Arquivo de noticias do CCG

A complexa e fecunda personalidade de Béla Bartók (1881-1945) centra a conferencia que Rogelio Groba pronunciou a principios dos anos oitenta na Coruña, con ocasión do centenario do nacemento do compositor húngaro. Esta intervención, que forma parte do Fondo Ramiro Cartelle, é a nova entrega do proxecto Caligrafías musicais, iniciativa do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera bimestralmente conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego. A conferencia estivo acompañada de intervencións musicais e nela Groba destaca os trazos máis destacados da personalidade, biografía e carreira musical de Bartók.

A celebración do Día das Letras Galegas arrincou coa décimo cuarta edición do Concerto das Letras Galegas, proposta musical e sonora do Consello da Cultura Galega (CCG) que este ano contou co apoio do Concello da Coruña. Un concerto que conciliou a faceta musical e literaria de Luísa Villalta e no que se estreou a ópera de cámara Concerto para un home só a partir da obra teatral homónima da homenaxeada e composta por Federico Mosquera. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o presidente da Real Academia Galega, Víctor Freixanes; o secretario xeral da Lingua, Valentín García; a familia Villalta Gómez e unha ampla representación da sociedade e da cultura galegas encheron o Teatro Colón. O concerto poderá verse este venres na segunda canle da TVG (23:13 horas), no marco da programación especial para o Día das Letras.

A Unión Progresista del Distrito de Salvatierra de Miño en Buenos Aires, posteriormente renomeada como Asociación Residentes de Salvatierra de Miño en la República Argentina, puxo en marcha en 1946 unha revista para celebrar os seus vinte e cinco anos de existencia. Tras esta primeira época, retomouse a súa publicación en 1997 cunha cabeceira que mantiña os mesmos obxectivos que a súa predecesora: conmemorar os aniversarios sociais da entidade editora. O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), suma aos seus fondos neste mes de maio un número da primeira época (1946) e cinco da segunda, publicados entre os anos 1999 e 2010.

O pianista e doutor Alejo Amoedo acaba de ser nomeado membro de número do Instituto de Estudios Vigueses (IEV), institución dedicada á recuperación, divulgación e estudo de diversos temas relacionados coa cidade olívica e a súa contorna. O ingreso tivo lugar no serán deste 14 de maio nun acto desenvolto no Museo MARCO de Vigo. Amoedo é membro do Plenario do Consello da Cultura Galega (CCG), vogal da súa Comisión Executiva e director do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG).

Xohana Torres (Santiago de Compostela, 1929 – Vigo, 2017) consolidouse como unha figura fundamental da literatura galega contemporánea. Escritora e tradutora pioneira, cultivou diferentes xéneros, como a poesía, a narrativa, a literatura infantil ou o teatro. A través das súas obras foi quen de crear unha “voz propia, que se uniu á súa fonda defensa da lingua e da cultura galegas, así como do papel da muller na sociedade, en xeral, e na arte, en particular”, subliña Ana Abad de Larriva. Ela é a autora da entrada que se incorpora hoxe ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

Literatura e música son dúas facetas vencelladas á escritora e violinista Luísa Villalta (A Coruña, 1957-2004), homenaxeada este ano no Día das Letras Galegas. As dúas conflúen no programa da décimo cuarta edición do Concerto das Letras Galegas, iniciativa organizada polo Consello da Cultura Galega (CCG) que este ano conta co apoio do Concello da Coruña. O Teatro Colón acolle mañá (xoves 16, 20:30 horas) esta cita, que corre a cargo do Grupo Instrumental Siglo XX, dirixido por Florian Vlashi. No programa, alén dos compositores preferidos da homenaxeada, estrearase a peza Concerto para un home só, baseada na obra homónima de Luísa Villalta, que o CCG lle encargou a Federico Mosquera (A Coruña, 1986) para a ocasión. O concerto, de entrada libre ata completar a capacidade, tamén se poderá seguir en directo no web do CCG e nas plataformas da CRTVG.

