Temática: Novas realidades migratorias a América nos anos centrais do século XX [20]
| Data | Material | Ver |
|---|---|---|
| Data | Material | Ver |
Emigrantes galegos nun ultramarinos en Bos Aires, ca. 1962 |
Ver
Transcripción da Emigrantes galegos nun ultramarinos en Bos Aires, ca. 1962Na primeira fila aparecen dúas parellas de mozos emigrantes galegos, naturais do concello coruñés de Val do Dubra, que posan na tenda dunha veciña (no centro) que os reclamou e axudou nos primeiros tempos na capital arxentina. A axuda mutua entre paisanos da mesma parroquia ou concello foi sempre unha constante no proceso migratorio dos e das galegas. Acabados de casar, José e Obdulia inician a súa vida en común nun novo país, cheo de oportunidades para asegurar o seu futuro. Alí traballarán e criarán a súa filla ata o seu retorno a Galicia. 
|
|
Restaurante propiedade de galegos en Río de Xaneiro, ca. 1959 |
Ver
Transcripción da Restaurante propiedade de galegos en Río de Xaneiro, ca. 1959As e os emigrantes galegos en Brasil proceden maioritariamente da provincia de Pontevedra, quizais pola súa proximidade con Portugal, o que foi creando ao longo do século XX amplas redes migratorias. Nesta fotografía, Francisco (o segundo pola dereita), emigrante das Neves, aparece cos seus compañeiros no restaurante no que traballaba como camareiro en Río de Xaneiro. 
|
|
Retrato familiar en Petrópolis (Río de Xaneiro), ca. 1964 |
Ver
Transcripción da Retrato familiar en Petrópolis (Río de Xaneiro), ca. 1964Benito, no centro, posa cos seus irmáns e cos seus dous fillos nun retrato que mandarán á súa familia en Galicia. Natural de Bueu, emigrou a Brasil en 1954, país onde xa estaban asentados os irmáns maiores. Alí traballou de mecánico e en 1958 casou por poderes coa súa moza de toda a vida. Ao ano seguinte reuniuse con ela en Río de Xaneiro e crearon unha familia co nacemento de dous fillos cariocas. 
|
|
Mécanicos galegos traballando en Los Teques, Venezuela, ca. 1955 |
Ver
Transcripción da Mécanicos galegos traballando en Los Teques, Venezuela, ca. 1955Maximino (á dereita) era natural de Arzúa e emigrou a Venezuela a mediados dos anos 50. Alí traballou como mecánico e condutor nunha empresa de autobuses no estado de Miranda. As boas condicións económicas dos contratos laborais fixeron que moitos mozos galegos decidisen marchar a este novo país de acollida nas preferencias dos e das galegas para emigrar. O grande auxe do petróleo venezolano e, por conseguinte, as posibilidades económicas que se ofertaban no país caribeño fixeron que Venezuela nestes anos fose o destino americano preferido para iniciar unha nova vida. 
|
|
Ensinando carpintaría en Puerto La Cruz, ca. 1950 |
Ver
Transcripción da Ensinando carpintaría en Puerto La Cruz, ca. 1950Bernardo (con chaqueta branca), natural de Fene, posa cos seus alumnos nunha clase de carpintaría na costa venezolana. Bernardo era un experto carpinteiro de ribeira. A oportunidade de formar nas técnicas galegas tradicionais de construción de barcos e espallar os seus coñecementos nun país tan afastado de Galicia, ademais das boas condicións económicas para exercer o seu oficio, levárono a emprender esta aventura migratoria. Con el viaxou a súa familia, que se integrou perfectamente no país. 
|
|
Na construción dunha estrada en Venezuela, ca. 1960 |
Ver
Transcripción da Na construción dunha estrada en Venezuela, ca. 1960Co auxe da explotación e exportación petroleira, Venezuela iniciou a modernización das súas infraestruturas. Moitos galegos emigraron para traballar na construción, non só como obreiros ou albaneis senón tamén en postos de alta cualificación, por exemplo enxeñeiros, arquitectos, peritos, técnicos especialistas etc. Moitos deles viñan empregados por empresas españolas ou norteamericanas que o Goberno venezolano contrataba para construír estradas e autoestradas, pontes ou grandes edificios públicos. A gran oferta neste sector e os altos soldos atraían un gran número de traballadores. 
