remesas / / FONDOS DOCUMENTAIS / CONSELLO DA CULTURA GALEGA

Temática: remesas [19]

TERMOS CLAVE DO FONDO Persoas: Valcárcel, Marcos; Cela, Camilo José; Sixto Seco, Agustín; Díaz, Avelino; Vázquez-Monxardín, Afonso; Vidal Carrera, Ramiro; Cordo Boullosa, Manuel; Castro, Rosalía de; Castelao, ; Casares, Carlos; Conde Picavea, María del Rosario; López Romero, Perfecto; Dios, Xosé Luís de; Castaño, Marina; Lugrís, Urbano; Álvarez, Bautista; Caballero Bonald, Jose Manuel; Tacholas, Fernando Iglesias; Guede, Manuel; Losada, Benito; Acuña, José María; Gamallo Fierros, Dionisio; Tudela, Mariano; Ferreiro, Celso Emilio; Cruces, Fortunato; Temáticas: Fondo Miguel Gutiérrez. Propaganda política na Transición; Historias de ida e volta; emigración; sociedade; acción sociocultural; ensino; prensa escrita; As asociacións microterritoriais da emigración galega en Cuba; remesas; Galegos en Portugal: Xuventude de Galicia - Centro Galego de Lisboa; Voceiros da colectividade galega na emigracion; emigrantes; identidade cultural; educación; acción política; A pegada educativa da emigración galega en América; Álbum de Galicia; movemento obreiro; As asociacións microterritoriais da emigración galega en Arxentina; literatura; 100º Aniversario da ABC del Partido de Corcubión; Ares en Cuba: unha emigración mariñeira; Fondo: Arquivo da Fundación Pública Galega Camilo José Cela; historia; A pegada indiana na Mariña lucense; movementos sociais; Mulleres; nacionalismo; Defensa da lingua; Asociacións culturais; A emigración galega nos Estados Unidos; coros; artes plásticas; lingua; Acción sindical; ocio; O galeguismo en América; Álbum da Emigración; xornalismo; autores/as; poesía; arquitectura; música; música tradicional; deportes; Procesos electorais; OTAN; política; revolución; axentes culturais;

