A pandeireta é un instrumento sinxelo (un aro de madeira, pel e unhas ferreñas), ancestral e universal. “Pero en Galicia soa diferente grazas ao traballo de mestres artesáns e dos profesionais que a tocan”, asegura Luciano Pérez, coordinador do proxecto A pandeireta galega. Actualización dun instrumento ancestral, que o Consello da Cultura Galega (CCG) presenta este mércores na Capela de Santa María, en Lugo. Unha xornada divulgativa (a partir das 16:30 horas) e unha exposición (visitable ata o 9 de xaneiro) permitirán ver e escoitar as innovacións deste instrumento. Alejo Amoedo, director do Arquivo Sonoro de Galicia e vogal da comisión executiva do CCG; Efrén Castro, vicepresidente da Deputación de Lugo, xunto cos comisarios da mostra, Luciano Pérez Díaz e Suso Vaamonde Manteiga, inauguran este proxecto.
02/12/2025
12/05/2025
Cómo organizar una foliada na escola en sete pasos. Esta é a proposta didáctica que contén a Guía docente Axudádeme a cantar que elaborou o Consello da Cultura Galega (CCG). Coordinada por Renée DePalma, o documento pretende servir de punto de encontro entre os saberes populares e tradicionais cos académicos ao tempo que “visibiliza o papel central das mulleres no patrimonio musical e literario de Galicia, na súa faceta de cantantes e tocadoras de instrumentos de percusión de man”. O documento, orientado ao terceiro ciclo de educación primaria e extensible a outros niveis, xa está dispoñible para descarga. É un produto complementario da serie audovisual homónima elaborada polo CCG que percorre en seis capítulos a historia e presente deste tipo de literatura oral, sostido por mulleres, que non aprenderon en ningunha escola e que son as grandes esquecidas da cultura tradicional oral.
19/02/2025
Adolfina Casás Rama e mais a súa sobriña Rosa foron dúas labregas e cantareiras da Vila da Igrexa (Cerceda). Nunca actuaron para o público xeral, só para familiares e veciñanza, ambas foron entrevistadas por Dorothé Schubarth para o Cancioneiro Popular Galego. Son tamén algunhas das cantareiras recoñecidas neste 2025 co Día das letras Galegas. O Consello da Cultura Galega (CCG), no marco do seu proxecto Álbum de Galicia, acaba de subir a entrada biográfica que recolle o seu legado. Foi escrita por Richi Casás, neto e afillado das cantareiras.
05/02/2025
De Domingo Martínez de Presa ata Ana Kiro pasando por Maruxa Boga, Maruxa Villanueva, Pedro Ferrer, Perfecto Feijoo.... son moitos os nomes propios que forman parte da historia do rexistro sonoro en Galicia. Sobre eles falarase este xoves (17:00 horas) na xornada “A arte do rexistro sonoro en Galicia: dispositivos, espazos e personaxes“ que organiza o Arquivo Sonoro de Galicia, centro do Consello da Cultura Galega (CCG). A presidenta da institución, Rosario Álvarez, máis o coordinador da xornada e director do ASG, Alejo Amoedo, inauguran esta cita que contará coa participación de Carlos Martín e Julio Gómez. A sesión é presencial pero pódese seguir en directo desde o web do CCG.
01/02/2025
O Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede o único documento sonoro conservado de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao (Rianxo, 1886- Bos Aires, 1950). Trátase da mensaxe que o intelectual gravou en fonopostal na Central de Correos de Bos Aires, co gallo da estrea de “Os vellos non deben de namorarse”, no Teatro Solís de Montevideo o 8 de outubro de 1941 á que el non podía asistir. Esa gravación foi obxecto dunha nova dixitalización en decembro de 2024 e é, ata o momento, o único rexistro coñecido da voz de Castelao. Engádese ao especial que o CCG puxo en marcha ao inicio deste ano en que se conmemora o 75 cabodano do intelectual.
