Temática: As iniciativas educativas da emigración galega [20]
| Data | Material | Ver |
|---|---|---|
| Data | Material | Ver |
Alumnos posando diante do edificio principal da Escola Agrícola Pedro Murias en Vilaframil (Ribadeo), anos 50 |
Ver
Transcripción da Alumnos posando diante do edificio principal da Escola Agrícola Pedro Murias en Vilaframil (Ribadeo), anos 50Pedro Murias Rodríguez fixo fortuna como empresario tabaqueiro en Cuba, onde morreu en 1906. Deixou no seu testamento, entre outros legados, máis de 10 000 pesos ouro para a construción dunha escola agrícola que formase os mozos da súa comarca natal en todos os avances agropecuarios existentes no momento. Tras numerosas vicisitudes, o centro agrícola foi inaugurado en 1922 e converteuse nun centro pioneiro e impulsor do melloramento agrario e gandeiro de toda a Mariña luguesa. A filantropía deste indiano continúa presente na memoria colectiva co funcionamento na actualidade deste centro senlleiro. 
|
|
Alumnado e mestre da escola financiada pola Alianza Aresana de Instrucción da Habana, ca. 1905 |
Ver
Transcripción da Alumnado e mestre da escola financiada pola Alianza Aresana de Instrucción da Habana, ca. 1905A Alianza Aresana, fundada en 1904, foi a primeira sociedade galega de instrución de ámbito microterritorial creada en América. A súa finalidade era construír unha escola para os nenos de Ares, segundo se recolle nos seus estatutos "(...) tendrá por objeto exclusivo, el fomentar y propagar la enseñanza gratuita entre las clases pobres y menos acomodadas de la villa de Ares por medio del establecimiento de escuelas de instrucción elemental". 
|
|
Veciños posando diante das obras da escola de Roupar, ca. 1920 |
Ver
Transcripción da Veciños posando diante das obras da escola de Roupar, ca. 1920Esta escola foi inaugurada un ano máis tarde. A entidade promotora, Sociedad de Instrucción y Protección Hijos de Roupar, foi fundada en Cuba en 1913 coa finalidade de fomentar e propagar a ensinanza. Mentres se constrúe o edificio, aluga unha casa e contrata un mestre para impartirlles clases aos rapaces e rapazas da parroquia. Aínda que a idea e a maior parte dos gastos corrían a cargo das sociedades de emigrantes, en moitos casos os veciños colaboraban co seu traballo ou doazón de material, incluso cedendo terreos para a construción dos edificios escolares. 
|
|
| 1879-00-00 | Retrato de José García Barbón, gran benfeitor da cidade de Vigo, 1879 |
Ver
Transcripción da Retrato de José García Barbón, gran benfeitor da cidade de Vigo, 1879 en 00/00/1879José García Barbón y Sola emigrou a Cuba e chegou a ser un dos máis importantes empresarios da illa. Retornou a Galicia en 1884 e acabou instalándose en Vigo, onde deixou gran pegada no seu desenvolvemento económico e cultural. Ademais da construción da Escola de Artes e Oficios, inaugurada en 1900 e que hoxe en día continúa co seu labor de formación educativa, contribuíu con numerosas doazóns a diversas institucións, hospitais e asilos da zona. Non se esqueceu da súa vila natal, Verín, onde financiou a construción e mantemento do Colexio San José de Verín, inaugurado en 1895 e hoxe sede da Biblioteca municipal da vila. 
|
| 1892-00-00 | Retrato do filántropo ceense Fernando Blanco de Lema, 1892 |
Ver
Transcripción da Retrato do filántropo ceense Fernando Blanco de Lema, 1892 en 00/00/1892Este indiano emigrou moi novo á illa de Cuba, onde conseguiu triunfar nos negocios. Tras a súa morte na Habana en 1875, lega case toda a súa fortuna á súa vila natal para construír un colexio de primeira e segunda ensinanza, gratuíto para todos os nenos e nenas da comarca. Este centro de ensino, inaugurado en 1886, foi un dos máis modernos da época e estaba dotado de todo tipo de material educativo, laboratorios de física e química, obradoiros, unha biblioteca con máis de 2000 volumes traídos de Cuba e Europa, un gran xardín con especies da flora americana etc. e contribuíu ata hoxe á educación e á modernización da súa contorna. 