Data	Material	Ver
Data	Material	Ver
	Alumnado e mestres da Escola da Tenencia Emigración Asociacións Educación Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Agrupación Instructiva Redes y Caamouco	Ver Transcripción da Alumnado e mestres da Escola da Tenencia O testemuño de Manuel Varela Casteleiro —mariñeiro redense dos que nunca volveron á terra— ilustra moi ben as circunstancias de moitos rapaces de Redes que non podían asistir ás clases de maneira continuada, o ambiente laico e a introdución dos adiantos tecnolóxicos na escola aos que, talvez, non se lles sacaba o máximo proveito: «Fun algo á escola, que por certo era galeguista cen por cen; a aula dos nenos chamábase “Curros Enríquez”, e a de nenas, “Rosalía de Castro”. Pagábana dende Cuba, e nada de purgatorio, nin arcanxos, nin trinidade, que son cousas de cada un na súa casa, pero non da escola, digo eu. Eso sí, un día chegóu unha máquina de coser e outra de escribir, e anque non se lles deu moito uso alegróunos aquelo e falamos dos veciños que andaban por Cuba e se acordaban de nós… Pero, cada probe, chacho, enterra a seu pai como pode, e eu iba á escola cando chovía, e no bo tempo laboriscaba no agro ou botando a rede […]» (extracto das entrevistas realizadas por Xosé Neira Vilas para o seu libro Galegos no Golfo de México). Nesta imaxe pódese observar o grupo escolar de alumnos e alumnas da Escola da Tenencia, patrocinada pola Sociedad Instructiva Redes y Caamouco. Os discentes de todas as idades, uniformados co mandil escolar, posan para o fotógrafo diante das bandeiras de España e de Cuba. Pecha esta fiestra
	O crepúsculo do asociacionismo galego en Cuba: directivos da sociedade Progreso de Lousada, A Habana, ca. 1957 Emigración Asociacións Acción sociocultural Remesas Progreso de Lousada (A Habana, Cuba)	Ver Transcripción da O crepúsculo do asociacionismo galego en Cuba: directivos da sociedade Progreso de Lousada, A Habana, ca. 1957 Esta entidade foi fundada en 1916 por emigrantes da parroquia de Santo André de Lousada, en Xermade, para construír unha casa-escola no lugar do Pazo, que foi inaugurada dous anos máis tarde. Tamén sabemos da súa colaboración e apoio ao sindicato agrario da parroquia ou do envío de cartos para melloras na súa vila natal, como a construción dunha estrada ou do tendido de electricidade e de teléfono do concello. En 1957, debido á diminución e envellecemento dos seus socios, decide fusionarse coa sociedade irmá Hijos de Roupar, e xuntan así os seus recursos a prol dos seus socios. Pasan a denominarse Roupar y Lousada e centran os seus esforzos en actividades recreativas e benéficas. Na imaxe destacan os símbolos patrióticos cubanos: a bandeira en primeiro plano e a fotografía do heroe nacional, José Martí, presidindo a reunión. Xa avanzado o século XX, moitos dos seus socios e socias naceran en Cuba e sentíanse plenamente integrados no país, mais non esquecían a terra dos seus devanceiros. Pecha esta fiestra
	A educación como fin primordial: o pasado e o presente das escolas da Unión Hispanoamericana Pro-Valle Miñor (1914-2014) Emigración Ensino Asociacións Remesas Unión Hispano-Americana Valle Miñor	Ver Transcripción da A educación como fin primordial: o pasado e o presente das escolas da Unión Hispanoamericana Pro-Valle Miñor (1914-2014) A sociedade promotora deste centro educativo tivo como obxectivo principal, desde a súa fundación en 1905, a creación de escolas na súa comarca natal. Na primavera de 1909 fundou unha escola na parroquia da Ramallosa, que chegou a ter máis de 180 alumnos. Esta escola funcionaba baixo os postulados pedagóxicos de Ignacio Ares de Parga, baseados no modelo educativo arxentino. O éxito en toda a comarca foi enorme e a gran demanda por parte do alumnado para asistir ás súas clases obrigounos a construír un novo edificio escolar, cuxos planos foron deseñados por Jacobo Esténs Romero. Este magnífico edificio ten planta en forma de U, que xera na parte posterior un amplo patio. Ademais de contar con oito aulas con capacidade para seiscentos alumnos, estaba pensado para dispoñer de numerosos espazos de apoio pedagóxico: biblioteca, laboratorios, gabinete de física e química, enfermaría, un museo de historia natural, aula de música, varios obradoiros (de imprenta, de fotografía, de zapataría e de costura totalmente equipados) e diversas estancias para a vida do profesorado e do alumnado, como cociña, comedor, despachos, dormitorios etc. Nos bloques laterais da zona posterior estaban situadas as oito aulas, con varios roupeiros e aseos para uso do alumnado, ademais de mobiliario práctico e cómodo. O centro escolar ofertaba clases de instrución primaria, pero tamén de iniciación profesional a varios oficios e de técnicas comerciais, e tamén preparaba o alumnado para o bacharelato. Actualmente o edificio, totalmente rehabilitado, forma parte do IES Escolas Proval. Pecha esta fiestra
