Temática: A pegada indiana na Mariña lucense

Temática: A pegada indiana na Mariña lucense [6]

Data Material Ver
Data Material Ver
Carmen Iravedra, mestra da escola de Burela coas súas alumnas, ca. 1950
Ver

Transcripción da Carmen Iravedra, mestra da escola de Burela coas súas alumnas, ca. 1950

Non só de Cuba chegaron as remesas para construír escolas na Mariña luguesa. Tamén os mariñaos residentes na Arxentina enviaron cartos para fomentar e promover a educación e a cultura nos seus veciños e veciñas. Ademais dalgúns persoeiros que contribuíron a crear e dotar centros educativos e dos que xa falamos, a sociedade Centro Hijos del Partido de Vivero en Buenos Aires, creada en 1908, tivo un destacado papel neste eido. Grazas ao seu labor a prol da educación e a cultura da comarca construíronse as escolas de Burela, Xove e Cervo; neste último concello tamén axudou na edificación do Grupo Escolar José M. Fernández Montenegro, na localidade de San Cibrao. Por todo isto o Goberno español outorgoulle a Gran Cruz de Beneficencia.
A escola de Burela foi dedicada a centro de ensino primario dende a súa inauguración. Alí formáronse centos de nenos e nenas da localidade. Nos anos 40 a profesora Carmen Iravedra obtivo o seu posto de mestra e encargouse de educar as nenas que alí acudían. Aínda hoxe é lembrada con cariño polas numerosas xeracións que pasaron polas súas aulas.


1920-11-30
Recinto escolar do Círculo Habanero de La Devesa, Ribadeo
Ver

Transcripción da Recinto escolar do Círculo Habanero de La Devesa, Ribadeo en 30/11/1920

O 3 de xullo de 1921 constitúese a asociación Círculo Habanero, Comisión Administrativa de La Devesa, na parroquia de Santalla da Devesa (Ribadeo). Entre os seus fins estaba: «Administrar dicho círculo bajo los dos puntos que abraza —instrucción y recreo— debiendo dedicar su mayor atención al funcionamiento de las escuelas con sujección al reglamanto que para su régimen formula y aprueba la Junta Directiva». Este acordo aparece reflectido no regulamento xeral da Sociedad de Instrucción y Recreo Círculo de La Devesa, fundada en 1911 e domiciliada na Habana, baixo a presidencia de José Acevedo Martínez.
Nesta imaxe pódese apreciar o alzado da fachada anterior do Círculo de La Devesa, asinado na Habana polo aparellador Domingo Baños Fernández con data 30 de novembro de 1920. O edificio foi inaugurado un ano máis tarde para funcionar como escola de ensino primario e centro cívico. Chama a atención o uso polivalente que tiña esta edificación pois tamén ofrecía servizos de biblioteca, casino e sala de reunións. No seu frontón triangular figura o nome da sociedade promotora «Círculo Habanero de La Devesa. Sociedad de Instrucción y Recreo». Na actualidade o edificio está rehabilitado e funciona como centro sociocultural.


1927-00-00
Escola de Xove, 1927
Ver

Transcripción da Escola de Xove, 1927 en 00/00/1927

A constitución de sociedades étnicas na emigración galega en América está intimamente ligada á idea de proliferación de escolas repartidas por toda a xeografía de Galicia. Co corpo alí e a mente aquí, moitos galegos e galegas vivían pensando na mellora e prosperidade dos familiares e veciños que quedaban nos lugares de orixe. Aínda que non se trata dunha pegada estritamente «indiana» no sentido de filantropía «particular», podemos amosar tamén a pegada colectiva que deixou a colectividade de emigrantes nas súas zonas de procedencia, froito dun traballo en equipo. Moitas veces, lonxe de grandes fortunas pero con grande esforzo e sacrificio, lograban os case os mesmos resultados que calquera indiano de gran renome.
Na Arxentina moitas das sociedades microterritoriais de emigrantes continúan en pé, aínda que os tempos viraron e hoxe cumpren o único obxectivo de manter viva a identidade cultural que une os seus socios á nosa Galicia.
Nesta imaxe apreciamos o edificio da entón escola de nenos e nenas, hoxe ocupada polo alumnado da escola infantil de Xove. Foi construída grazas á intervención do Centro Hijos del Partido de Vivero en Buenos Aires. Segue o modelo arquitectónico doutras escolas fundadas nos concellos veciños de Burela e Cervo pola mesma sociedade. Na fachada principal hai un frontón curvo de granito con pináculos e parapeto e nel aparece a seguinte inscrición: «Centro / Hijos del Partido de Vivero / Buenos Aires». Este edificio escolar foi cedido ao Concello de Xove o 11 de outubro de 1925, tras o remate das obras. Dous anos despois foi a súa inauguración oficial.


2008-00-00
A escola de Adelán en Alfoz, un dos exemplos do proxecto educativo dos emigrantes do Valadouro en Cuba, 2008
Ver

Transcripción da A escola de Adelán en Alfoz, un dos exemplos do proxecto educativo dos emigrantes do Valadouro en Cuba, 2008 en 00/00/2008

Este edificio foi inaugurado en 1933 grazas ás remesas enviadas pola sociedade Hijos del Valle de Oro en La Habana, tal como figura en grandes letras na súa fachada en lembranza do seu labor a prol da educación dos nenos e nenas desta parroquia lucense. Esta sociedade habaneira foi fundada en 1907 co obxectivo prioritario de axudar moral e materialmente a súa terra natal a alcanzar prosperidade a través da educación coa creación de escolas. Ademais desta escola, contribúen na construción de varios edificios escolares nas parroquias de Bacoi, Vilacampa, O Cadramón e Moucide.
A sociedade dá máis prioridade á utilidade e ás prestacións dos centros educativos e menos á suntuosidade. Son construcións sinxelas, de planta rectangular, con cuberta a dúas augas, sen case elementos ornamentais e unha clara simetría baseada no esquema de dobre aula a partir dun eixe central, aínda que neste caso concreto contaba cunha soa aula e a vivenda do mestre no lado oposto. As indicacións pormenorizadas tanto da construción como do proxecto educativo eran enviadas pola sociedade dende A Habana.