|
| 1915-00-00 | Inauguración do curso escolar na Escola da Tenencia, en Redes, 1915 |
Ver
Transcripción da Inauguración do curso escolar na Escola da Tenencia, en Redes, 1915 en 00/00/1915Este centro de ensino primario foi fundado pola Agrupación Instructiva de Redes y Caamouco da Habana en 1915. Seguindo a pegada dos seus paisanos aresáns, os emigrantes de San Vicente de Caamouco fundan unha nova sociedade en 1911 para edificar unha escola na súa parroquia. Paralelamente crean unha delegación da mesma en Ares para que xestione a construción do edificio escolar e o seu mantemento. O edificio funcionou como escola gratuíta e laica para as nenas e nenos das aldeas próximas. 
|
| 1922-00-00 | Regulamento societario de Vivero y su comarca, 1922 |
Ver
Transcripción da Regulamento societario de Vivero y su comarca, 1922 en 00/00/1922Esta sociedade de instrución e beneficencia foi fundada na Habana en 1910 polos numerosos emigrantes do partido xudicial de Viveiro asentados na illa de Cuba. Tivo como prioridade a creación de escolas en toda a comarca, segundo consta nos seus estatutos "a este objeto pedirá al Estado español la creación de escuelas en los lugares que haga falta (...) previo ofrecimiento del solar saneado, equipo completo, mobiliario y casa vivienda para el maestro". En total sabemos do seu apoio económico na construción e instalación de 57 escolas nas 49 parroquias do distrito viveirense. Polo seu labor a prol da educación e o desenvolvemento da súa terra, o Goberno español concedeulle a Cruz de Beneficiencia de Primer Orden en 1919. |
| 1922-00-00 | Alumnas e alumnos do colexio da Liga Santaballesa en Vilalba, 1922 |
Ver
Transcripción da Alumnas e alumnos do colexio da Liga Santaballesa en Vilalba, 1922 en 00/00/1922O alumnado posa co material escolar que lle facilitaba gratuitamente a sociedade promotora. A Liga Santaballesa de Educación e Instrucción foi fundada na Habana en 1907 coa finalidade de construír un centro educativo para as parroquias pertencentes a todo o distrito. En 1914, grazas ao traballo da delegación de Santaballa, comezaron as obras e dous anos máis tarde foi inaugurado como centro de ensino primario, con dúas aulas mixtas, biblioteca, salón de actos e vivenda do mestre/a. Actualmente é un museo escolar e funciona como centro sociocultural e sede da delegación. 
|
| 1922-00-00 | Reglamento de las escuelas de la Sociedad Unión del Partido de Lalín en Buenos Aires, 1922 |
Ver
Transcripción da Reglamento de las escuelas de la Sociedad Unión del Partido de Lalín en Buenos Aires, 1922 en 00/00/1922As sociedades de emigrantes con finalidade instrutiva non só mandaban remesas de cartos para a construción e mantemento das escolas senón que tamén enviaban mobiliario, libros, os planos arquitectónicos dos edificios etc. e impoñían ademais o plan pedagóxico que tiña que ser impartido polos mestres nas aulas. Esta entidade, fundada en Bos Aires en 1921, publica este folleto coas normas e programa pedagóxico que se debía aplicar nas súas escolas. |
| 1923-03-18 | Portada de Eco de Galicia da Habana co mapa de Galicia onde se crearan sociedades de instrución, 1923 |
Ver
Transcripción da Portada de Eco de Galicia da Habana co mapa de Galicia onde se crearan sociedades de instrución, 1923 en 18/03/1923Os emigrantes galegos fundaron numerosas asociacións de carácter microterritorial que tiñan como finalidade principal a creación de escolas nos concellos, parroquias e aldeas de referencia. Estas entidades foron constituídas principalmente en Arxentina e Cuba (máis do 90%), pero tamén en Uruguai, Estados Unidos e Brasil. O espallamento pola xeografía galega dános conta da importancia e asentamento que tiñan, aínda que non todas tiveron éxito nas súas iniciativas. |
| 1927-00-00 | Escolas da Unión Hispano-Americana Pro Valle Miñor, 1927 |
Ver
Transcripción da Escolas da Unión Hispano-Americana Pro Valle Miñor, 1927 en 00/00/1927A Unión Hispano-Americana Pro Valle Miñor fundouse en Bos Aires en 1905 coa finalidade de crear unha escola práctica de artes e oficios, con sección de agricultura e clases de ensino primario. En 1914 inaugurou este edificio escolar, no que se aplicaron os métodos pedagóxicos máis modernos: contaba con numerosas aulas, unha gran biblioteca con libros traídos de América, un comedor gratuíto para o alumnado, laboratorios, un pequeno teatro onde actuaba a súa banda de música, unha imprenta na que os alumnos aprendían un oficio, unha ampla horta de experimentación etc.; incluso tiñan transporte escolar gratuíto, tal como vemos na imaxe. A sociedade financiou tamén todo o mobiliario, material pedagóxico, pagaba o salario do profesorado etc. 