|
|
Do Val de Barcala a Caracas, ca.1960 |
Ver
Transcripción da Do Val de Barcala a Caracas, ca.1960Tras unha curta experiencia migratoria en Río de Xaneiro, Antonio decidiu partir cara a Venezuela en 1953. Tras a súa chegada ao país, traballou de camareiro e, uns anos despois, chegou a ser xerente dunha coñecida distribuidora de licores no sector hostaleiro caraqueño. Coma calquera emigrante, o seu propósito era ser dono do seu propio negocio. Co paso do tempo alcanzou o seu obxectivo xunto a outros socios galegos, un restaurante-pizzería no centro comercial “Los Cedros”, da emblemática avenida Libertador. En varias ocasións o dito establecemento serviu de escenario durante as gravacións dalgunha famosa telenovela. 
|
|
Recordo para a familia en Galicia, La Guayra, ca. 1956 |
Ver
Transcripción da Recordo para a familia en Galicia, La Guayra, ca. 1956O coche continuaba a ser un símbolo de boa posición social e as e os emigrantes retratábanse co seu automóbil para amosarlles aos seus seres queridos que a vida lles ía ben. As mulleres venezolanas, e polo tanto tamén as emigrantes, tiñan libre acceso ao mundo laboral e non estaban tan supeditadas ao fogar como as mulleres galegas e españolas durante o franquismo. Moitas delas ocupábanse da súa familia pero tamén se formaban e tiñan traballos en oficinas, tendas, fábricas etc. 
|
|
| 1949-06-21 | Documento de chamada para emigrar a Arxentina, 1949 |
Ver
Transcripción da Documento de chamada para emigrar a Arxentina, 1949 en 21/06/1949Unha das vías máis empregadas para poder emigrar alén mar era a carta de chamada. Un amigo, un veciño ou un familiar, neste caso a súa irmá, reclaman ao emigrante e comprométense a conseguirlle traballo e un lugar onde vivir. Delia chama ao seu irmán José Luis para que poida emigrar e asentarse no país. Un ano despois el fará o mesmo coa súa muller e co seu fillo, aos que reclama. José traballou como xefe de recepción do Hotel España en Mar del Plata e como fotógrafo; a súa muller Carmen foi modista e costureira. Alí, e anos despois en Bos Aires, formaron unha fermosa familia. |
| 1950-00-00 | Familia galega en Mar del Plata, 1950 |
Ver
Transcripción da Familia galega en Mar del Plata, 1950 en 00/00/1950José Luis posa coa súa muller e co seu fillo, que acaban de chegar de España (no centro), e coas súas dúas irmás, Sara e Delia. A familia, coma tantas outras familias galegas, xa protagonizara unha experiencia migratoria anterior. Sara e Delia naceron en Arxentina e de moi pequenas viñeron para Ourense, de onde eran naturais seus pais. Alí naceu o seu irmán. Tras a Guerra Civil, a represión e as dificultades económicas obríganas a volver emigrar a Arxentina. Ao nacer alí non tiveron impedimentos para entrar no país e comezar unha nova vida. Anos máis tarde reclaman a seu irmán, que emigra a Mar del Plata en 1949. Ao ano seguinte María del Carmen, a súa muller, xunto co seu fillo conseguen reunirse con el. 
