FONDOS DOCUMENTAIS

Entidade: Centro Galego. A Habana

  1. Inicio
  2. Fondos documentais
  4. Entidade: Centro Galego. A Habana

Entidade: Centro Galego. A Habana [14]

Data Material Ver
Data Material Ver
Mestra e alumnas do Plantel Concepción Arenal do Centro Galego da Habana, ca. 1945
EmigraciónCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Mestra e alumnas do Plantel Concepción Arenal do Centro Galego da Habana, ca. 1945

O Plantel Concepción Arenal foi creado en 1880 para dar formación aos socios e familiares do Centro Galego. A partir de 1894 permitiuse o acceso das mulleres ás súas clases. Pero a oferta educativa non era igual á dos homes: había aulas diferenciadas por sexos e as alumnas recibían clases de ensino primario, corte e costura, labores domésticas ou secretariado, isto é, as tarefas que se consideraban daquela "femininas", aínda que, co paso do tempo e paralelamente á modernización da sociedade, fóronse ampliando os estudos.

Pecha esta fiestra
Clase de mecanografía no Plantel Concepción Arenal, A Habana, ca. 1950
Emigración Ensino AsociaciónsCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Clase de mecanografía no Plantel Concepción Arenal, A Habana, ca. 1950

O desexo dos e das emigrantes galegas por mellorar a súa formación foi unha constante na colectividade de alén mar. Pese á loita das sociedades instrutivas que tantos esforzos fixeron no primeiro terzo do século XX para fundar centros escolares en Galicia e paliar os altos niveis de analfabetismo que existían nas vilas galegas da época, moitos dos emigrantes chegaban aos países de acollida con escasa cualificación. Despois dunha dura xornada laboral, asistían a estas clases de formación profesional organizadas en horario nocturno no Plantel do Centro Galego para poder acceder a traballos máis especializados que lles posibilitarían ascender socialmente e gozar dunha mellor posición económica. Alí recibían cursos de mecanografía e taquigrafía, aritmética, contabilidade, cálculo mercantil, xeografía e historia comercial, álxebra, prácticas de oficina, caligrafía e ortografía ou inglés, entre outras materias. As clases nocturnas eran mixtas e contaban con todos os medios metodolóxicos e técnicos para obter un título que acreditase a súa formación nas empresas e negocios nos que querían traballar.

Pecha esta fiestra
1909-00-00
Mestres e mestras do Plantel Concepción Arenal, A Habana, 1909
Emigración Ensino AsociaciónsCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Mestres e mestras do Plantel Concepción Arenal, A Habana, 1909 en 00/00/1909

A sección de instrución do Centro Galego ocupábase de todos os aspectos relacionados coa creación e mantemento das aulas en que se impartía a ensinanza aos socios da entidade. Desde o primeiro momento unha das súas preocupacións foi a contratación dun corpo de profesorado do máis alto nivel educativo. No artigo 14 do seu regulamento aparecían especificadas as esixencias e responsabilidades dos mestres do Plantel. As prazas outorgábanse por concurso de méritos, elixindo sempre os mellores expedientes con acreditación documental da súa formación profesional, ademais de ter en conta a súa boa consideración no seo da colectividade. Aínda que non era unha condición principal, «tendrán derecho preferente a ser profesores de esta sociedad, los gallegos y oriundos de Galicia, y a falta de estos, los de cualquier otra provincia de España». Nos seus programas educativos vemos como se impartía unha ensinanza moderna e participativa do alumnado, seguindo os plans de estudos cubanos. Ao longo da historia desta entidade houbo unha extensa nómina de docentes destacados, como o pedagogo Vicente Fraiz Andión, o escritor Eduardo Núñez Sarmiento ou as mestras Elisa Losada e Andrea López Chao, quen chegou a ser directora do colexio.