16/12/2024
O proxecto Caligrafías musicais, iniciativa do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego, difunde na nova entrega unha conferencia do musicólogo lucense Juan Bautista Varela de Vega (1933-2014). Nela aborda a etapa de Jesús Bal y Gay (Lugo, 1905 - Torrelaguna, Madrid, 1993) no exilio mexicano e destaca a súa conexión con figuras internacionais como Igor Stravinski ou Aaron Copland, entre outros.
16/12/2024
Os Seis poemas gallego de Lorca para piano e voz que compuxo Isidro B. Maiztegui Pereiro (Gualeguay, 1905-Mar del Plata, 1996) volverán soar vinte e oito anos despois de que o propio autor os interpretase no Consello da Cultura Galega (CCG). Será este luns 16 de decembro, a partir das 18:30 horas, no marco da actividade titulada “POSTAIS DE GALICIA. Música de Isidro B. Maiztegui Pereiro para voz e piano” encamiñada a visibilizar a figura deste compositor arxentino fillo de galega. A actividade inclúe unha conferencia en un concerto a cargo de Lucas López López, Premio Andrés Gaos na categoría sénior.
27/11/2024
Canuto José Berea Rodríguez (A Coruña, 1836 - 1891) destacou pola súa transcendencia nas esferas musical, social e política galega e do noroeste peninsular no século XIX xa que, ademais, de intérprete musical e compositor, foi director, docente, axente teatral, editor, alcalde da Coruña e dono da primeira tenda de instrumentos musicais en Galicia. A súa entrada, elaborada pola musicóloga Lorena López Cobas, acaba de incorporarse ao Álbum de Galicia, colección dixital de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG). Ademais do texto, a entrada inclúe unha escolma de material sonoro que procede do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG)
24/10/2024
O 24 de outubro de 1954 morre José Arriola (Betanzos, 1895-Barcelona, 1954), pianista prodixio do primeiro terzo do século XX. Con motivo do seu septuaxésimo cabodano, o Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede a conferencia de Luis Mera Naveiras que ofrece unha panorámica da vida musical e familiar deste intérprete e compositor. É unha nova entrega do proxecto Caligrafías musicais, co que o CCG recupera conferencias de especialistas sobre figuras musicais destacadas do noso patrimonio sonoro.
09/10/2024
Antonio Paz Valverde (O Porriño, 1937-2022) foi un destacado compositor e director de coros. É autor de máis de 158 pezas, entre música relixiosa e cancións que partían de poemas de autores como Manuel María, X. M.ª Álvarez Blázquez, Cunqueiro ou Pimentel. As súas composicións asentábanse na idea de crear unha música contemporánea cunha identidade galega manifestada basicamente na lingua. Fundou a Coral Polifónica do C.R.C. do Porriño e o Orfeón Porriñés, cuxas gravacións tiveron gran repercusión internacional. A biografía, elaborada polo músico Xosé Ramón Paz Antón, súmase ao Álbum de Galicia, colección de biobibliografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).
11/09/2024
A José Torres Creo (Pontecesures, 1874 – Vigo, 1939) debémoslle a composición de O sol da primaveira (tamén coñecida como Alborada), Mozos e mozas, San Campio e O Neno Xesús, presentes nos repertorios de múltiples orfeóns e corais, ademáis de formar parte do catálogo clásico da música coral galega. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), é da autoría de Pablo Abreu Fernández.
18/07/2024
Cada dous meses, o proxecto Caligrafías musicais recupera unha conferencia dun experto ao redor dun tema musical galego. Desta volta, unha charla do recoñecido musicólogo José López-Calo sobre as orixes do coralismo.