	Carmen Iravedra, mestra da escola de Burela coas súas alumnas, ca. 1950 Asociacións Educación Emigrantes Remesas Centro Hijos del Partido de Vivero	Ver Transcripción da Carmen Iravedra, mestra da escola de Burela coas súas alumnas, ca. 1950 Non só de Cuba chegaron as remesas para construír escolas na Mariña luguesa. Tamén os mariñaos residentes na Arxentina enviaron cartos para fomentar e promover a educación e a cultura nos seus veciños e veciñas. Ademais dalgúns persoeiros que contribuíron a crear e dotar centros educativos e dos que xa falamos, a sociedade Centro Hijos del Partido de Vivero en Buenos Aires, creada en 1908, tivo un destacado papel neste eido. Grazas ao seu labor a prol da educación e a cultura da comarca construíronse as escolas de Burela, Xove e Cervo; neste último concello tamén axudou na edificación do Grupo Escolar José M. Fernández Montenegro, na localidade de San Cibrao. Por todo isto o Goberno español outorgoulle a Gran Cruz de Beneficencia. A escola de Burela foi dedicada a centro de ensino primario dende a súa inauguración. Alí formáronse centos de nenos e nenas da localidade. Nos anos 40 a profesora Carmen Iravedra obtivo o seu posto de mestra e encargouse de educar as nenas que alí acudían. Aínda hoxe é lembrada con cariño polas numerosas xeracións que pasaron polas súas aulas. Pecha esta fiestra
1905-00-00	Acta de constitución e bases da sociedade Alianza Aresana de Instrucción da Habana, 1905 Emigración Asociacións Educación Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Alianza Aresana de Instrucción	Ver Transcripción da Acta de constitución e bases da sociedade Alianza Aresana de Instrucción da Habana, 1905 en 00/00/1905 A Alianza Aresana de Instrucción foi a pioneira das sociedades de ámbito local creadas con finalidades instrutivas e benéficas para o seu concello ou parroquia natal. A partir dela comezaron a agromar centos de asociacións deste tipo, tanto en Cuba como en Arxentina e outros países de acollida, que tanto ben fixeron pola educación e o progreso da nosa terra. Como aparece escrito, a reunión fundacional tivo lugar no domicilio de Domingo Troche López, un dos seus promotores e que foi elixido o seu primeiro presidente. O seu obxectivo era «hacer un llamamiento a todos los nativos de la villa de Ares con el fin de fundar en su pueblo natal un colegio de Instrucción elemental para niños […] a fin de fomentar y difundir la instrucción de que tan necesitada está aquella villa entre la clase pobre y menos acomodada […]». Outros aresáns destacados que estiveron no xerme deste proxecto foron Cándido Mugía Callobre, José A. Fernández, Darío e Antonio Bugallo, Ildefonso Mugía, Maximiliano Bello, Miguel Bendamio, Manuel García Curbeira, Nicolás López González… No documento podemos ler, ademais, as condicións e o plan educativo da futura escola. Para conseguir máis fondos créanse delegacións da Alianza nos lugares con maior presenza de aresáns: na illa de Cuba, en Sagua la Grande e en Isabela de Sagua; en Veracruz (México); en Tampa (Estados Unidos), e no mesmo Ares. Pecha esta fiestra
1906-00-00	Poñendo en marcha un soño: sinatura da escritura de compra do solar para construír o edificio escolar en Ares, 1906 Emigración Ensino Asociacións Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Alianza Aresana de Instrucción	Ver Transcripción da Poñendo en marcha un soño: sinatura da escritura de compra do solar para construír o edificio escolar en Ares, 1906 en 00/00/1906 Na imaxe aparecen os directivos da Alianza Aresana de Instrucción tras a sinatura da compra do solar na vila de Ares para edificar un centro escolar da súa propiedade. A sociedade habaneira, pouco despois da súa fundación e a través da súa delegación en Ares, aluga unha casa na vila que debe acondicionar para cumprir os requisitos dunha escola moderna. Contrata un mestre para que imparta as clases de educación primaria aos nenos máis necesitados da vila. Esta escola foi inaugurada o 1 de xullo de 1904 e contaba con preto de cen alumnos, que tamén podían asistir a clases nocturnas. O gran número de alumnos e a boa marcha económica da entidade posibilitan a aprobación do proxecto de construción de «dos colegios modernos para ambos sexos». En 1906 a Alianza merca unha finca rústica coñecida como Huerta de Caruncho, cunha superficie de preto de mil metros cadrados. A correspondencia entre a delegación de Ares e a sociedade habaneira é intensa: de Cuba chegan varios proxectos arquitectónicos ata que finalmente o 6 de xullo de 1908 se coloca a primeira pedra nunha festa á que asisten todos os alumnos da escola e os veciños e veciñas da vila. Pecha esta fiestra
1910-00-00	Dando conta aos socios do labor de dirección e administración da Alianza Aresana de Instrucción, 1909-1910 Emigración Asociacións Educación Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Alianza Aresana de Instrucción	Ver Transcripción da Dando conta aos socios do labor de dirección e administración da Alianza Aresana de Instrucción, 1909-1910 en 00/00/1910 Temos aquí a relación de traballos realizados por esta sociedade de emigrantes aresáns durante os anos 1909 e 1910. Na memoria preséntanse datos relacionados coa contabilidade e o estado xeral da entidade, a programación da construción da aula de nenas sobre o plano do grupo escolar, a ornamentación de fachadas, o mobiliario e útiles escolares mercados, o calendario de exames etc. Xúntase tamén o informe da Comisión Glosa da Alianza Aresana de Instrucción correspondente aos anos arriba mencionados, no que se analizan os gastos da escola. En definitiva, o estado da sociedade en todos os sentidos: recadación de cotas sociais, contas bancarias, capital social, gastos da escola, gastos ocasionados na Habana ou donativos dalgúns socios entusiastas, entre os que cabe destacar a bandeira cubana para que ondee no edificio escolar