|
| 1928-00-00 | Colocación da primeira pedra da Escola de Instrucción Primaria e de Comercio de Bandeira en Silleda, 1928 |
Ver
Transcripción da Colocación da primeira pedra da Escola de Instrucción Primaria e de Comercio de Bandeira en Silleda, 1928 en 00/00/1928As obras de construción deste edificio comezaron ese ano, conforme os planos enviados dende Bos Aires, de aí a imaxe que estamos a ver. Foi promovida pola sociedade Pro-Escuelas en Bandeira, creada na capital arxentina en 1909. Ata 1927 a entidade non acadou os fondos precisos para comezar as obras. A escola, laica, mixta e gratuíta, foi inaugurada en 1930 e estaba dotada de mobiliario e material educativo enviado dende Arxentina. Neste centro de ensino impartíanse aulas teóricas e prácticas nos gabinetes de física e química, óptica, electricidade, meteoroloxía etc. 
|
| 1931-00-00 | Inauguración da casa-escola Enrique Labarta Pose en Pasarela, 1931 |
Ver
Transcripción da Inauguración da casa-escola Enrique Labarta Pose en Pasarela, 1931 en 00/00/1931Esta escola foi fundada pola ABC del Partido Judicial de Corcubión, entidade creada en Bos Aires en 1922. De ideais agraristas e progresistas, defendía a educación como medio de progreso da súa terra natal. Por iso fomentou a construción de escolas e no bienio 1930-1931 conseguiu inaugurar catro centros de ensino primario en outras tantas parroquias do partido xudicial: Nemiña (Muxía), Suarriba (Fisterra), Pasarela (Vimianzo) e Estorde (Cee), escolas que contribuíron á instrución e educación dos nenos e nenas da contorna. 
|
| 1935-10-10 | Noticia sobre a inauguración das escolas Concepción Yáñez en Ramirás, publicada en Vida Gallega, 1935 |
Ver
Transcripción da Noticia sobre a inauguración das escolas Concepción Yáñez en Ramirás, publicada en Vida Gallega, 1935 en 10/10/1935Rogelio García Yáñez naceu en Freás de Eiras (Ramirás) e emigrou moi novo cara a Arxentina, país no se dedicou ao comercio con grande éxito. Ao seu retorno financiou a construción dun grupo escolar na súa localidade natal, que foi inaugurado en 1935 e cedido ao Concello en 1936 como centro de ensino primario. Tratábase dun magnífico edificio cunha gran extensión de terreo e contaba con todas as modernidades: electricidade, calefacción na vivenda dos mestres e nas tres aulas mixtas; tiña tamén laboratorio, biblioteca e comedor escolar. |
| 1936-02-20 | Alumnos posando diante das escolas "República Argentina" en Cortegada, 1936 |
Ver
Transcripción da Alumnos posando diante das escolas "República Argentina" en Cortegada, 1936 en 20/02/1936Este edificio foi construído por iniciativa de Guillermo Álvarez Pérez. Natural de Cortegada, emigrou co seu pai e irmán a Arxentina, onde chegou a ser un recoñecido arquitecto. Sen esquecerse da súa terra, deseñou e financiou a construción deste edificio con numerosas dependencias para ser concello, xulgado, casino e casa-escola. O centro docente foi inaugurado en 1935 e levaba este nome en homenaxe ao país que o acolleu. 