05/06/2024
Con música, baile e palabra o Consello da Cultura Galega (CCG), o Museo do Pobo Galego e o Instituto da Lingua Galega da USC (ILG-USC) celebrarán o vindeiro 12 de xuño un acto de homenaxe para lembrar a figura de Dorothé Schubarth (Basilea, Suíza, 1944-2023). A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a presidenta do Padroado do Museo do Pobo Galego, Concha Losada, e a directora do ILG-USC, Elisa Fernández Rei, destacaron na súa presentación do programa o papel central que esta musicóloga e compositora suíza representou para o folclore galego. “É unha homenaxe que o pobo galego lle brinda a Dorothé polo seu traballo titánico e xeneroso”, apuntou Rosario Álvarez. Concha Losada destacou a importancia deste legado, que inspirou e contribuíu á música actual e que “todas as que colaboran neste inmenso agradecemento de todo o país o fan voluntariamente”. Pola súa parte, Elisa Fernández Rei engadiu que “o programa é unha festa na que lembraremos a muller, pero tamén escoitaremos a súa música”. Ademais, hoxe incorporouse a súa entrada biográfica ao Álbum de Galicia, a colección de biografías do CCG, escrita polo musicólogo Sergio de la Ossa.
31/05/2024
O patrimonio sonoro centra este venres, 31 de maio, a xornada titulada “Transformando a música en patrimonio” da Biblioteca de Galicia, institución cabeceira do sistema de bibliotecas da nosa comunidade. Na cita, dirixida a profesionais e persoas interesadas en saber como funcionan as institucións da memoria, analizarase a situación actual deste tipo de patrimonio. O Arquivo Sonoro de Galicia participa cun relatorio titulado “Arquivo Sonoro de Galicia: fonte para o estudo da nosa identidade”.
20/05/2024
A complexa e fecunda personalidade de Béla Bartók (1881-1945) centra a conferencia que Rogelio Groba pronunciou a principios dos anos oitenta na Coruña, con ocasión do centenario do nacemento do compositor húngaro. Esta intervención, que forma parte do Fondo Ramiro Cartelle, é a nova entrega do proxecto Caligrafías musicais, iniciativa do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera bimestralmente conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego. A conferencia estivo acompañada de intervencións musicais e nela Groba destaca os trazos máis destacados da personalidade, biografía e carreira musical de Bartók.
16/05/2024
A celebración do Día das Letras Galegas arrincou coa décimo cuarta edición do Concerto das Letras Galegas, proposta musical e sonora do Consello da Cultura Galega (CCG) que este ano contou co apoio do Concello da Coruña. Un concerto que conciliou a faceta musical e literaria de Luísa Villalta e no que se estreou a ópera de cámara Concerto para un home só a partir da obra teatral homónima da homenaxeada e composta por Federico Mosquera. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o presidente da Real Academia Galega, Víctor Freixanes; o secretario xeral da Lingua, Valentín García; a familia Villalta Gómez e unha ampla representación da sociedade e da cultura galegas encheron o Teatro Colón. O concerto poderá verse este venres na segunda canle da TVG (23:13 horas), no marco da programación especial para o Día das Letras.
15/05/2024
Literatura e música son dúas facetas vencelladas á escritora e violinista Luísa Villalta (A Coruña, 1957-2004), homenaxeada este ano no Día das Letras Galegas. As dúas conflúen no programa da décimo cuarta edición do Concerto das Letras Galegas, iniciativa organizada polo Consello da Cultura Galega (CCG) que este ano conta co apoio do Concello da Coruña. O Teatro Colón acolle mañá (xoves 16, 20:30 horas) esta cita, que corre a cargo do Grupo Instrumental Siglo XX, dirixido por Florian Vlashi. No programa, alén dos compositores preferidos da homenaxeada, estrearase a peza Concerto para un home só, baseada na obra homónima de Luísa Villalta, que o CCG lle encargou a Federico Mosquera (A Coruña, 1986) para a ocasión. O concerto, de entrada libre ata completar a capacidade, tamén se poderá seguir en directo no web do CCG e nas plataformas da CRTVG.
15/05/2024
O pianista e doutor Alejo Amoedo acaba de ser nomeado membro de número do Instituto de Estudios Vigueses (IEV), institución dedicada á recuperación, divulgación e estudo de diversos temas relacionados coa cidade olívica e a súa contorna. O ingreso tivo lugar no serán deste 14 de maio nun acto desenvolto no Museo MARCO de Vigo. Amoedo é membro do Plenario do Consello da Cultura Galega (CCG), vogal da súa Comisión Executiva e director do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG).