da Alianza Aresana. Na memoria preséntanse os habituais datos nominativos, tales como: relación de membros da Xunta Directiva de 1909 a 19010 e da Xunta de Propaganda, membros delegados en Sagua (Cuba) e Veracruz (México), membros da Comisión Administrativa de Ares e nomes dos socios existentes, falecidos e beneméritos. Cabe destacar un escrito inserido nesta memoria social da Alianza Aresana, asinado por Mercedes Bieito Bouza, titulado «Mi saludo» e do que extraemos unhas palabras: «Cabe á los aresanos la alta honra, el orgullo legítimo de haber sido los iniciadores entusiastas de ese movimiento salvador que se nota desde hace algún tiempo entre los gallegos emigrados, movimiento tendente á un fin nobilísimo que se exterioriza fundando escuelas en nuestros campos […], allí donde la negligencia de los poderes públicos ha descuidado ese deber. Pecha esta fiestra
1914-00-00	O Círculo Habanero de La Devesa, 1914 Emigración Asociacións Acción sociocultural Remesas Sociedad de Instrucción y Recreo Círculo Habanero de La Devesa (A Habana, Cuba)	Ver Transcripción da O Círculo Habanero de La Devesa, 1914 en 00/00/1914 A Sociedad de Instrucción y Recreo Círculo Habanero de La Devesa constitúe unha das primeiras sociedades galegas de adscrición parroquial creadas na illa de Cuba. Foi fundada polos emigrantes orixinarios de Santalla da Devesa o 31 de decembro de 1911. Os seus obxectivos principais eran prestar socorro á veciñanza máis necesitada e recadar fondos para financiar as festas patronais nas respectivas parroquias de orixe, ademais de construír edificios escolares, lavadoiros e cemiterios, entre outras obras filantrópicas de interese para a comunidade. A súa directiva fundacional estaba formada por José Acevedo, primeiro presidente e un dos seus principais promotores e beneficiarios; José R. Alonso, secretario, e Ramón P. Murias, José A. Posada, Julio Raimundo, Melchor Rodríguez, Benito F. Fernández, José F. Fernández, José M. Graña, Ángel Ríos, Antonio Pérez, José Molejón, Isidro Martínez e Benito Fernández, vogais. En 1919 quedou inaugurada unha primeira escola destinada a ofrecer os servizos educativos gratuítos aos nenos e nenas da Devesa, Rinlo e Vilaframil. En 1921 inauguraron o recinto co edificio social e dúas escolas. Que mellor maneira de recadar fondos que a celebración de festas e xantares cos paisanos e compañeiros de aventura migratoria. As actividades de lecer eran multifuncionais, pois servían para pasar tempo de lecer e interacción social, reforzadas coas manifestacións de solidariedade coa terra natal. Temos aquí un exemplo, o programa da «Gran Jira» celebrada nos xardíns da cervexaría La Tropical, na que recreaban as tradicións galaicas con bailes, alimentos e bebidas da Galicia natal. A música tradicional galega non podía faltar e deleitaba sempre aos asistentes de todas as idades. Pecha esta fiestra
1915-00-00	Inauguración da Escola da Tenencia, Redes, concello de Ares, 1915 Emigración Asociacións Educación Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Agrupación Instructiva Redes y Caamouco	Ver Transcripción da Inauguración da Escola da Tenencia, Redes, concello de Ares, 1915 en 00/00/1915 No ano 1912, o presidente da delegación de Caamouco, representando a Agrupación Instructiva de Redes y Caamouco da Habana, asina a compravenda do predio de dous ferrados e medio chamado A Tenencia, por un valor de 1604 pesetas. Esta entidade promotora tiña a intención de construír alí un edificio escolar que ofrecese contidos educativos novidosos aos rapaces e rapazas da zona, cos mellores materiais e nunhas óptimas condicións de aprendizaxe. En 1913 asínase o contrato de obra, que estivo a cargo de José Calvo Pérez. Finalmente, a construción da escola levouse a cabo por un valor de 18 060 pesetas. O 8 de agosto de 1915 as aulas abriron a súas portas a 150 alumnos, e D. Eugenio Vidal e Dª Esperanza Iglesias foron os mestres encargados do ensino. O plan de estudos estaba suxeito a materias como: Lectura, Escritura, Aritmética, Historia e Xeografía, Agricultura, Xeometría, Contabilidade Mercantil, Labores etc. Ademais, recibían coñecementos de fisioloxía, astronomía ou hixiene, por petición da sociedade fundadora. A fermosa edificación alberga na actualidade a Agrupación Instrutiva de Caamouco. Nesta imaxe aparecen os membros da delegación da sociedade promotora en Caamouco: Nicolás Noche, Francisco Bello, Antonio Bello, Daniel Villar e os mestres Esperanza Iglesias e Eugenio Vilar. Deixamos aquí un fragmento do discurso pronunciado polo secretario da Sociedad de Instrucción Redes y Caamouco, E. Busqués (publicado na sección «Baturrillos», a cargo de Joaquín N. Aramburu, no Diario de La Marina, 27 de outubro de 1917). Este extracto ilustra sentimentos, desexos e accións: «[…] obra hermosa, que un pequeño número de hombres trabajadores —casi todos pescadores de La Habana— han sabido realizar con patriotismo y amor a la niñez, respondiendo así al noble pensamiento que hace tiempo expusieron a sus convecinos unas cuantas personas de buena voluntad. Todos los que aquella aldea estábamos convencidos de lo deficiente o casi nula que resultaba allí la enseñanza oficial. Y al hacerse público el propósito, acudimos al llamamiento y a los pocos años de habernos constituido en sociedad, vemos realizados nuestros deseos, teniendo un edificio propio que ha costado cuatro mil duros, y sabiendo que todos los niños de la parroquia llenan las aulas, para cuyo, para cuyo sostenimiento recaudamos recursos suficientes. […] Todo esto lo hemos estado haciendo en silencio, sin alardes, sin jiras y sin bombos de prensa: simplemente contribuyendo todos los hijos de Redes y Caamouco a las colectas con lo que ha permitido la fuerza económica de cada uno». Pecha esta fiestra