2008-00-00
A escola de Magazos, unha das moitas escolas financiadas pola sociedade habaneira Vivero y su Comarca, 2008
Ver

Transcripción da A escola de Magazos, unha das moitas escolas financiadas pola sociedade habaneira Vivero y su Comarca, 2008 en 00/00/2008

Unha sociedade de emigrantes que destaca polo elevado número de centros educativos creados na súa terra natal é a Ilustrísima Sociedad de Vivero y su Comarca na Habana. Este título de honra concedeullo o Goberno de España en 1919, ademais da Cruz de Beneficencia de primeira clase.
Esta senlleira entidade foi creada en 1910 por iniciativa dos emigrantes viveirenses Justo Taladrid Catá, Tomás Ramos Riguera, Amando Cora e Antonio Pernas entre outros, que levaron a bo porto o obxectivo prioritario da súa fundación: a creación de escolas en todas as parroquias do partido xudicial de Viveiro. Temos constancia da súa intervención económica na construción, arranxo e mantemento de 57 escolas distribuídas por toda a zona mariñá, ademais da súa contribución á compra de material docente e de doazóns para casos puntuais de necesidade tanto das escolas como dos seus veciños e veciñas.
Esta escola, na parroquia de Santa María de Magazos, é un exemplo do modelo arquitectónico que implantaron na construción de case todos os seus centros educativos. Eran edificios dunha soa planta, de forma rectangular, con escasa ornamentación e nos que primaban as numerosas fiestras, que achegaban luminosidade ás aulas, que normalmente eran dúas pois o alumnado separábase por sexos.


2008-00-00
Escola do Canteiro, Barreiros, 1906
Ver

Transcripción da Escola do Canteiro, Barreiros, 1906 en 00/00/2008

A escola do Canteiro funcionou no pasado como centro de ensino primario e como local de reunión do sindicato agrario. Foi fundada en 1906 e promovida por unha sociedade instrutiva de emigrantes procedentes, na súa maioría, da parroquia de San Pedro de Benquerencia e denominada Centro de Benquerencia, Sociedad de Instrucción y Recreo, con sede na Habana.
O edificio que albergaría os alumnos e alumnas da parroquia comezou a construírse en 1906. O 31 de agosto do ano seguinte xa estaba en pleno funcionamento e contaba cuns 65 alumnos. Esta escola foi deseñada seguindo características da arquitectura ecléctica de principios do século XX, coa fachada principal como protagonista, subliñada por unha grande escalinata. Foi un centro escolar gratuíto e de carácter laico ata 1922, ano en que pasou a mans do Estado para que funcionase como escola pública. Na actualidade a edificación está destinada a local sociocultural da Asociación de Veciños de San Pedro de Benquerencia.


TERMOS CLAVE DO FONDO Persoas: Valcárcel, MarcosCela, Camilo JoséSixto Seco, AgustínDíaz, AvelinoVázquez-Monxardín, AfonsoVidal Carrera, RamiroCordo Boullosa, ManuelCastro, Rosalía deCastelao, Casares, CarlosConde Picavea, María del RosarioLópez Romero, PerfectoDios, Xosé Luís deCastaño, MarinaLugrís, UrbanoÁlvarez, BautistaCaballero Bonald, Jose ManuelTacholas, Fernando IglesiasGuede, ManuelLosada, BenitoAcuña, José MaríaGamallo Fierros, DionisioTudela, MarianoFerreiro, Celso EmilioCruces, Fortunato Temáticas: Fondo Miguel Gutiérrez. Propaganda política na TransiciónHistorias de ida e voltaemigraciónsociedadeacción socioculturalensinoprensa escritaAs asociacións microterritoriais da emigración galega en CubaremesasGalegos en Portugal: Xuventude de Galicia - Centro Galego de LisboaVoceiros da colectividade galega na emigracionemigrantesidentidade culturaleducaciónacción políticaA pegada educativa da emigración galega en AméricaÁlbum de Galiciamovemento obreiroAs asociacións microterritoriais da emigración galega en Arxentinaliteratura100º Aniversario da ABC del Partido de CorcubiónAres en Cuba: unha emigración mariñeiraFondo: Arquivo da Fundación Pública Galega Camilo José CelahistoriaA pegada indiana na Mariña lucensemovementos sociaisMulleresnacionalismoDefensa da linguaAsociacións culturaisA emigración galega nos Estados Unidoscorosartes plásticaslinguaAcción sindicalocioO galeguismo en AméricaÁlbum da Emigraciónxornalismoautores/aspoesíaarquitecturamúsicamúsica tradicionaldeportesProcesos electoraisOTANpolíticarevoluciónaxentes culturais

Warning: Unknown: 2 result set(s) not freed. Use mysql_free_result to free result sets which were requested using mysql_query() in Unknown on line 0