Temática: A emigración galega nos Estados Unidos

Temática: A emigración galega nos Estados Unidos [11]

Data Material Ver
Data Material Ver
Un ourensán en Nova York, ca. 1920
Ver

Transcripción da Un ourensán en Nova York, ca. 1920

Pedro V. E. naceu no concello ourensán de Bande, concretamente na parroquia de San Xoán de Garabelos. Na primeira década do século XX emigrou á Arxentina e á illa de Cuba, e despois a Nova York, onde residiu durante 10 anos e traballou na construción de camiños de ferro, rúas e grandes avenidas.
Esta imaxe amosa unha postura e vestimenta propias de dous emigrantes de éxito na súa aventura migratoria transatlántica, ataviados de gala con garabata e chaleco. Aínda que non podemos afirmar a citada condición con seguridade, o que si aconteceu foi o retorno de Pedro a Galicia nos anos 30.


Anuncio na prensa dun negocio de emigrantes galegos no distrito de Nova Jersey, ca.1990
Ver

Transcripción da Anuncio na prensa dun negocio de emigrantes galegos no distrito de Nova Jersey, ca.1990

Na primeira metade do século XX os galegos dedicábanse basicamente a actividades propias do sector servizos, en labores nos barcos e portos ou na construción, tanto de obras públicas (estradas, aeroportos, edificios públicos...), nun momento de crecemento das cidades americanas, como de edificación de casas de particulares e mantemento. Outras vías laborais estiveron na hostalaría (camareiros, cociñeiros, lavalouzas...), nas fábricas e industrias como obreiros de baixa cualificación, no ramo do tabaco...; en definitiva, nos sectores económicos de máis baixa cualificación. As mulleres emigrantes centráronse no servizo doméstico, no sector téxtil ou como limpadoras nos hospitais ou edificios públicos. Na segunda metade do século percíbese unha maior presenza de técnicos profesionais e industriais. Este cambio dáse tanto pola iniciativa e maior formación dos e das emigrantes como pola integración e maior nivel educativo das segundas xeracións. Os fillos e fillas de emigrantes, nacidos no país e con plenos dereitos, séntense americanos e optan aos mesmos estudos e profesións que os seus compatriotas.
A construción foi unha das principais saídas laborais dos emigrantes galegos asentados en Newark e Nova York. É importante destacar como o traballo duro e a propia iniciativa converte moitos destes emigrantes de asalariados en propietarios de pequenos negocios, polo que as súas condicións económicas melloran e pasan a ser membros de pleno dereito da clase media americana.


A identidade propia dos galegos e galegas residentes en California
Ver

Transcripción da A identidade propia dos galegos e galegas residentes en California

California foi outro lugar de asentamento dos nosos emigrantes, sobre todo nas principais cidades, como Los Ángeles. Alí creouse nos anos 80 o Círculo Español de Orange County, unha asociación de emigrantes con finalidades recreativas e culturais. O 27 de outubro de 1989, moitos dos asociados de orixe galega xuntáronse na Peña Galicia para defenderen a súa propia identidade cultural, aínda que continuaron vinculados coa sociedade matriz. Nos seus estatutos aparecen ben especificados os seus obxectivos, que van dende promover e fomentar a amizade e convivencia dos galegos e as súas familias ata manter viva a súa identidade cultural mediante todos os medios ao seu alcance coa organización de actividades «típicas gallegas folclóricas, y recreativas con la participación de todos los socios».
Así, organizan bailes, comidas, ciclos de conferencias, concursos literarios sobre a cultura celta, cursos de baile e música galegos... para manter esa unión. Entre todas as actividades destaca a celebración do Día de Galicia. Nestas reunións ten moito éxito a actuación da súa banda de gaitas, Anduriña Xove, integrada polos socios e socias. Dende 1991 publica como voceiro societario –e con grande aceptación entre a colectividade emigrada– a revista Anduriña. Portavoz da Peña de Galicia del CEOC-California.