|
| 1951-05-11 | Certificado de antecedentes penais e boa conduta para poder emigrar, 1951 |
Ver
Transcripción da Certificado de antecedentes penais e boa conduta para poder emigrar, 1951 en 11/05/1951Para poder saír de España, os emigrantes tiñan que lidar cunha forte burocracia que lles esixía conseguir numerosos documentos que acreditasen a súa filiación, a súa boa saúde e a súa irreprochable conduta como cidadáns, e así poder entrar no país de acollida de maneira legal. Toda esta documentación debía ser presentada ante o consulado do país correspondente para que este emitise a documentación de entrada do emigrante. Un dos certificados que se precisaba era o de antecedentes penais, emitido pola garda civil, que acreditaba a boa conduta "moral, pública e privada" do emigrante e que non tiña antecedentes político-sociais, algo esencial ante o Goberno franquista pero tamén esixido polo país de acollida. |
| 1953-00-00 | Estatística migratoria elaborada polo Consulado de Uruguai en Vigo, 1953 |
Ver
Transcripción da Estatística migratoria elaborada polo Consulado de Uruguai en Vigo, 1953 en 00/00/1953Para poder entrar no país, os e as emigrantes tiñan que presentar unha serie de documentos ante o consulado do país ao que se desexaba emigrar. Este expediente acredita de maneira moi visual as profesións declaradas polos emigrantes que marchaban cara a Uruguai en 1953. Podemos ver como é moi similar o número de homes e mulleres emigrantes. O elevado número de mulleres e menores débese ao reagrupamento familiar; o marido e pai xa asentado no país reclama a súa familia para estar xuntos. En canto ás profesións, aínda que predominan os e as labradoras, aparecen outras solicitadas para traballar nas fábricas ou na construción, como electricistas, chapistas, canteiros, albaneis, mecánicos, carpinteiros, vidreiros, ferreiros..., e algunhas máis cualificadas, como oficinistas, técnicos de radio, comadroas, dentistas etc. Tamén está presente o sector da hostalaría con camareiros, panadeiros ou cociñeiros. En canto aos oficios considerados femininos, aparecen desagregados as serventas e as modistas, aínda que, se temos en conta os números, moitas delas non aparecen reflectidas, seguramente por declarar que "non traballan" ou que realizan "os seus labores". 
|
| 1953-06-01 | Canteiros galegos traballando nunha obra en Santos, 1953 |
Ver
Transcripción da Canteiros galegos traballando nunha obra en Santos, 1953 en 01/06/1953Moitos emigrantes da provincia de Pontevedra chegan a Brasil e alí exercen oficios tradicionais da súa terra, como canteiros ou ferreiros. Nos anos 50 o país vive un momento de gran crecemento e desenvolvemento industrial que fai que sexan necesarias a construción de infraestruturas esenciais para o seu despregamento económico. Os galegos traballan neste sector, moitas veces en duras condicións e sufrindo os rigores climáticos, pero con bos soldos que lles permiten mandar cartos ás súas familias en Galicia ou crearen alí un novo fogar. 
|
| 1954-10-22 | Ficha consular de calificación expedida no Consulado de Brasil en Vigo, 1954 |
Ver
Transcripción da Ficha consular de calificación expedida no Consulado de Brasil en Vigo, 1954 en 22/10/1954Preciosa, igual que moitas outras emigrantes, chega cos seus dous fillos menores a Brasil reclamada polo seu marido, tal como aparece na ficha consular: "viaja para reunir-se com seu espôso de maneira permanente". O seu concello natal, Santa Comba, é un dos municipios de toda Galicia con maior densidade de poboación emigrada a Brasil. Unha alta porcentaxe das e dos emigrantes galegos asentados en Río de Xaneiro proceden desta zona de Galicia e dos seus concellos limítrofes, Negreira, A Baña e Val do Dubra. A gran maioría dedícase ao sector servizos e á hostalaría, moitos deles como propietarios de negocios hoteleiros, restaurantes, bares e pequenos comercios de alimentación, cos que acadaron unha boa posición económica. |
| 1956-00-00 | Inauguración do Banco de Galicia en Montevideo, 1956 |
Ver
Transcripción da Inauguración do Banco de Galicia en Montevideo, 1956 en 00/00/1956O gran número de galegas e galegos asentados en Uruguai levou a uns cantos empresarios galegos –con Xesús Canabal á cabeza– a fundar este banco, que axiña se converteu na principal entidade financeira da colectividade galega deste país e tamén de moitos uruguaios polo seu bo facer. Ademais de funcionar como banco, financiou e promoveu numerosas iniciativas a prol da cultura galega no Río da Prata. 