1918-00-00	A instrución como motor de progreso e modernización: o proxecto educativo da sociedade habaneira San Miguel y Reinante, 1918 Emigración Asociacións Acción sociocultural Remesas Sociedad de Instrucción Hijos de San Miguel y Reinante (A Habana, Cuba)	Ver Transcripción da A instrución como motor de progreso e modernización: o proxecto educativo da sociedade habaneira San Miguel y Reinante, 1918 en 00/00/1918 As asociacións instrutivas tiñan moi claro o proxecto educativo que querían implementar nos centros educativos que financiaban. Dende A Habana chegaban os regulamentos educativos e demais directrices para a súa aplicación. De carácter progresista e laico, seguindo o modelo da educación cubana, neles constaban polo miúdo todos os aspectos relativos ao funcionamento das escolas: a admisión do alumnado, o tipo de ensinanza, as materias que ían impartirse, os horarios, a contratación e o soldo dos mestres…, sen esquecer todo o relativo á construción dos centros. Para levar a cabo os seus plans contaban con delegacións das sociedades en Galicia, integradas por veciños da súa confianza, moitos deles emigrantes retornados que foran socios en Cuba. Pese a isto, non sempre lograban aplicar os regulamentos polas presións da Igrexa ou dos gobernos municipais, moitas veces en mans de caciques. Este regulamento é unha clara demostración. Nel pódense ler todas as condicións que esta sociedade poñía para a xestión do centro educativo que acababa de inaugurar na parroquia de Santiago de Reinante: «Esta Escuela será de primera enseñanza elemental ampliada y tiene por objeto desarrollar la actividad e inteligencia de los alumnos haciendo uso de los medios con los que cuenta y de los métodos de la Pedagogía moderna para que reciba la educación e instrucción necesaria a fin de conseguir hombres y mujeres robustos, instruídos, laboriosos e útiles a sí mismos, a sus familias y a la sociedad». Pecha esta fiestra
1920-11-30	Recinto escolar do Círculo Habanero de La Devesa, Ribadeo Emigración Asociacións Educación Remesas Círculo Habanero de la Devesa, sociedad de instrucción y recreo	Ver Transcripción da Recinto escolar do Círculo Habanero de La Devesa, Ribadeo en 30/11/1920 O 3 de xullo de 1921 constitúese a asociación Círculo Habanero, Comisión Administrativa de La Devesa, na parroquia de Santalla da Devesa (Ribadeo). Entre os seus fins estaba: «Administrar dicho círculo bajo los dos puntos que abraza —instrucción y recreo— debiendo dedicar su mayor atención al funcionamiento de las escuelas con sujección al reglamanto que para su régimen formula y aprueba la Junta Directiva». Este acordo aparece reflectido no regulamento xeral da Sociedad de Instrucción y Recreo Círculo de La Devesa, fundada en 1911 e domiciliada na Habana, baixo a presidencia de José Acevedo Martínez. Nesta imaxe pódese apreciar o alzado da fachada anterior do Círculo de La Devesa, asinado na Habana polo aparellador Domingo Baños Fernández con data 30 de novembro de 1920. O edificio foi inaugurado un ano máis tarde para funcionar como escola de ensino primario e centro cívico. Chama a atención o uso polivalente que tiña esta edificación pois tamén ofrecía servizos de biblioteca, casino e sala de reunións. No seu frontón triangular figura o nome da sociedade promotora «Círculo Habanero de La Devesa. Sociedad de Instrucción y Recreo». Na actualidade o edificio está rehabilitado e funciona como centro sociocultural. Pecha esta fiestra
1927-00-00	Escola de Xove, 1927 Asociacións Educación Emigrantes Remesas Centro Hijos del Partido de Vivero	Ver Transcripción da Escola de Xove, 1927 en 00/00/1927 A constitución de sociedades étnicas na emigración galega en América está intimamente ligada á idea de proliferación de escolas repartidas por toda a xeografía de Galicia. Co corpo alí e a mente aquí, moitos galegos e galegas vivían pensando na mellora e prosperidade dos familiares e veciños que quedaban nos lugares de orixe. Aínda que non se trata dunha pegada estritamente «indiana» no sentido de filantropía «particular», podemos amosar tamén a pegada colectiva que deixou a colectividade de emigrantes nas súas zonas de procedencia, froito dun traballo en equipo. Moitas veces, lonxe de grandes fortunas pero con grande esforzo e sacrificio, lograban os case os mesmos resultados que calquera indiano de gran renome. Na Arxentina moitas das sociedades microterritoriais de emigrantes continúan en pé, aínda que os tempos viraron e hoxe cumpren o único obxectivo de manter viva a identidade cultural que une os seus socios á nosa Galicia. Nesta imaxe apreciamos o edificio da entón escola de nenos e nenas, hoxe ocupada polo alumnado da escola infantil de Xove. Foi construída grazas á intervención do Centro Hijos del Partido de Vivero en Buenos Aires. Segue o modelo arquitectónico doutras escolas fundadas nos concellos veciños de Burela e Cervo pola mesma sociedade. Na fachada principal hai un frontón curvo de granito con pináculos e parapeto e nel aparece a seguinte inscrición: «Centro / Hijos del Partido de Vivero / Buenos Aires». Este edificio escolar foi cedido ao Concello de Xove o 11 de outubro de 1925, tras o remate das obras. Dous anos despois foi a súa inauguración oficial. Pecha esta fiestra
