe do primeiro Pacto de Autonomía de Galicia” afirma a xornalista Maruxa Alfonso Laya, autora da entrada que hoxe se publica no web do CCG.

José Gil Gil (Barxa, As Neves, 1870 – Vigo, 1937) acadou un gran prestixio como fotógrafo grazas, sobre todo, aos seus retratos de estudio, aínda que destacan tamén as reportaxes gráficas que realizou para diferentes revistas e xornais. Xunto coa fotografía, converteuse nun dos pioneiros do cine galego, profesión á que se dedicou con intensidade a partir da segunda década do século XX e que se concretou na produción de máis de cento cincuenta cintas audiovisuais. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), é autoría de Vítor Vaqueiro.

“Mulleres que abriron as fendas que nós cruzamos” é o título do novo especial de Proxector, iniciativa que desenvolve o Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa Universidade de Santiago de Compostela (USC). Nesta nova entrega reúnense unha ducia de recursos audiovisuais que permiten coñecer a figura de mulleres que foron referentes en diferentes eidos, como a filosofía, a xeoloxía, a enfermería, a química ou as matemáticas. Con este especial, o CCG súmase á conmemoración do Día Internacional da Muller, unha cita que se celebra anualmente para reclamar a igualdade e a participación das mulleres en todos os ámbitos da sociedade.

Este 1 de febreiro fanse cen anos do pasamento de Manuel Murguía (O Froxel, Arteixo, 1833 - A Coruña, 1923), figura destacada da cultura galega. A súa vida estivo “marcada pola militancia rexurdimentista, pola implicación no proxecto político-cultural que pretendía restituír a dignidade a Galicia para abrir un horizonte de liberdade”, afirma Xurxo Martínez González, autor da súa entrada no Álbum de Galicia, colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG). Alén da biografía do intelectual galeguista, tamén se poden consultar outros materiais, como as epístolas que recibiu da súa dona, Rosalía de Castro, e de Emilia Pardo Bazán, coa que mantivo unha longa inimizade. Tamén se poden consultar os artigos que escribiu en publicacións como El Museo Universal e La Oliva ou o discurso que pronunciou nos Xogos Florais de Tui en 1891.

Son máis de 6.500 cartas escritas por diferentes interlocutores e dirixidos a Ramón Otero Pedrayo (Ourense, 1888-1976). Documentos imprescindibles para entender a traxectoria persoal e intelectual do escritor de Trasalba que repousaban na Fundación Penzol en Vigo. A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, e o presidente da Fundación Penzol, Manuel Puga, veñen de asinar un protocolo de colaboración para a dixitalización e difusión pública dese material.

Os relatorios da última xornada do congreso internacional Emilia Pardo Bazán. 100 anos despois coincidiron en destacar que o seu pensamento social e feminista a situaron como unha anticipada ao seu tempo. “As súas denuncias e demandas foron sen dúbida todo un programa intelectual” afirmou a historiadora Isabel Burdiel que destacou que Pardo Bazán “ampliou o límite do que se podía dicir hai cen anos”. A sesión que se desenvolveu este venres no Consello da Cultura Galega(CCG) puxo de relevo as contradicións entre a modernidade do seu pensamento e o seu conservadurismo político e o seu catolicismo. Con ela rematou unha semana na que unha trintena de especialistas afondaron no coñecemento dunha das grandes novelistas do século XIX europeo.

Este venres finaliza na sede do Consello da Cultura Galega (CCG) o congreso internacional Emilia Pardo Bazán. 100 anos despois que organizan conxuntamente o CCG, a Real Academia Galega (RAG) e a Universidade de Santiago (USC). A cita de clausura abordará o feminismo e a vixencia do pensamento da reputada escritora coruñesa. Isabel Burdiel, Ramón Villares, Jo Labanyi ou Pura Fernández son algunhas das personalidades que analizarán este venres unha das facetas menos estudadas da escritora coruñesa.

Perfecto Feijoo (Pontevedra, 1858 – 1935) foi moito máis que o boticario da Peregrina. Foi tamén o Gaiteiro do Lérez, un apaixoado da música tradicional que fundou Aires d’a Terra o primeiro gran coro galego que sentou unha forma de entender e vivir a música do país. Francisco Javier Garbayo Montabes asina a nova entrada do Álbum de Galicia.

Chamábase Francisca Claudia Josefa Antonia González-Garrido y García (A Coruña, 1842 - Madrid, 1917) aínda que era máis coñecida polo nome de Fanny Garrido e, moito menos e polo pseudónimo de “Eulalia de Liáns”. Muller de sonada beleza, foi unha figura carismática, de gran calado intelectual que amosou un gran interese e compromiso pola cultura galega. Laura Touriñán Morandeira asina a súa entrada no Álbum de Galicia.

O Consello da Cultura Galega (CCG) colabora co Instituto Cervantes na lectura virtual de “La madre naturaleza”, unha das obras de Emilia Pardo Bazán (1851-1921). A actividade insírese na programación de xuño do Club de Lectura que mantén o Cervantes que promoverá e dinamizará o debate da man de María López Sández, especialista na obra da autora coruñesa. Esta actividade inclúese na programación deseñada polo CCG para conmemorar o centenario do pasamento de Pardo Bazán.