1910-00-00
Traballadores galegos na construción, Edison Portland Cement Co., Nova York, 1910
Ver

Transcripción da Traballadores galegos na construción, Edison Portland Cement Co., Nova York, 1910 en 00/00/1910

Thomas A. Edison foi unha peza clave na transformación das concepcións da enxeñaría e mecánica da construción civil, e un dos inventores máis importantes e prolíficos dos Estados Unidos. En 1908 inventou as casas prefabricadas e mellorou o cemento, promovendo o seu uso. En 1899 fundou a coñecida como Edison Portland Cement Company. Nesta empresa participou un grupo de emigrantes galegos, tal como ilustra a imaxe, que dá conta dos seus inicios como traballadores no sector da construción. Descoñecemos se estes obreiros participaron nas campañas de sindicalización, tal como facían os inmigrantes mexicanos que traballaban en Chicago na industria do xeo.


1941-00-00
El Miño, Bar & Restaurant, «donde mejor se come y más cumplidamente se atiende a los clientes», Nova York, 1941
Ver

Transcripción da El Miño, Bar & Restaurant, «donde mejor se come y más cumplidamente se atiende a los clientes», Nova York, 1941 en 00/00/1941

Os nichos de mercado nos que a maioría dos galegos buscaban unha oportunidade laboral non só dependían das súas habilidades como traballadores, senón tamén da oferta existente segundo a zona onde residían. Ao longo do tempo algunhas ocupacións dos emigrantes sufriron pequenas variacións pero, na súa maioría, estes evolucionaron manténdose dentro dos mesmos sectores. Temos algúns exemplos como a industria tabaqueira, mariña mercante, navieiras estadounidenses e actividades portuarias, hostalaría, construción ou comercio.
Os negocios dos emigrantes galegos fóronse ampliando co paso do tempo nos distintos sectores de actividade, de maneira que as súas pequenas e medianas empresas se volveron máis competitivas. Algunhas delas tamén contaron co apoio das segundas xeracións, que recibiron unha formación académica e profesional no propio sistema educativo norteamericano.
Este anuncio publicitario cobra transcendencia cando coñecemos o nome comercial do establecemento, que fai referencia a Galicia como identificador do negocio do galego Jesús Varela, reforzando así unha marca de identidade e conciencia de orixe. A pegada de Galicia, pouco a pouco, fíxose notar na Gran Mazá, e a mobilidade laboral e social dos emigrantes galegos, donos do seu negocio, foi quedando reflectida en distintos puntos da cidade.


1942-00-00
Primeira sede da Casa de Galicia de Unidad Gallega, Nova York, 1942
Ver

Transcripción da Primeira sede da Casa de Galicia de Unidad Gallega, Nova York, 1942 en 00/00/1942

A Casa de Galicia de Unidad Gallega non só é unha sociedade máis de emigrantes galegos en Nova York, con finalidades e actividades comúns ás súas homólogas no continente, senón que tamén destacou polo seu dinamismo á hora de enviar divisas para disipar o grande impacto da crise económica que reinaba en Galicia durante a posguerra e ofrecer apoio aos exiliados galegos que chegaban a Estados Unidos.
Os seus socios atenderon aquelas causas máis urxentes, como é o caso da construción de centros educativos, asilos, orfanatos etc. Entre as numerosas iniciativas podemos destacar a dos fondos destinados á Cociña Económica da Coruña e ao Sanatorio Marítimo de Oza, onde recibiron asistencia médica nenas e nenos incapacitados de toda España.
O primeiro edificio social da Casa de Galicia de Unidad Gallega foi inaugurado no mes de maio de 1942, en busca da representación da colectividade galega tanto na cidade de Nova York como no resto do país. Non exenta de polémica e sobresaltos, a que os socios chamaban «noso fogar», estaba localizada en 113 oeste, rúa 59.