1933-00-00	Fonte e lavadoiro público de San Xoán de Río, financiados pola Sociedad de Instrucción, Protección y Recreo Unión Trivesa, 1933 Emigración Asociacións Acción sociocultural Remesas Sociedad de Instrucción, Protección y Recreo Unión Trivesa (A Habana, Cuba)	Ver Transcripción da Fonte e lavadoiro público de San Xoán de Río, financiados pola Sociedad de Instrucción, Protección y Recreo Unión Trivesa, 1933 en 00/00/1933 Esta sociedade comarcal foi fundada na Habana o 12 de xuño de 1921 polos emigrantes naturais do concello da Pobra de Trives. Foi creada coa finalidade de socorrer os asociados necesitados de axuda por motivos diversos: enfermidade, accidente, invalidez física para o traballo ou necesidade de repatriación a Galicia. Como o resto de asociacións étnicas, entre os seus obxectivos tamén figuraba a realización de actividades que contribuísen ao fomento da confraternidade entre os naturais do partido xudicial da Pobra de Trives e os demais paisanos residentes na illa, incluídos tamén os que eles chamaban fillos de Cuba e os procedentes doutras partes de España. Os variados actos culturais e de recreo eran as actividades máis recorridas á hora de recadar cartos para o fondo social da entidade. Nesta imaxe aparece a delegación encargada de inaugurar, en 1933, a fonte e o lavadoiro en San Xoán de Río, financiados con cartos de Unión Trivesa, baixo petición previa da veciñanza da parroquia. Pecha esta fiestra
1941-11-08	Estatutos polos que se rexe a sociedade Naturales de Ortigueira, A Habana, 1941 Emigración Asociacións Acción sociocultural Remesas Naturales de Ortigueira, sociedad de Beneficencia y Protección Mutua (A Habana, Cuba)	Ver Transcripción da Estatutos polos que se rexe a sociedade Naturales de Ortigueira, A Habana, 1941 en 08/11/1941 Esta asociación fundouse en 1928, cando comezaba a decaer o agromar societario. Contou ademais coa particularidade de ser creada como unha sociedade de beneficencia e protección mutua, sen incluír a finalidade instrutiva. Isto quizais se debeu a que practicamente cada parroquia do concello de Ortigueira contaba xa cunha asociación que financiara a construción e mantemento de magníficos edificios escolares por todo o municipio. Xa dende moi cedo os e as naturais deste concello residentes na Habana constituíron varias asociacións instrutivas de ámbito parroquial, como a Sociedad de San Adrián, fundada en 1905; La Devesana, en 1907; Puente de Mera, en 1911; San Claudio, en 1912; El Progreso del Yermo, en 1914; Hijos de San Julián de Senra, en 1916, e Hijos de Santa María de Mera, en 1917. Grazas a elas podemos dicir que Ortigueira é un dos concellos galegos cun maior número de escolas (oito en total) financiadas pola súa colectividade emigrante, das que son exemplo a Escola A Devesana, fundada en 1912; o Escolar de Santiago de Cuiña, de 1923; as Escolas de San Adrián, de 1912, ou os Grupos Escolares de San Claudio e da Senra, inaugurados en 1929. Pecha esta fiestra
2004-00-00	Preservación do asociacionismo galego en Cuba: a custodia da súa memoria histórica, 2004 Emigración Asociacións Acción sociocultural Remesas Ilma. Sociedad Vivero y su comarca. A Habana Centro Galego. A Habana	Ver Transcripción da Preservación do asociacionismo galego en Cuba: a custodia da súa memoria histórica, 2004 en 00/00/2004 Co triunfo da Revolución cubana as propiedades do Centro Galego foron expropiadas, incluída a súa magnífica sede social. Ás asociacións que tiñan asinado un contrato de arrendamento para o uso destas instalacións permitíuselles continuar gozando dun espazo para as súas actividades sociais. Destinóuselles un salón cuns armarios onde custodiar os seus documentos, fotografías e recordos, e alí tamén dispuñan dun espazo onde levar a cabo as súas reunións. Aínda que a deterioración e a decadencia son evidentes, a presenza de socios e socias dignifica o lugar. Vivero y su Comarca é unha das sociedades que teñen a súa sede social alí instalada. Fundada en 1910, foi unha das máis importantes sociedades de instrución da nosa emigración en canto aos seus logros no eido educativo de Galicia. Tivo como prioridade a creación de escolas en todas as parroquias do partido xudicial de Viveiro e chegou a custear a construción de 57 escolas nas 49 parroquias do distrito, ademais do mantemento e arranxo de edificios xa existentes, así como o envío de material docente. Na imaxe podemos ver as vitrinas do seu escritorio con fotografías dalgúns destes centros educativos. Por este labor a prol da educación e do desenvolvemento da súa terra, o 30 de abril de 1919 o Goberno español concedeulle a Cruz de Beneficencia de Primeira Clase e a honra de pasar a denominarse «Ilustrísima». Pecha esta fiestra
