Arquivo de noticias do CCG

En 1929, trala fin a ditadura de Primo de Rivera, fúndase na Coruña a Organización Republicana Gallega Autónoma (ORGA), unha entidade que vai ter un destacado papel na política da Segunda República. En 1930, un grupo de galeguistas residentes na Arxentina decidiron crear unha sección desta organización no país americano "para darlle difusión e apoio económico". O Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega dixitalizou e puxo a disposición pública a documentación administrativa desta entidade dentro do seu programa Memoria documental das sociedades da emigración galega.

Cada dous meses, o proxecto Caligrafías musicais recupera unha conferencia dun experto ao redor dun tema musical galego. Desta volta, unha charla do recoñecido musicólogo José López-Calo sobre as orixes do coralismo.

O Consello da Cultura Galega presentou esta mañá tres novas publicacións sobre a emigración galega. Dúas delas corresponden á colección Clásicos da Emigración: Estebo, de Xosé Lesta Meis e Verdades como puños y consideraciones, de Justo Taladrid. No acto tamén se presentou o catálogo da exposición As xeracións do Montserrat. Memoria emocional da emigración galega ao Reino Unido. Na presentación participaron Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega, Antonio Rodríguez Miranda, secretario xeral de Emigración da Xunta de Galicia, Miro Villar, autor do estudo introdutorio da obra Estebo de Xosé Lesta Meis, Emilio Xosé Ínsua, autor do traballo de contexto de Verdades como puños y consideraciones de Justo Taladrid. Pola súa banda, Pepe Barro presentou o catálogo da exposición As xeracións do Montserrat.

O coñecemento e uso das tecnoloxías de intelixencia artificial (IA) na cultura galega son moi desiguais segundo os ámbitos temáticos profesionais. Así o pon de manifesto o documento de traballo "A intelixencia artificial na cultura galega: coñecemento, usos e opinións", producido polo Observatorio da Cultura Galega do Consello da Cultura Galega. Mentres os sectores do audiovisual e das artes visuais (fotografía, deseño, arquitectura e publicidade) coñecen e empregan a IA de xeito moi estendido (63,9% e 61,8% respectivamente), noutros ámbitos é algo inferior, como a edición de libros (47,5%) ou teatro e danza (40,5%). Son a música, o comercio de libros, os departamentos de cultura das administracións públicas ou os arquivos e bibliotecas os que menos coñecen e empregan estas ferramentas, con menos dun 25% dos profesionais enquisados que manifesten un coñecemento da IA. Os datos foron presentados pola presidenta do CCG, Rosario Álvarez, durante a inauguración da xornada "A intelixencia artificial: un novo desafío para o ensino da lingua, literatura e cultura galegas na educación secundaria" que se celebra esta tarde na institución.

O Consello da Cultura Galega lamenta a morte do historiador Justo G. Beramendi, sucedida a pasada madrugada en Santiago de Compostela de xeito repentino. Justo G. Beramendi foi catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Santiago de Compostela e é unha das figuras referenciais para comprender, desde o punto de vista histórico, a articulación do galeguismo político entre os séculos XIX e XX. De feito, o seu libro De provincia a nación. Historia do Galeguismo político recibira o Premio Nacional de Ensaio en 2008. As súas publicacións ofrecen un marco amplo para comprender as dinámicas sociais, xeracionais, políticas nas que se insertaron movementos, partidos políticos e figuras relevantes da historia e cultura galegas.

O Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega pon a disposición pública a documentación recuperada da Habana (Cuba) do Círculo Habanero de los Naturales de la Devesa, Sociedad de Instrucción y Recreo, unha sociedade fundada por veciños do concello de Ribadeo en 1911 na capital cubana. A documentación, que permite estudar a xestión, administración e integrantes da sociedade, pódese consultar en liña e con libre acceso no repositorio do CCG, dentro do programa "Memoria documental das sociedades da emigración galega".

En 2006 foi escavada a 'Roda de Barreiros', o primeiro dun conxunto de xacementos que abrían unha nova tipoloxía patrimonial e numerosos interrogantes sobre un período pouco coñecido da historia galega: a Idade do Bronce. Desde entón, a combinación de investigación científica e participación cidadá levou a descubrir cincuenta xacementos similares ao longo do país e á escavación de oito deles. O novo Encontro Monográfico co Patrimonio Cultural reúne por primeira vez o 4 de xullo a arqueólogos, responsables da Administración e comunicadores para debater ao redor da cronoloxía, funcionalidade e difusión destes xacementos.