14/05/2024
Luísa Villalta: entender para vivir é a obra coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) contribúe á celebración da figura homenaxeada nesta edición do Día das Letras Galegas. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, presentou esta publicación, que “naceu como un espazo para o diálogo entre a obra de Luísa e un monllo selecto de persoas que, sendo referentes no sistema cultural galego, mantiveron en vida vínculos coa autora e a súa obra”. Pola súa parte, Dolores Vilavedra, coordinadora do volume, destacou que son unha colección de textos que “amosan ben a natureza intrinsecamente dinámica e expansiva dun corpus precursor e versátil como poucos na nosa historia”. A publicación foi presentada nun acto ao que asistiu a familia de Luísa Villalta, representada na mesa pola súa irmá Susana, quen agradeceu a homenaxe, e Margarita Ledo, secretaria da Real Academia Galega (RAG), quen destacou que “este volume coincide coa achega diversa e comprometida da autora”. A obra xa está dispoñible para descarga no web do CCG.
25/04/2024
Luísa Villalta (A Coruña, 1957-2004) foi, ademais dunha grande escritora, unha recoñecida violinista. Por iso, no programa desta edición do Concerto das Letras Galegas teñen unha presenza moi destacada os violíns e os compositores favoritos da homenaxeada este 17 de maio. A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez; o concelleiro de Fomento e Promoción da Cidade, Gonzalo Castro Pardo; a irmá de Luísa, Susana Villalta, e o director do Grupo Instrumental Siglo XX, Florian Vlashi, presentaron esta mañá o programa da décimo cuarta edición que busca, en palabras da presidenta, “unir literatura e música, dous fíos que están na propia biografía e actividade cultural de Luísa”. O concerto celebrarase na Coruña, cidade natal da homenaxeada (Teatro Colón, 20:30 horas), o 16 de maio, véspera do Día das Letras Galegas. A entrada é libre ata completar a capacidade.
12/04/2024
“Desenvolver iniciativas como as do Consello da Cultura Galega e o seu arquivo sonoro son moi importantes para que a sociedade tome conciencia da importancia deste tipo de patrimonio e da súa necesidade de preservación”. Así o subliñou María Jesús López no marco da xornada O Arquivo Sonoro de Galicia: fondos inesgotables para aprehender a nosa cultura, que se desenvolveu esta tarde na sede institucional do Consello da Cultura Galega (CCG) e na que participaron tamén Xaime Estévez Vila e Beatriz Cancela. O director do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG), Alejo Amoedo, inaugurou xunto cos coordinadora-técnica do arquivo, Cristina Pujales, destacou na inauguración o valor que ten o documento sonoro como “fonte de información primaria”, en tanto permite acadar “unha comprensión mais completa do noso pasado e presente”.
10/04/2024
O Arquivo Sonoro de Galicia (ASG), centro dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), organiza este xoves, 11 de abril (16:30 horas) a xornada O Arquivo Sonoro de Galicia: fondos inesgotables para aprehender a nosa cultura. Nela daranse a coñecer unha parte dos documentos sonoros que se atopan depositados no ASG, ao tempo que se analizará a importancia que estes teñen para enriquecer o coñecemento sobre a cultura e identidade galegas. Alejo Amoedo e Cristina Pujales, director e coordinadora-técnica do ASG, inaugurarán esta cita presencial, que se poderá seguir en directo desde o web e as redes sociais da institución.
06/04/2024
O Arquivo Sonoro de Galicia (ASG), centro dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), organiza o próximo 11 de abril (16:30 horas) a xornada O Arquivo Sonoro de Galicia: fondos inesgotables para aprehender a nosa cultura. Nela daranse a coñecer unha parte dos documentos sonoros que se atopan depositados no ASG, ao tempo que se analizará a importancia que estes teñen para enriquecer o coñecemento sobre a cultura e identidade galegas. A cita, que terá lugar de xeito presencial na sede do CCG, ten aberto o seu prazo de inscrición.