Pecha esta fiestra
1919-00-00
Aula de corte e confección do Plantel Concepción Arenal, A Habana, 1919
Emigración Mulleres Asociacións EducaciónCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Aula de corte e confección do Plantel Concepción Arenal, A Habana, 1919 en 00/00/1919

Para asistir como alumno aos cursos deste centro educativo era condición necesaria ser socio do Centro Galego ou familiar dun socio. Para os varóns as clases eran gratuítas, mentres que as nenas (fillas de socios) tiñan que pagar unha pequena cantidade anual. Co tempo tamén puideron acceder os cubanos e os membros doutras colectividades.
Había unha ampla oferta de estudos que se foi estendendo co paso dos anos: de primaria ata o oitavo grao, pero tamén formación profesional (taquigrafía, mecanografía, secretariado comercial, álxebra, idiomas…) e preparación para acceder ao bacharelato. As clases podían ser pola mañá, pero tamén se favorecían as nocturnas debido a que moitos dos alumnos adultos só podían acudir despois da xornada laboral. Tampouco debemos esquecer que a Sección de Belas Artes organizaba clases de pintura, música e danza, de gran sona na cidade.
A partir de 1894 permitiuse o acceso das mulleres á formación educativa do Plantel. Aínda así, os plans de estudo eran distintos para homes e mulleres: había aulas diferenciadas por sexos e as alumnas recibían clases de ensino primario, corte e confección, bordados á máquina, labores domésticos ou secretariado, tarefas que se consideraban «máis propias do seu sexo».

Pecha esta fiestra
1922-09-03
Mercedes Vieito, xornalista pioneira na prensa da colectividade en Cuba, 1922
Emigración Mulleres Prensa escrita Identidade cultural Memoria e voces femininas da diáspora galegaMercedes Vieito BouzaCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Mercedes Vieito, xornalista pioneira na prensa da colectividade en Cuba, 1922 en 03/09/1922

A cubano-galega Mercedes Vieito Bouza naceu na Habana, filla duns humildes emigrantes naturais das Somozas que lle fomentaron a identidade galega desde moi pequena. Estes sentimentos de pertenza e orgullo por unha cultura e un país, que non chegou a coñecer ata finais de 1920, aparecen en todos os seus escritos na prensa da colectividade. Mais tamén se consideraba cubana plenamente integrada no seu país de nacemento. Na Universidade da Habana estudou maxisterio, profesión que exerceu coa creación dunha academia chamada "La Aurora" –nome que nos retrotrae ao concello natal dos seus pais–, dedicada ao ensino primario para nenos e nenas.
Como xornalista comezou a traballar en 1903 na revista Galicia, onde asina co pseudónimo de “Zoraida”. En 1910 publicou tamén en Eco de Galicia artigos en que chegaba ao corazón das masas de emigrantes chegadas á illa. Na súa defensa dun rexionalismo patriótico, promoveu cos seus escritos o envío de remesas para a creación de escolas e bibliotecas en Galicia e impulsou o movemento agrarista deste período. De 1930 ata 1934 foi nomeada directora da revista, o que supuxo un fito na prensa da colectividade.

Pecha esta fiestra
1923-00-00
Andrea López Chao, unha mestra galega en Cuba a prol da educación e do progreso das mulleres
Emigración Mulleres Educación Memoria e voces femininas da diáspora galegaAndrea López ChaoCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Andrea López Chao, unha mestra galega en Cuba a prol da educación e do progreso das mulleres en 00/00/1923

Pouco se sabe da vida de Andrea López Chao, emigrante na illa de Cuba. Mais ela non foi unha de tantas mulleres sen estudos nin formación que na primeira década do século XX marcharon alén mar para traballar no servizo doméstico. A través da prensa temos noticia do seu labor como docente no Plantel Concepción Arenal do Centro Galego da Habana, do que chegou a ser directora. Moi integrada na colectividade galega, ocupou o cargo de vicepresidenta da sociedade Hijas de Galicia, entidade centrada na protección e coidado da muller emigrante.
Ademais colaborou activamente no movemento feminista cubano. En 1923 participou, en representación desta entidade, no I Congreso Nacional de Mulleres. Nel interveu cunha conferencia en que defendía o papel da muller como parte fundamental da familia e como elemento esencial para a educación dos fillos, futuros cidadáns; unha idea progresista para a época pois recoñecía o papel da muller na sociedade: “En una palabra, la familia, y en su seno la mujer, es la destinada a educar la generación que crece para honra, defensa y engrandecimiento de la Patria”.