En maio deste ano os arqueólogos Rebeca Blanco-Rotea, investigadora auxiliar de carreira no Laboratorio de Paisaxes, Patrimonio e Territorio (Lab2PT) da Universidade de Minho (Portugal), e André Teixeira, profesor no Departamento de Historia da Faculdade de Ciencias Sociais e Humanas da Universidade Nova de Lisboa, protagonizaron no Museo Arqueológico do Carmo (Lisboa) un encontro ao redor da investigación e as ciencias do pasado en Galicia e Portugal.

O Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), suma a entrada do sacerdote católico, ensaísta e tradutor Xosé Manuel Rodríguez Pampín (Melide, 1940 – Melide, 1997). Foi un dos promotores da tradución da Biblia ao galego, recibindo en 1970 xunto con José Fernández Lago e Andrés Torres Queiruga o Premio Nacional da Tradución de Tradución por este proxecto. A súa biografía está asinada por Ana Abad de Larriva.

O Colexio de Nosa Señora da Antiga (Monforte de Lemos) é unha das obras arquitectónicas máis destacadas do Renacemento galego e toda unha icona do patrimonio cultural de Monforte de Lemos. O Consello da Cultura Galega organiza o 25 de xuño un novo Encontro Monográfico co Patrimonio Cultural no que se analiza os procesos de restauración e recuperación patrimonial do inmoble que incluíu un innovador proxecto de Educación Patrimonial asociado á proposta de declaración do Colexio como Ben de Interese Cultural (BIC). O encontro Intervencións patrimoniais no Colexio de Nosa Señora da Antiga (Monforte de Lemos): Pasado, presente e futuro está coordinado pola arqueóloga Rebeca Blanco-Rotea e a especialista en Educación Patrimonial María del Mar Bóveda López.

No sector da cultura hai ámbitos máis galeguizados que outros. Os que máis son os departamentos de cultura das administracións públicas, que desenvolven un 87,5 % das súas actividades en lingua galega e os que menos, as actividades de comercio de libros e publicación periódicas cun 25,2 %. Son cifras do informe A produción en lingua galega no ámbito cultural que acaba de facer público o Observatorio da Cultura Galega (OCG), unidade dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), a partir de dous contidos específicos do Barómetro da cultura galega relacionados coa produción en galego das entidades da cultura en Galicia. Ademais, no informe os directivos das identidades enquisadas sinalan que debería aumentar a presenza do idioma e cultura galegos nos medios de comunicación e redes sociais, así como a promoción do consumo en galego de produtos e servizos destinados á infancia e mocidade.

Reflexionar sobre a "inclusión da perspectiva da diversidade sexual e de xénero nas programacións culturais de Galicia e a situación dos profesionais LGBT+" é o obxectivo da quinta xornada "Pensar con orgullo. Culturas e perspectivas queer" que se celebrará este xoves 20 de xullo de 2024 no Consello da Cultura Galega. A xornada está organizada polo Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CCG) do Consello da Cultura Galega baixo a coordinación de María Fernández Sanjurjo.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, presenta este venres (20:00 horas) no Instituto de Estudos Miñoráns, en Gondomar, dúas novas publicacións que permiten afondar no coñecemento da lingua galega medieval. Documentos medievais de Santa María de Baiona (1274-1531) , autoría de Xulián Maure (Vigo, 1941), e Os mosteiros de Santa María de Tomiño e Santa Baia de Donas na Idade Media. Estudo histórico e colección documental, de Víctor Rodríguez Muñiz (Ramirás, 1982), son os novos títulos que se integran na colección Gallaeciae Monumenta Historica.

O Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), suma a entrada do escritor galeguista e activista cultural Xosé Manuel López Gómez (Logrosa, Negreira, 1944 – Ferrol, 2007). Máis coñecido como “Pepe Ardeiro” ou “O Ardeiro”, tivo na literatura unha das súas grandes afeccións. Malia publicar traballos en prosa, destacou como poeta cunha obra marcada polo “intimismo, o compromiso social e patriótico, as viaxes, as lembranzas familiares e da terra matricial, as evocacións aos grandes poetas, a recreación da paisaxe, a soidade, o amor e desamor...”. Así o subliña o autor da entrada, Xosé Amancio Liñares Giraut.

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez; o secretario xeral da Emigración, Antonio Rodríguez Miranda; o presidente por delegación de Exponav, Ignacio Frutos inauguran este xoves en Ferrol (19:00 horas) unha nova itinerancia de As xeracións do Montserrat. Memoria emocional da emigración galega ao Reino Unido. A mostra, que conta coa colaboración da Secretaría Xeral da Emigración da Xunta de Galicia, pretende recuperar a memoria daquelas persoas que tiveron que emigrar a Reino Unido na segunda metade do século XX e, a través dela, documentar non só ese tránsito entre países e culturas, senón o contexto social, económico e afectivo que rodeaba aos que buscaban unha vida mellor. O comisario é Xesús Fraga e conta co deseño Pepe Barro, que será o encargado de facer unha visita guiada trala inauguración.