1946-00-00
Plantel Rosalía de Castro, Nova York, 1946
Ver

Transcripción da Plantel Rosalía de Castro, Nova York, 1946 en 00/00/1946

A Sección de Instrucción y Cultura da Casa de Galicia de Unidad Gallega tiña unha intensa actividade cultural, que favorecía a formación educativa dos membros da colectividade galega residentes en Nova York. Entre os numerosos conferenciantes invitados ás charlas organizadas pola dita sección figuran intelectuais como Emilio González López, Federico de Onís, Pedro Dacal ou Leocadio Lobo. As veladas teatrais desta sociedade eran moi coñecidas entre os membros da colectividade. A entidade sempre amosou a súa pretensión de crear un verdadeiro centro cultural de referencia para a comunidade galega e hispana en xeral.
Os membros das distintas directivas que, ao longo do tempo, foron pasando pola Casa de Galicia de Unidad Gallega coincidiron sempre na seguinte afirmación, recollida da memoria conmemorativa do 25 aniversario da entidade: « [L]os emigrantes se reconocen como miembros de una comunidad histórica, cultural y económica, y deciden unirse para defenderse y defender su personalidad en el medio ajeno que les ha tocado vivir», con capacidade para «influir directamente en la evolución de Galicia hacia una meta de prosperidad económica, plenitud social y madurez cultural».


1958-10-12
Desfile do Día da Hispanidade polas rúas de Nova York, 12 de outubro de 1958
Ver

Transcripción da Desfile do Día da Hispanidade polas rúas de Nova York, 12 de outubro de 1958 en 12/10/1958

Os socios e socias da Casa de Galicia de Unidad Gallega participan todos os anos na celebración do Día da Hispanidade, en conmemoración do descubrimento de América. Representan a todos os emigrantes galegos e van vestidos cos seus traxes tradicionais con grupos de bailaríns, gaitas e números da rondalla. Segundo as páxinas do Libro-Memoria que a Casa de Galicia publica anualmente para informar das súas actividades, este desfile sempre ten un grande éxito: «[E]s uno de los grupos que más llamó la atención en el desfile, dándole colorido y alegría, conquistando los aplausos del público». Reivindícase así a identidade cultural propia nunha sociedade tan diversa etnicamente e que avoga pola aculturación.
Nesta fotografía os e as socias desfilan baixo a chuvia cunha pancarta co nome de Galicia en primeiro termo, amosando o orgullo pola súa patria natal. Os emigrantes están cun pé aquí e outro aló, estrañando a súa terra natal idealizada e facendo todo o posible por integrarse nunha sociedade allea aos seus costumes, a súa lingua, a súa comida, a súa memoria e identidade...


1962-04-01
O Coro Airiños de Casa de Galicia de Unidad Gallega de Nova York, abril de 1962
Ver

Transcripción da O Coro Airiños de Casa de Galicia de Unidad Gallega de Nova York, abril de 1962 en 01/04/1962

En 1945 esta entidade, acubillo de todos os galegos emigrantes de Nova York e Nova Jersey, organiza unha agrupación de gaitas e canto para manter viva a identidade cultural e musical no seo da colectividade. Baixo a dirección do mestre Joaquín Alcalá, actúa nas festas e reunións da colectividade e axiña se converte nun dos seus sinais de identidade.
Pero a comezos dos anos 60 o grupo parecía esmorecer e por iniciativa expresa do presidente, Antonio Álvarez, foi reorganizado baixo a dirección do músico Eugenio Lestón. O grupo folclórico da Casa de Galicia pasa a chamarse Coro Airiños. Na imaxe vemos o seu debut nesta nova etapa nas instalacións da Casa de Galicia en abril de 1962. No centro aparece o seu director e os seus compoñentes vestidos co traxe tradicional galego que os identifica e coa bandeira galega cos catro escudos das catro provincias. Interpretaban cancións tradicionais da música galega, na que destacaba o son da gaita dos irmáns Vega, sen esquecer o folclore español, como pasodobres ou xotas. Ademais de actuar nas festas da entidade para conmemorar o Día da Patria Galega, o Día de Galicia, a festividade do Nadal... ou o Día de Acción de Gracias, tamén daban concertos na estación de radio WNYC e no programa La Voz de América, que escoitaba a maioría da colectividade emigrada.