|
| 2009-00-00 | Edificio das Escolas Matías López en Sarria, 2009 |
Ver
Transcripción da Edificio das Escolas Matías López en Sarria, 2009 en 00/00/2009Este edificio foi construído grazas ao legado do sarriao Matías López y López, quen emigrou a Madrid, onde conseguiu triunfar como empresario chocolateiro. Moi vinculado á súa vila natal, deixou un importante legado no seu testamento: "(...) cien mil para la construcción de un edificio para Escuela pública de niños y niñas del partido municipal que a ellas concurran y las diez mil restantes para el material de las mismas (...)". Desexo que foi levado a bo fin pola súa familia. O edificio escolar foi inaugurado en 1896 e funcionou como centro de ensino durante moitos anos. 
|
| 2009-00-00 | Monumento homenaxe aos irmáns García Naveira na súa vila natal de Betanzos, inaugurado en 1925 |
Ver
Transcripción da Monumento homenaxe aos irmáns García Naveira na súa vila natal de Betanzos, inaugurado en 1925 en 00/00/2009Juan María e Jesús García Naveira emigraron a Arxentina e alí lograron unha gran fortuna. Ambos os irmáns foron socios nos negocios e tamén na actividade benéfica e filantrópica que levaron a cabo na súa terra natal. Crearon un padroado benéfico-docente para construír un asilo e un edificio escolar, ademais de varias obras públicas. As Escolas García Hermanos foron inauguradas en 1914, dous anos despois da morte de Jesús na Arxentina. Este, no seu testamento, deixou un legado para construír outro centro educativo que levaría o seu nome e que foi inaugurado en 1918. Juan María residiu coa súa familia en Betanzos ata a súa morte en 1933, rodeado do recoñecemento e gratitude dos seus paisanos. 
|
| 2009-00-00 | O colexio Marcos M. de Avellaneda na parroquia de Banga (O Carballiño), 2009 |
Ver
Transcripción da O colexio Marcos M. de Avellaneda na parroquia de Banga (O Carballiño), 2009 en 00/00/2009Este edificio foi promovido pola sociedade instrutiva Hijos de Banga en Buenos Aires, tamén coñecida como Pro-escuela en Banga, nome que xa nos acredita a súa funcionalidade. Contaba con poucos socios e xa dende o primeiro momento dirixiuse aos seus conveciños para pedir colaboración económica e axuda para levar a cabo a súa tarefa. Finalmente o edificio escolar foi inaugurado en 1931, aínda que continuaron as obras varios anos despois. 
|
| 2011-00-00 | Grupo escolar Barcia en Padróns (Ponteareas), 2011 |
Ver
Transcripción da Grupo escolar Barcia en Padróns (Ponteareas), 2011 en 00/00/2011Este edificio foi mandado construír polos irmáns José, Benito e Generoso Barcia Boente. De familia moi humilde, emigraron a Iquitos (Perú), onde fixeron fortuna coa extracción e venda de caucho. En 1913 inaugurouse o edificio, que comezou a funcionar como centro de ensino primario en 1915, con todos os adiantos educativos e pedagóxicos. O seu mantemento foi sostido co patrimonio dos doadores ata mediados dos anos 20. Ao morrer Generoso, o último propietario, en 1951, deixou como herdeiros os veciños da parroquia. 
|
| 2011-00-00 | Edificio escolar La Devesana, no concello de Ortigueira, 2011 |
Ver
Transcripción da Edificio escolar La Devesana, no concello de Ortigueira, 2011 en 00/00/2011Este concello é un dos municipios galegos con maior número de "escolas de americanos". A pegada da súa emigración é patente en moitas das súas aldeas e parroquias. Este edificio foi inaugurado en 1912 pola Sociedad de Instrucción y Recreo La Devesana, fundada na Habana en 1907 coa finalidade principal da creación e mantemento dun centro de ensinanza na súa parroquia natal. A escola contaba con dúas aulas con capacidade para 90 alumnos de ambos os dous sexos e a ensinanza impartida era gratuíta e laica. 
|