Pecha esta fiestra
1933-06-30
Premio ao esforzo: diploma do Plantel Concepción Arenal, A Habana, curso 1932-33
Emigración Mulleres Ensino AsociaciónsCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Premio ao esforzo: diploma do Plantel Concepción Arenal, A Habana, curso 1932-33 en 30/06/1933

Ao rematar o curso escolar, o Plantel celebraba un festival en que se entregaba ás alumnas e alumnos o diploma conforme adquiriran os coñecementos necesarios para superar o curso. Na imaxe podemos ver a acreditación da alumna Margarita Senra, coa cualificación de sobresaínte no seus estudos de taquigrafía, o que lle permitiría obter un posto laboral nunha empresa ou negocio.
É interesante coñecer que a formación educativa deste centro era recoñecida a nivel oficial polo ministerio correspondente do Goberno cubano.

Pecha esta fiestra
1933-07-01
Recibo do Centro Galego da Habana polo alugueiro das súas instalacións, 1 de xullo de 1933
Emigración Asociacións Acción socioculturalCentro Galego. A HabanaCalo y Viduido, Sociedad de Instrucción, Recreo y Socorros Mutuos (A Habana, Cuba)
 Ver

Transcripción da Recibo do Centro Galego da Habana polo alugueiro das súas instalacións, 1 de xullo de 1933 en 01/07/1933

A maioría das asociacións microterritoriais galegas creadas na illa de Cuba destinaban os seus recursos económicos (conseguidos co pago das cotas dos socios, con investimentos ou coa organización de actividades festivas) a envialos á súa parroquia ou municipio de orixe e non consideraban necesario ter unha sede social en propiedade. O Centro Galego da Habana, dono dun grandioso edificio no centro da capital cubana, poñía os seus salóns á disposición destas asociacións para levaren a cabo as xuntanzas de socios e socias e diversas actividades culturais. Tamén cedía escritorios ou pequenos despachos, situados nos espazos da súa secretaría, nos que as entidades instalaban as súas oficinas para as reunións das directivas e para gardar a documentación das súas actividades.
A entidade Calo y Viduido, Sociedad de Instrucción, Recreo y Socorros Mutuos, creada na Habana o 20 de agosto de 1920, tiña asinado un contrato de arrendamento co Centro Galego, como a gran maioría das sociedades de ámbito local. Por estes servizos o Centro cobraba un pequeno alugueiro: dous pesos mensuais que se pagaban semestralmente; esta cantidade foi variando co paso do tempo.

Pecha esta fiestra
1934-00-00
Grupo de alumnas coas súas profesoras, A Habana, curso escolar 1933-34
Emigración Mulleres Ensino AsociaciónsCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Grupo de alumnas coas súas profesoras, A Habana, curso escolar 1933-34 en 00/00/1934

Co paso do tempo e en paralelo á modernización da sociedade, foise ampliando o programa de estudos para as nenas e mulleres. As fillas dos emigrantes galegos nacidas na illa de Cuba comezaban os seus estudos de primaria no Plantel e moitas emigrantes acudían aos seus cursos de alfabetización ou mecanografía. Acadaban así unha formación que, segundo os casos, ampliaban ou lles servía para ter unha educación e cultura básicas para o seu futuro. O acceso laboral das mulleres cubanas ao sector do comercio, da pequena empresa ou dos servizos era bastante maior que en Galicia, e as galegas aspiraban a ocupar eses postos de maior remuneración e mellor consideración social, máis aló do sector doméstico, principal nicho laboral para as nosas emigrantes.
Na imaxe vemos as alumnas vestidas co uniforme escolar oficial do colexio. Estes retratos facíanse ao remate do curso como unha lembranza do seu paso pola institución. Moitas delas quedaban vinculadas ao centro, ben traballando como mestras, ben participando nos festivais e actividades que se organizaban para difundir e apoiar o labor educativo do Centro Galego. As súas fillas tamén serán alumnas do centro.