Luísa Villalta: entender para vivir é a obra coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) contribúe á celebración da figura homenaxeada nesta edición do Día das Letras Galegas. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, presentou esta publicación, que “naceu como un espazo para o diálogo entre a obra de Luísa e un monllo selecto de persoas que, sendo referentes no sistema cultural galego, mantiveron en vida vínculos coa autora e a súa obra”. Pola súa parte, Dolores Vilavedra, coordinadora do volume, destacou que son unha colección de textos que “amosan ben a natureza intrinsecamente dinámica e expansiva dun corpus precursor e versátil como poucos na nosa historia”. A publicación foi presentada nun acto ao que asistiu a familia de Luísa Villalta, representada na mesa pola súa irmá Susana, quen agradeceu a homenaxe, e Margarita Ledo, secretaria da Real Academia Galega (RAG), quen destacou que “este volume coincide coa achega diversa e comprometida da autora”. A obra xa está dispoñible para descarga no web do CCG.

O Museu Arqueológico do Carmo (Lisboa) é o escenario elixido para a segunda sesión de Vidas paralelas, formato que o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Universidade de Lisboa puxeron en marcha para poñer en valor figuras destacadas con traxectorias similares en Galicia e Portugal. Nesta ocasión, falarase de arqueoloxía con Rebeca Blanco-Rotea e André Teixeira, dúas figuras representantes dunha nova xeración de arqueólogos, con sólidas carreiras investigadoras arredor do patrimonio cultural fronteirizo. Xa se poden consultar no web do CCG as entrevistas previas que lles fixeron Xosé A. López Silva e Ana Tarrío, nas que ambos repasan as súas traxectorias profesionais. O coloquio presencial será o luns 13 de maio ás 17:00 horas.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, recibiu esta mañá a visita institucional de monseñor Francisco José Prieto Fernández, arcebispo da diocese de Santiago de Compostela. É a primeira visita do arcebispo á institución desde o seu nomeamento e asinou no libro de honra da institución.

As violencias machistas maniféstanse de formas diferentes e en contextos variados. Estímase que en España máis de 1,3 millóns de nenas e mulleres maiores de dezaseis anos sufriron violencia sexual. “Aínda que levamos moitos anos traballando en contra das violencias machistas, e hai moitos documentos, era necesaria unha guía na nosa lingua que funcionase a modo de manual básico”, explicou Carme Adán, directora do Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF) do Consello da Cultura Galega (CCG) na presentación de Recoñecer, actuar e restaurar. Manual básico para afrontar as violencias machistas. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou que “o manual permite ter todas as claves necesarias dunha maneira comprensiva e con diferentes niveis de lectura”. O documento, elaborado por unha comisión coordinada pola propia Carme Adán, xa está dispoñible para a súa descarga desde o web do CCG e distribuirase en centros de ensino, así como en concellos e en espazos orientados á muller.

Recoñecer, actuar e restaurar. Manual básico para afrontar as violencias machistas é o título dun documento que o Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF) do Consello da Cultura Galega, dirixido por Carme Adán, presenta este luns 13 de maio (18:30 horas). Faino no marco dunha xornada co mesmo título, na que se ofrecerá unha panorámica actual da situación das violencias da man de expertas como Ana Belén Puñal Rama, Concha Fernández ou Laura Seara.

O vindeiro 18 de maio é o Día Internacional da Fascinación polas Plantas, celebración que pretende poñer o foco na importancia da investigación en botánica para a sociedade, a economía e o medio. Sobre este tema xira a nova entrega de Proxector, iniciativa que desenvolve o Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa Universidade de Santiago de Compostela (USC). Titúlase “De que nos falan as plantas?” e xunta unha ducia de recursos audiovisuais dirixidos a diferentes niveis educativos que amosan, desde un punto de vista científico, o relevante papel das plantas.

Os trobadores Johan de Cangas, Martín Codax e Meendinho desenvolveron a súa actividade artística na área suroccidental de Galicia durante o período medieval. Cunha produción poética que se enmarca nas cantigas de amigo, cultivaron, dentro desta, a modalidade de santuario ou de romaría, ben no total da súa obra poética, ben nalgunhas composicións en particular. O Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora as entradas destes tres compositores da man de Xosé Bieito Arias Freixedo.

Existen comunidades virtuais de divulgación científica en galego? Que valoran as persoas que crean contido á hora de escolleren a lingua en que se expresan? Cal é a resposta da audiencia? Como se poden apoiar as iniciativas en galego en novos espazos? Existe conexión entre esas esferas e a divulgación científica tradicional? Estas son algunhas das cuestións que se abordarán na xornada “A divulgación científica en galego nos novos espazos”, que se desenvolve este martes 7 de maio (16:30 horas) e na que participan, entre outros, Xurxo Mariño, Tamara Pazos Cordal ou Andrea Camacho Manzaneda. Manuel Vicente e Yolanda Casal organizan esta xornada, que busca abrir o debate e contribuír dalgún xeito a promover a presenza do idioma propio de Galicia nos novos formatos, ao tempo que facer unha reflexión sobre a situación en Cataluña e País Vasco. A xornada é presencial e pode seguirse en directo no web e nas redes sociais da institución.