2008-00-00	O edificio escolar da vila de Ares construído polos seus emigrantes, 2008 Arquitectura Emigración Asociacións Educación Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Alianza Aresana de Instrucción	Ver Transcripción da O edificio escolar da vila de Ares construído polos seus emigrantes, 2008 en 00/00/2008 Este magnífico edificio é o mellor símbolo para lembrar a todos os seus emigrantes e todo o ben que estes fixeron para o progreso e modernización dos seus veciños e veciñas. A edificación ten unha clara inspiración indiana, cunha rica decoración que lle proporciona uniformidade ao conxunto pese a ter varias fases na súa construción. Tal como podemos ler na memoria social da Alianza Aresana de 1908, decídese «construir el aula de los niños, la más urgente para trasladar a ella a los alumnos que se encuentran ya escolarizados, en la segunda el aula de las niñas y en la tercera el módulo de unión entre ambas. Esta subdivisión del proyecto se debe a que la disponibilidad económica actual no permite abordar el total de la obra. [...] El importe de la obra realizada asciende a 7773 pesetas, en las que se incluye mobiliario y material escolar». As escolas Alianza Aresana foron inauguradas o 15 de novembro de 1908 como centro de ensino primario para os nenos da vila. Hoxe en día os aresáns e aresás poden gozar do edificio que funciona como centro sociocultural que leva como homenaxe o nome dos seus promotores. Pecha esta fiestra
2008-00-00	A escola de Adelán en Alfoz, un dos exemplos do proxecto educativo dos emigrantes do Valadouro en Cuba, 2008 Asociacións Educación Emigrantes Remesas El Valle de Oro. Sociedad de instrucción, protección y recreo	Ver Transcripción da A escola de Adelán en Alfoz, un dos exemplos do proxecto educativo dos emigrantes do Valadouro en Cuba, 2008 en 00/00/2008 Este edificio foi inaugurado en 1933 grazas ás remesas enviadas pola sociedade Hijos del Valle de Oro en La Habana, tal como figura en grandes letras na súa fachada en lembranza do seu labor a prol da educación dos nenos e nenas desta parroquia lucense. Esta sociedade habaneira foi fundada en 1907 co obxectivo prioritario de axudar moral e materialmente a súa terra natal a alcanzar prosperidade a través da educación coa creación de escolas. Ademais desta escola, contribúen na construción de varios edificios escolares nas parroquias de Bacoi, Vilacampa, O Cadramón e Moucide. A sociedade dá máis prioridade á utilidade e ás prestacións dos centros educativos e menos á suntuosidade. Son construcións sinxelas, de planta rectangular, con cuberta a dúas augas, sen case elementos ornamentais e unha clara simetría baseada no esquema de dobre aula a partir dun eixe central, aínda que neste caso concreto contaba cunha soa aula e a vivenda do mestre no lado oposto. As indicacións pormenorizadas tanto da construción como do proxecto educativo eran enviadas pola sociedade dende A Habana. Pecha esta fiestra
2008-00-00	A escola de Magazos, unha das moitas escolas financiadas pola sociedade habaneira Vivero y su Comarca, 2008 Asociacións Educación Emigrantes Remesas Ilma. Sociedad Vivero y su comarca. A Habana	Ver Transcripción da A escola de Magazos, unha das moitas escolas financiadas pola sociedade habaneira Vivero y su Comarca, 2008 en 00/00/2008 Unha sociedade de emigrantes que destaca polo elevado número de centros educativos creados na súa terra natal é a Ilustrísima Sociedad de Vivero y su Comarca na Habana. Este título de honra concedeullo o Goberno de España en 1919, ademais da Cruz de Beneficencia de primeira clase. Esta senlleira entidade foi creada en 1910 por iniciativa dos emigrantes viveirenses Justo Taladrid Catá, Tomás Ramos Riguera, Amando Cora e Antonio Pernas entre outros, que levaron a bo porto o obxectivo prioritario da súa fundación: a creación de escolas en todas as parroquias do partido xudicial de Viveiro. Temos constancia da súa intervención económica na construción, arranxo e mantemento de 57 escolas distribuídas por toda a zona mariñá, ademais da súa contribución á compra de material docente e de doazóns para casos puntuais de necesidade tanto das escolas como dos seus veciños e veciñas. Esta escola, na parroquia de Santa María de Magazos, é un exemplo do modelo arquitectónico que implantaron na construción de case todos os seus centros educativos. Eran edificios dunha soa planta, de forma rectangular, con escasa ornamentación e nos que primaban as numerosas fiestras, que achegaban luminosidade ás aulas, que normalmente eran dúas pois o alumnado separábase por sexos. Pecha esta fiestra
2008-00-00	Escola do Canteiro, Barreiros, 1906 Asociacións Educación Emigrantes Remesas Centro de Benquerencia, sociedad de instrucción y recreo	Ver Transcripción da Escola do Canteiro, Barreiros, 1906 en 00/00/2008 A escola do Canteiro funcionou no pasado como centro de ensino primario e como local de reunión do sindicato agrario. Foi fundada en 1906 e promovida por unha sociedade instrutiva de emigrantes procedentes, na súa maioría, da parroquia de San Pedro de Benquerencia e denominada Centro de Benquerencia, Sociedad de Instrucción y Recreo, con sede na Habana. O edificio que albergaría os alumnos e alumnas da parroquia comezou a construírse en 1906. O 31 de agosto do ano seguinte xa estaba en pleno funcionamento e contaba cuns 65 alumnos. Esta escola foi deseñada seguindo características da arquitectura ecléctica de principios do século XX, coa fachada principal como protagonista, subliñada por unha grande escalinata. Foi un centro escolar gratuíto e de carácter laico ata 1922, ano en que pasou a mans do Estado para que funcionase como escola pública. Na actualidade a edificación está destinada a local sociocultural da Asociación de Veciños de San Pedro de Benquerencia. Pecha esta fiestra