“Foi unha muller que se entregou á cultura galega, á que se dedicou en profundidade e que nos deixou un legado impagable” apuntou a presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, na inauguración. A xornada está coorganizada polo CCG, o Instituto da Lingua Galega (ILG) e o Museo do Pobo, “tres entidades que representan moi ben o vínculo de Dorothé con Galicia e coa cultura galega” engadiu a directora do ILG da Universidade de Santiago de Compostela, Elisa Fernández Rei. Concha Losada, presidenta do Padroado do Museo do Pobo Galego, institución que acolle presencialmente a sesión apuntou que “fan falta moitas mans para debuxar o perfil poliédrico de Dorothé Schubarth”.

Francisco Llanos Mas (Valencia, 1865 – Vigo, 1928) foi o fundador do estudio fotográfico Llanos, un negocio familiar que se estableceu na cidade olívica a finais do século XIX e que continuou da man do seu fillo Francisco Llanos Trápaga e do seu neto Ángel Llanos González durante máis dunha centuria. As tres xeracións cultivaron a fotografía de exteriores e de gabinete, aínda que destacaron no ámbito da foto-reportaxe e do documento. “Chegaron a construír unha das coleccións máis amplas das que hoxe dispón o patrimonio fotográfico histórico galego”, subliña Vítor Vaqueiro. El é o autor da entrada que se acaba de incorporar ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

“Xardíns históricos: a protección dun patrimonio cultural” é o título da nova sesión dos Encontros Monográficos co Patrimonio Cultural (EMPC). A cita, organizada pola Sección de Patrimonio e Bens Culturais do Consello da Cultura Galega (CCG), reunirá este martes, 11 de xuño (16:00 horas), diferentes especialistas para abordar os problemas de conservación e valoración dos xardíns históricos como bens culturais. Ricardo Varela é o coordinador desta actividade, que se desenvolverá presencialmente na sede institucional do CCG e que tamén se poderá seguir en directo a través do sitio web e as redes sociais corporativas.

“Estamos en crise enerxética, que se debe á non-adaptación do sistema enerxético aos límites da biosfera. E esta crise provoca pobreza nas economías domésticas e no ámbito empresarial”, apuntaba a profesora e investigadora Rosa Regueiro no relatorio que abriu a xornada “A cuestión enerxética en Galicia: entre economía, territorio e sociedade”, organizada polo Consello da Cultura Galega (CCG). Durante dous días especialistas e investigadores, xunto con representantes de colectivos cidadáns implicados en procesos de implantación de enerxías renovables, defenderon a necesidade de definir un modelo de transición enerxética que respecte as comunidades locais, o territorio, a paisaxe, a biodiversidade e o patrimonio. A creación dunha zona franca para atraer a cadea de valor da enerxía, un sistema de tributación especial, a constitución dunha empresa pública de enerxía ou unha mellor planificación da ordenación do territorio son algunhas das medidas que se puxeron sobre a mesa. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, incidiu na inauguración en que esta xornada se insire nunha liña de traballo continuada da institución, “preocupada pola perda da diversidade, a situación real do clima e as consecuencias que pode ter o modelo enerxético sobre o patrimonio e os valores culturais do pobo galego”.

Con música, baile e palabra o Consello da Cultura Galega (CCG), o Museo do Pobo Galego e o Instituto da Lingua Galega da USC (ILG-USC) celebrarán o vindeiro 12 de xuño un acto de homenaxe para lembrar a figura de Dorothé Schubarth (Basilea, Suíza, 1944-2023). A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a presidenta do Padroado do Museo do Pobo Galego, Concha Losada, e a directora do ILG-USC, Elisa Fernández Rei, destacaron na súa presentación do programa o papel central que esta musicóloga e compositora suíza representou para o folclore galego. “É unha homenaxe que o pobo galego lle brinda a Dorothé polo seu traballo titánico e xeneroso”, apuntou Rosario Álvarez. Concha Losada destacou a importancia deste legado, que inspirou e contribuíu á música actual e que “todas as que colaboran neste inmenso agradecemento de todo o país o fan voluntariamente”. Pola súa parte, Elisa Fernández Rei engadiu que “o programa é unha festa na que lembraremos a muller, pero tamén escoitaremos a súa música”. Ademais, hoxe incorporouse a súa entrada biográfica ao Álbum de Galicia, a colección de biografías do CCG, escrita polo musicólogo Sergio de la Ossa.