18/03/2024
O Consello da Cultura Galega publicou hoxe no seu web unha nova entrega das Caligrafías Musicais, a serie de conferencias de expertos sobre o patrimonio musical galego que recupera fondos pouco coñecidos do Arquivo Sonoro de Galicia. Desta volta, incorpórase unha intervención do folclorista Pedro Echevarría Bravo, realizada en Ferrol en 1984, onde dá conta dos paralelismos entre Negra sombra, a composición musical de Juan Montes inspirada no poema de Rosalía de Castro, e a danza prima asturiana. A conferencia xa está accesible no web do Consello da Cultura Galega.
28/02/2024
A poesía e a música foron as dúas grandes paixóns de Emilio Pita (A Coruña, 1907 – Bos Aires, 1981). Autor de numerosos poemas, a súa obra Jacobusland (1942) marcou un fito inaugural na literatura galega de posguerra. Tamén escribiu artigos para diferentes cabeceiras editadas tanto en Galicia como en Bos Aires, nos que manifestou o seu compromiso coa política galeguista e coa defensa e uso do idioma propio. No eido musical, transcribiu e arranxou diferentes composicións patrimoniais galegas e interpretou ao piano a “Muiñeira de Chantada”, sintonía do programa radiofónico Sempre en Galiza. Asina a súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), Xavier Groba González.
15/01/2024
A sexta entrega de Caligrafías musicais, proxecto do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera bimestralmente conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego, difunde neste mes de xaneiro un relatorio de Fernando López-Acuña sobre a zanfona. Na intervención, de case unha hora de duración, o musicólogo detense nas súas orixes e evolución histórica, ao tempo que explica as principais características que a diferencian doutro instrumento da mesma familia: o organistro.
27/12/2023
Ángel Rodulfo (Baiona, 1880 – Vigo, 1956) compaxinou o seu ministerio sacerdotal cunha ampla actividade no eido da música. Foi compositor, instrumentista, docente e pedagogo musical e, aínda que “adquiriu xusta fama no seu tempo”, na actualidade “forma parte daqueles músicos galegos ‘esquecidos’ que, no entanto, merecen un estudo rigoroso”. Así o subliña Javier Jurado na entrada que asina para o Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).
14/12/2023
Nas ás do canto reivindica a unión de música e literatura no Rexurdimento polo centenario de Murguía
Nas ás do canto é o título do proxecto co que o Consello da Cultura Galega (CCG) contribúe a festexar o centenario de Manuel Murguía (Arteixo, 1833- A Coruña, 1923), figura sobranceira do Rexurdimento. Unha iniciativa que ofrece documentos e recursos musicais para amosar a importancia da unión entre música e literatura neste período destacado para a cultura galega. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, xunto con ensaísta Xurxo Martínez e a musicóloga Margarita Viso presentaron na tarde deste xoves un especial web que deita na rede, entre outros contidos, un repertorio de voz e piano en galego. Rosario Álvarez sinalou que este material permite “afondar no contexto decimonónico en que nace a canción lírica galega contemporánea” ao tempo que amosa que “o Rexurdimento foi moito máis que literatura” segundo apuntou Xurxo Martínez. A presentación do proxecto, cuxos contidos se editarán en forma de libro, estivo acompañada dun concerto no que se interpretaron cinco das pezas musicais incluídas no proxecto.
20/11/2023
“Teatro lírico gallego” é o título da conferencia que Manuel Balboa (1958-2004) pronunciou no Ateneo Republicano na Coruña en 1979. A intervención é a nova entrega do proxecto Caligrafías musicais, iniciativa do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera bimensualmente conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego.
08/11/2023
A vida de Eduardo Ramón Rodríguez-Losada (A Coruña, 1886–1973) centrouse en dous ámbitos: a arquitectura e a composición musical. No eido arquitectónico, foi considerado como un dos máis importantes arquitectos rexionalistas galegos. No campo musical, compuxo máis de setenta obras de diferentes xéneros, aínda que foi recoñecido principalmente polas súas óperas. Nelly Iglesias é a autora da entrada que sumamos hoxe ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).