Temática: remesas

Temática: remesas [19]

Transcripción da Alumnado e mestres da Escola da Tenencia

Transcripción da O crepúsculo do asociacionismo galego en Cuba: directivos da sociedade Progreso de Lousada, A Habana, ca. 1957

Transcripción da A educación como fin primordial: o pasado e o presente das escolas da Unión Hispanoamericana Pro-Valle Miñor (1914-2014)

Transcripción da Carmen Iravedra, mestra da escola de Burela coas súas alumnas, ca. 1950

Transcripción da Acta de constitución e bases da sociedade Alianza Aresana de Instrucción da Habana, 1905 en 00/00/1905

Transcripción da Poñendo en marcha un soño: sinatura da escritura de compra do solar para construír o edificio escolar en Ares, 1906 en 00/00/1906

Transcripción da Dando conta aos socios do labor de dirección e administración da Alianza Aresana de Instrucción, 1909-1910 en 00/00/1910

Transcripción da O Círculo Habanero de La Devesa, 1914 en 00/00/1914

Transcripción da Inauguración da Escola da Tenencia, Redes, concello de Ares, 1915 en 00/00/1915

Transcripción da A instrución como motor de progreso e modernización: o proxecto educativo da sociedade habaneira San Miguel y Reinante, 1918 en 00/00/1918

Transcripción da Recinto escolar do Círculo Habanero de La Devesa, Ribadeo en 30/11/1920

Transcripción da Escola de Xove, 1927 en 00/00/1927

Transcripción da Fonte e lavadoiro público de San Xoán de Río, financiados pola Sociedad de Instrucción, Protección y Recreo Unión Trivesa, 1933 en 00/00/1933

Transcripción da Estatutos polos que se rexe a sociedade Naturales de Ortigueira, A Habana, 1941 en 08/11/1941

Transcripción da Preservación do asociacionismo galego en Cuba: a custodia da súa memoria histórica, 2004 en 00/00/2004

Transcripción da O edificio escolar da vila de Ares construído polos seus emigrantes, 2008 en 00/00/2008

Transcripción da A escola de Adelán en Alfoz, un dos exemplos do proxecto educativo dos emigrantes do Valadouro en Cuba, 2008 en 00/00/2008

Transcripción da A escola de Magazos, unha das moitas escolas financiadas pola sociedade habaneira Vivero y su Comarca, 2008 en 00/00/2008

Transcripción da Escola do Canteiro, Barreiros, 1906 en 00/00/2008