1965-01-07
Homenaxe a Castelao no seu cabodano, 7 de xaneiro de 1965
Ver

Transcripción da Homenaxe a Castelao no seu cabodano, 7 de xaneiro de 1965 en 07/01/1965

En 1946 nunha segunda viaxe que Castelao realizou a Nova York foi nomeado «Primer socio de honor» da Casa de Galicia de Unidad Gallega. A súa figura xa estaba consolidada na colectividade galega alén mar como o guieiro do galeguismo e da defensa dos intereses de Galicia ante o Goberno republicano no exilio, sen esquecer a súa valía como artista e escritor. Era todo un símbolo para os galegos e galegas que vivían fóra das nosas fronteiras.
A súa morte foi un episodio moi emotivo e triste para todos e todas as galegas espalladas polo mundo. A Casa de Galicia, que consideraba a Castelao como un dos seus principais promotores e valedor das súas ideas, celebra dende 1951 un acto na súa honra e memoria. Nesta imaxe de 1965 vemos a Emilio González López impartindo unha conferencia sobre a cultura galega na que fixo unha loa da súa figura.
Emilio González López (A Coruña 1903 - Nova York 1991) foi un dos intelectuais galegos exiliados máis destacados nos Estados Unidos. Foi profesor de Lingua e Literatura Españolas no Hunter College da City University of New York. Alí asumiu a xefatura do Departamento de Linguas Romances e desenvolveu un destacado labor docente e investigador sobre a historia e literatura galegas. Moi vinculado coa colectividade galega alén mar, participaba nas actividades da Casa de Galicia como membro da Sección de Cultura, impartía conferencias e colaboraba con numerosos artigos na súa revista.


1966-00-00
Mulleres galegas, as protagonistas das cacheladas da Casa de Galicia de Unidad Gallega, Nova York, 1966
Ver

Transcripción da Mulleres galegas, as protagonistas das cacheladas da Casa de Galicia de Unidad Gallega, Nova York, 1966 en 00/00/1966

As famosas «cacheladas» —organizadas polo Comité de Damas da Casa de Galicia de Unidad Gallega de Nova York— sempre formaron parte das actividades máis populares entre os socios e socias desta entidade. As filloas / freixós nunca faltaban nesta celebración. O seu fin non era puramente recreativo, senón que estaba enfocado á recadación de fondos co fin de levar a cabo os distintos proxectos para promover a defensa da cultura galega e axudar os máis necesitados.
Moitas das galegas pertencentes á primeira xeración de emigrantes estaban casadas e dedicábanse, maioritariamente, aos labores domésticos e ao coidado dos fillos. Pero non sempre se cumpría este patrón, pois en numerosas ocasións incorporábanse ao mercado laboral como traballadoras domésticas, costureiras ou, cando alcanzaban unha maior formación técnica, auxiliares administrativas.
En calquera xeito, a través desta imaxe queremos ilustrar o alto nivel de participación feminina dentro das sociedades constituídas pola colectividade galega radicada na Gran Mazá. Lideraban a organización de actividades de divertimento, a conservación das tradicións gastronómicas galegas e a recadación de fondos económicos para atender as necesidades daqueles que quedaron en Galicia.


TERMOS CLAVE DO FONDO Persoas: García Naveira, JuanGarcía Naveira, JesúsBusto, GumersindoGarcía Barbón, JoséMurias Rodríguez, PedroCordo Boullosa, ManuelFernández, ElsaBlanco de Lema, FernandoCastelao, Rodríguez Murias, JesúsSerra Fernández, AgapitoCouto Pulido, CarlosKiro, AnaCandia López, ManuelGonzález López, EmilioFernández Montenegro, José MaríaVidal Carrera, RamiroMaseda Villamil, FranciscoCastro, Rosalía deGonzález Fernández, Ramón Temáticas: Historias de ida e voltaremesasasociaciónsA pegada indiana na Mariña lucenseeducaciónGalegos en Portugal: Xuventude de Galicia - Centro Galego de LisboaemigraciónO labor filantrópico dos irmáns García Naveira en Betanzos acción socioculturalA emigración galega nos Estados UnidostraballoensinoMulleresA Biblioteca América: o legado cultural de Gumersindo BustoO indiano José García Barbón e a súa acción filantrópicaAres en Cuba: unha emigración mariñeiraarquitecturaMemoria e voces femininas da diáspora galegaidentidade culturalO indiano Pedro Murias e o seu legado na DevesacomercioexilioO navío Santa Maria e a Operación Dulcineamúsica popularartes escénicasartistaspoesíaagriculturamúsica tradicionaldeportesfilosofíaO indiano Fernando Blanco de Lema e a súa acción filantrópicacorosempresasprensa escrita

Warning: Unknown: 2 result set(s) not freed. Use mysql_free_result to free result sets which were requested using mysql_query() in Unknown on line 0