Na sesión plenaria celebrada no serán deste xoves procedeuse á renovación dos seus membros na quenda de electivos, é dicir, persoas destacadas nos diversos campos da cultura. Incorpóranse Paula Cabaleiro (Cangas do Morrazo, 1986), Jorge Mira (Baio, 1968) e Teresa Nieto e recunca no cargo Xavier Queipo (Santiago, 1957). Foi o primeiro pleno ao que asistiu José López Campos, conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude que recibiu a insignia da institución.

As fortificacións históricas construídas tras a independencia de Portugal, no século XVII, son hoxe un rico patrimonio cultural que se estuda desde diferentes ámbitos académicos. Co obxectivo de explorar e promover o coñecemento e a conservación das paisaxes defensivas transfronteirizas, o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Universidade do Minho organizan este venres a xornada A arquitectura fortificada da Idade Moderna como construto da fronteira miñota. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, inaugura esta sesión, que se enmarca no ciclo “Conversas na Raia”, e que nesta ocasión se desenvolve en Vila Nova de Cerveira.

O Álbum de Galicia, colección biobibliográfica que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), acaba de incorporar a entrada de Jenaro de la Fuente Domínguez (Villa de Torquemada- Palencia, 1851 - Vigo, 1922). Xosé Ramón Fandiño é o autor da entrada deste arquitecto que foi unha peza fundamental na configuración da fisionomía arquitectónica do ensanche de Vigo.

“A revolución dos Caraveis sentiuse en Galicia máis perto que noutras zonas do Estado” apuntou Xosé M. Núñez Seixas, vicepresidente do Consello da Cultura Galega no marco da xornada “O 25 de abril e máis nós. Unha ollada galega” que el mesmo coordinou. Unha cita na que historiadores como Ramón Villares e Emilio Grandío (ambos da Universidade de Santiago) e Manuel Loff (Universidade de Braga) incidiron nas diferenzas e semellanzas entre os procesos de transición democrática en Galicia e Portugal. A xornada pechou coas lembranzas de Margarita Ledo e Arturo Reguera, protagonistas e testemuñas directas da revolución que cumpriu neste 2024 cincuenta anos.

Os espazos de xestión comunal teñen unha longa historia en territorios como Galicia. Porén, malia a súa importancia en termos tanto cuantitativos como cualitativos, a dificultade para encadralos dentro do modelo de explotación actual do territorio rural provoca que sexan tamén un foco de conflitos. Así o subliñaron os diferentes expertos e expertas que participaron esta mañá en Casaio na nova sesión do ciclo In Situ dos Encontros Monográficos co Patrimonio Cultural, titulada A materialidade dos espazos comunais. A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, destacou na inauguración a importancia de abordar este tema por primeira vez e que debe ser tido en conta á hora de abordar a xestión do territorio. Canda ela, interviñeron as tres persoas coordinadoras da sesión, Lara Barros Alfaro, Rebeca Blanco-Rotea e Carlos Tejerizo, quen subliñou que os espazos de xestión comunal “se conservan mellor en Galicia que noutros sitios de Europa” e que Casaio “é unha zona onde estes espazos foron e son moi importantes a día de hoxe como exemplo de xestión comunitaria do territorio”.

A Sección de Patrimonio e Bens Culturais do Consello da Cultura Galega (CCG), en colaboración coa Asociación Científica Sputnik Labrego e a Comunidade de Montes de Casaio e Lardeira, organiza unha nova sesión do ciclo In Situ dos Encontros Monográficos co Patrimonio Cultural. A cita, que leva como título “A materialidade dos espazos comunais: pasado, presente e futuro das comunidades rurais do noroeste peninsular”, terá lugar este martes, 30 de abril (ás 10:00 horas), nas Antigas Escolas da localidade ourensá de Casaio (Carballeda de Valdeorras). No acto de inauguración intervirá a presidenta do CCG, Rosario Álvarez, xunto con Lara Barros Alfaro, Rebeca Blanco-Rotea e Carlos Tejerizo, coordinadores da xornada. A sesión non se poderá seguir en directo, pero será gravada e subida á hemeroteca do CCG.