Hoxe, 12 de maio, cúmprese un século do pasamento dunha das grandes novelistas do século XIX: Emilia Pardo Bazán. Neste día, o Consello da Cultura Galega difunde o seu epistolario, grazas ao convenio asinado coa Real Academia Galega. Son 156 cartas enviadas e recibidas entre os anos 1879 e 1917 a diferentes interlocutores, como a súa amiga e comadre Carmen Miranda Armada; Eduardo Pondal; Marcelino Dafonte, director de “La Voz de Galicia”, José Alguero Penedo, notario de Betanzos e artista que colabora no deseño e decoración figurativa na construción das Torres de Meirás. O epistolario preséntase no marco dun especial que concentra máis información sobre esta polémica, criticada e a un tempo tamén respectada intelectual.

“As Irmandades da Fala no seu tempo: perspectivas cruzadas” é o título da última publicación dixital do Consello da Cultura Galega (CCG). Máis de cincocentas páxinas serven para explicar e contextualizar este movemento fundamental da nosa cultura desde unha perspectiva que nunca se abordara: a comparada. Isto permite situar o movemento histórico no seu contexto actual, é dicir, desde a perspectiva peninsular, europea e a dimensión americana da diáspora. O texto nútrese das palestras dos congresos que entre 2016 e 2018 o CCG realizou para celebrar o centenario da fundación e expansión das Irmandades da Fala. Ramón Villares, Xosé Manoel Núñez Seixas e Ramón Máiz foron coordinadores destas citas e tamén da actual publicación que xunta as principais contribucións. Complementa a publicación un vídeo no que participan Villares e Núñez Seixas,cunha presentación da presidenta do CCG, Rosario Álvarez. Todo ese material está dispoñible desde hoxe no web da institución.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez; o presidente da Real Academia Galega (RAG), Víctor Freixanes; a vicerreitora de cultura da Universidade de Santiago de Compostela (USC), Mar Lorenzo; xunto co secretario xeral de cultura, Anxo Lorenzo; o coordinador do congreso, Xosé Manuel González Herrán; e o director da Área de Cultura do Concello da Coruña, Rómulo Sanjurjo, presentaron esta mañá na sede da RAG o programa do “Congreso Internacional Emilia Pardo Bazán 100 anos despois”. É unha das actividades centrais preparadas para afondar na figura da escritora coruñesa no centenario no do seu pasamento, que se cumple o vindeiro 12 de maio. Ademais, a presidenta do CCG e o da RAG asinaron un convenio para a dixitalizacion e difusión en rede do epistolario da escritora coruñesa .

“O meu territorio xeográfico e simbólico é Galiza” é unha das afirmacións de Araceli Herrero (Lugo, 1948-Lugo,2020), unha coñecida profesora universitaria implicada na formación do profesorado galego. Foi unha destacada investigadora na figura de Luis Pimentel, pero tamén de Emilia Pardo Bazán e de Ricardo Carballo Calero, do que foi alumna no colexio de fingou. A súa entrada biobibliográfica é a última incorporación ao Álbum de Galicia.

Como sería unha xuntanza de “zoom” entre Concepción Arenal, Rosalía de Castro e Emilia Pardo Bazán para resolver un asasinato? Isto é o que propón “As mulleres do porvir”, o texto escrito por Dorotea Bárcena en 2003 e que agora se recupera en formato audiovisual. Hoxe, 23 de novembro, o Consello da Cultura Galega (CCG) fai confluír o cabodano da morte de Dorotea Bárcena co bicentenario do nacemento de Concepción Arenal nun produto audiovisual que conecta estas dúas mulleres pioneiras. A Quinta do Cuadrante, compañía dirixida por Tito Asorey, foi a encargada de realizar unha lectura dramatizada do texto de Bárcena na que participa Susana Dans, María Vázquez, Melania Cruz e Rocío González.

A Coruña acollerá o vindeiro venres 23 de outubro (Fundación Luís Seoane, ás 18:00 horas) unha mesa redonda que analizará o labor de activismo social de Concepción Arenal en relación coas presas. Esta sesión, que ten como título “Alianza entre mulleres dentro e fóra do cárcere”, é a segunda cita dun ciclo do Consello da Cultura Galega (CCG) orientado a analizar a vixencia da obra e o pensamento desta intelectual. A actividade insírese nos actos organizados pola institución para celebrar o bicentenario do nacemento de Concepción Arenal.

O Consello da Cultura Galega (CCG) e o concello de Pontevedra inauguran hoxe no Pazo da Cultura dúas mostras que revisan a historia recente de Galicia desde diferentes puntos e vista e formatos. A primeira delas é “A intimidade da imaxe”, a exposición que olla cara a Galicia da transición a través das fotografías de Anna Turbau (Barcelona, 1949). A segunda é “Alba de Gloria” a proposta que recrea e contextualiza o último gran discurso que pronunciou Castelao en vida no que enumera as grandes figuras da cultura galega. Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega e Miguel Anxo Fernández Lores, alcalde de Pontevedra foron os encargos de inaugurar, xunto cos dous comisarios Margarita Ledo e Manuel Gago máis a concelleira de Cultura Carme Fouces. As propostas expositivas poderanse visitar ata o 25 de agosto.

“Alba de Gloria. Unha experiencia” é a mostra coa que o Consello da Cultura Galega recrea e contextualiza o último gran discurso que pronunciou Castelao en vida. A exposición, que se puido ver en Santiago entre novembro e marzo, chega agora a Rianxo. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, xunto co alcalde de Rianxo, Adolfo Muíños, e o comisario da mostra, Manuel Gago, inaugurarán mañá no Auditorio municipal (20:30 horas) esta mostra, que se poderá visitar ata o 17 de xullo.