|
| 1957-02-11 | Certificado de nacionalidade dun emigrante galego residente en Uruguai, 1957 |
Ver
Transcripción da Certificado de nacionalidade dun emigrante galego residente en Uruguai, 1957 en 11/02/1957A embaixada de España en Montevideo certifica a nacionalidade deste emigrante galego que reside na capital uruguaia dende 1950, exercendo o seu oficio de cociñeiro. Todo emigrante español residente no estranxeiro estaba obrigado a rexistrarse na embaixada e debía renovar anualmente a súa cédula consular se quería manter a nacionalidade española. |
| 1958-00-00 | Paseando por Caracas, 1958 |
Ver
Transcripción da Paseando por Caracas, 1958 en 00/00/1958Maximino emigrou a Caracas no ano 1957 e traballou como camareiro en diversos hoteis e restaurantes caraqueños. Un ano despois chegaron ao país a súa muller e a súa filla reclamadas por reagrupación familiar. Aquí o vemos posando coa nena nun lugar emblemático da capital venezolana e do patriotismo do país: o Paseo dos Próceres, que foi inaugurado durante a presidencia de Marcos Pérez Jiménez en 1956 e que se converteu nun lugar de encontro para todos os habitantes de Caracas. 
|
| 1958-01-21 | Certificado médico para poder emigrar a Venezuela, 1958 |
Ver
Transcripción da Certificado médico para poder emigrar a Venezuela, 1958 en 21/01/1958Certificado emitido polo servizo médico do Consulado da República de Venezuela en Vigo que acredita as boas condicións médico-sanitarias da emigrante e da súa filla. Con el permíteselles iniciar a súa viaxe ao país caribeño e acadar o tan ansiado reagrupamento familiar. O marido de Dolores emigrara un ano antes a Caracas e, xa instalado, reclamou á súa muller e filla para reunir a toda a familia. Como vemos por este certificado, os e as futuras emigrantes tiñan que pasar por uns controis médicos moi exhaustivos para poder entrar no novo país. De feito, Dolores non puido viaxar co seu home en 1957 por un problema oftalmolóxico pois foi rexeitada. Neste segundo informe conseguiu a cualificación de "apta" para poder emigrar. |
| 1960-00-00 | Familia galega no seu fogar en Caracas, 1960 |
Ver
Transcripción da Familia galega no seu fogar en Caracas, 1960 en 00/00/1960A familia Santamarina emigrou a Caracas en 1953. O pai, nacido en Lugo, exerceu na capital venezolana a súa profesión de xastre; a súa muller, madrileña, era costureira. Xuntos logran unha boa situación económica que lles permite vivir con todas as comodidades e dar unha educación universitaria ao seu fillo, que chegou a ser médico. Aquí posan nun retrato para a familia ante o televisor, algo moi habitual nos fogares venezolanos, así como os electrodomésticos máis modernos, que se importaban moitas veces dos Estados Unidos e que neses anos só podían desfrutar en España as clases máis acomodadas. 
|
| 1961-05-01 | Emigrante galego diante dun pozo petrolífero en Lagunillas, 1961 |
Ver
Transcripción da Emigrante galego diante dun pozo petrolífero en Lagunillas, 1961 en 01/05/1961Antonio era contable mercantil e emigrou a Venezuela coa súa esposa en 1959. Ambos os dous eran unha parella moza que iniciaban a súa vida en común nun país que lles ofrecía un amplo abano de posibilidades para medrar laboral e economicamente. Na parte de atrás da foto Antonio escribe: "Foto del petróleo que adquirí en mi paso por el Lago de Maracaibo (me deja una renta de Bs. 6000 diarios)". O desenvolvemento da economía venezolana estaba baseado na explotación petrolífera, que naqueles anos estaba en mans privadas. E, como vemos, os emigrantes que estaban en mellor posición económica podían participar mercando accións nas explotacións e obter grandes beneficios. 
|