Pecha esta fiestra
1939-00-00
Carné de socio do Centro Galego da Habana do mariñeiro de Redes José Pazos Deus, 1939
Emigración Pesca Ares en Cuba: unha emigración mariñeiraCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Carné de socio do Centro Galego da Habana do mariñeiro de Redes José Pazos Deus, 1939 en 00/00/1939

A miúdo, se tiñan posibilidades, os emigrantes galegos, tamén os aresáns, facíanse socios das grandes sociedades benéficas galegas creadas na illa: a Beneficencia de Naturales de Galicia e/ou o Centro Galego da Habana. Estas grandes entidades ofrecíanlles os servizos sanitarios, educativos e benéficos que precisaban para vivir con tranquilidade en Cuba. Grazas ao Centro Galego podían, en caso de continxencia, acceder a uns servizos médicos de primeira calidade. Nuns traballos tan duros como os de mariñeiro ou pescador era moi necesaria esa cobertura sanitaria. Tamén contaban cunha sección de educación que lles permitía asistir a clases nocturnas, ben para aprender a ler e escribir, ben para ampliar os seus estudos, co fin de así ascender na súa profesión, como por exemplo conseguir o título de patrón.
José Pazos Deus emigrou da súa Redes natal a Cuba moi novo e xa en 1913 conseguira o título de patrón de pesca para traballar «desde el Puerto de La Habana a Cabo de San Antonio». Seguramente para facilitar o seu traballo e integración na illa, ese mesmo ano conseguiu a cidadanía cubana. Pero nunca deixou de formar parte da colectividade e continuou vinculado coas asociacións creadas para a protección e axuda mutua dos emigrantes galegos.

Pecha esta fiestra
1954-00-00
Autobús do Plantel Concepción Arenal, A Habana, 1954
Emigración Ensino AsociaciónsCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Autobús do Plantel Concepción Arenal, A Habana, 1954 en 00/00/1954

A Sección de Instrución e Cultura do Centro Galego ocupábase de que o alumnado do centro escolar obtivese a mellor e máis moderna formación académica posible facilitando todo o mobiliario e material pedagóxico necesarios para obter os mellores resultados. Tamén poñía á disposición do alumnado medios de transporte para poder acceder ao colexio. Así aparece reflectido na memoria escolar do curso 1954-1955, na que se congratulaba de ter «un magnífico e insuperable servicio de ómnibus nuevos para la mayor comodidad en el transporte de sus alumnos». Este servizo tamén era empregado nas numerosas excursións educativas e festivas que se organizaban durante o curso escolar.

Pecha esta fiestra
1973-11-11
Carta de Neira Vilas a Luís e Maruxa Seoane. 1973
Artes Autores/as Emigración Política Medios de comunicación Radio Migracións Prensa escritaWaldo Álvarez ÍnsuaConcepción Arenal PonteModesto BrocosAlbert CamusRosalía de CastroIsaac Díaz PardoMaruxa SeoaneLuís Martín-SantosAnisia MirandaXosé Neira VilasNicomedes Pastor Díaz CorbelleAníbal PonceLuís SeoaneAlberto Vilanova RodríguezEditorial GalaxiaCentro Galego. A HabanaSociedad de Amistad Cubano Española
 Ver [Carta mecanografada con firma autógrafa]

Transcripción da Carta de Neira Vilas a Luís e Maruxa Seoane. 1973 en 11/11/1973


Habana, 11-11-73

A Maruxa e Luis Seoane
Coruña

Queridos amigos:

Onte recibimos carta de Isaac, e por ela soupemos do malfadado acidente. Non poden maxinar canto o lamentamos. Anisia e mais eu estivemos a cavilar arreo en vostedes, a falar de vostedes. Dinos Isaac que Maruxa vai ben, pero que Luis crebou unha perna e unha man –as dereitas– amais doutras lesiós. Esto ten que ser pra vostede, Luis, algo tremendo, non somente polo que representa en molestias unha recuperación desta índole, senón tamén por a súa dinámica, polo seu quefacer constante, por ese traballar sin descanso tendo que agora aturar unha inmovilidade seguramente prolongada. Esto debe ser torturante. En fin, busquemos a parte boa do lerio: un aicidente desta magnitude poidera ter sido fatal (penso en Aníbal Ponce, en Camus, en Martín Santos...) e por fortuna non o foi. Viven! Témolos! Uns trastazos, duros de curar, pero que sabemos que curan, que é cuestión de unhas semáns de paciencia. A vida soe gardarnos esas solpresas, eses contratempos, pero o caso é que siga sendo vida. Ánimo, amigos.
Fai uns quince días chegoume de Galaxia Comunicaciós mesturadas. Estupenda coleición. Eu lémbrome de cando vin na casa de vostedes unha carpeta de anillas, de cuberta negra onde tiñan estes editoriales (ou como se chame) da audición Galicia emigrante (craro que esto foi alá polo 60 e dende entón escribeu moitos máis) e falamos da posible edición, pois eu que os escoitaba domingo tras domingo estaba entusiasmado co seu valor documental. Ratifico o mesmo entusiasmo agora que os vexo (a seleición que escolleu) en libro. Felicítoo por esa decisión. De seguro que o libro sobre Montenegro, o aventureiro aquel de fins do século XIX. Eu tiña lido o artigo de Vilanova e tiña engadido algús datos que se non consignan como é o de que en 1892 dirixeu na Habana un semanario tiduado La Voz de Galicia e que El brujo estaba dibuxado enteiramente por el (tiven fai poucos días exemplares de ambos nas miñas mans). Estes son detalles para engadir, pois o que di vostede e o que di Vilanova é amplísimo. Outro detalle: o cadro de Brocos La defensa de Lugo, coido que si, que houbo unha iniciativa de donación por parte do Centro Galego, pero non chegou a donarse, e inda fica no palacio do dito Centro, hoxe estinguido, sede da Sociedad de Amistad Cubano Española, onde hai outras obras. Algún día ampliarei un chisco este formidable traballo seu (eu case non sabía quen era Brocos) engadindo, por exemplo, canto pagou polo cadro o Centro Galego cando o mercou, etc. O cadro ocupa un lugar de preferencia no vestíbulo central, baixo o escudo de Galicia. Consérvase ben anque un destes días vou ir por alí con un profesor de artes plásticas e escultor amigo pra ver de analizar o seu estado detidamente, e tamén de outras obras (un retrato de Rosalía, outro de Concepción Arenal, Pastor Díaz, W. A. Insua).
De Galicia, mandáronme (Alonso Montero) a Figuración feita por vostede da miña persoa, pubricada en La Voz de Galicia. Gárdoa con agarimo, por ser de vostede a quen –fai falla repetilo?– aprecio e respeto fondamente. Hónrame moito as súas palabras alí verquidas. Palabras que sei son sinceiras; palabras de amigo.
Lémbrase da esposición de 1960 sobre o periodismo galego na Arxentina? Pois acabo de montar (agosto pasado) unha sobor do de Cuba, moito máis ampla aínda (mentras en Bos Aires abundan as revistas de sociedades, aquí destacan as revistas e semanarios independentes). Tomei, pra a crónica que escribín, unhas palabras súas porque resultan moi axeitadas. Vai recorte coa presente.

Namais. Que se poña ben axiña. Apertas fraternas ós dous, de Anisia e

Xosé Neira

Pecha esta fiestra
2004-00-00
Preservación do asociacionismo galego en Cuba: a custodia da súa memoria histórica, 2004
Emigración Asociacións Acción sociocultural RemesasIlma. Sociedad Vivero y su comarca. A HabanaCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Preservación do asociacionismo galego en Cuba: a custodia da súa memoria histórica, 2004 en 00/00/2004

Co triunfo da Revolución cubana as propiedades do Centro Galego foron expropiadas, incluída a súa magnífica sede social. Ás asociacións que tiñan asinado un contrato de arrendamento para o uso destas instalacións permitíuselles continuar gozando dun espazo para as súas actividades sociais. Destinóuselles un salón cuns armarios onde custodiar os seus documentos, fotografías e recordos, e alí tamén dispuñan dun espazo onde levar a cabo as súas reunións. Aínda que a deterioración e a decadencia son evidentes, a presenza de socios e socias dignifica o lugar.
Vivero y su Comarca é unha das sociedades que teñen a súa sede social alí instalada. Fundada en 1910, foi unha das máis importantes sociedades de instrución da nosa emigración en canto aos seus logros no eido educativo de Galicia. Tivo como prioridade a creación de escolas en todas as parroquias do partido xudicial de Viveiro e chegou a custear a construción de 57 escolas nas 49 parroquias do distrito, ademais do mantemento e arranxo de edificios xa existentes, así como o envío de material docente. Na imaxe podemos ver as vitrinas do seu escritorio con fotografías dalgúns destes centros educativos. Por este labor a prol da educación e do desenvolvemento da súa terra, o 30 de abril de 1919 o Goberno español concedeulle a Cruz de Beneficencia de Primeira Clase e a honra de pasar a denominarse «Ilustrísima».

Pecha esta fiestra
2019-00-00
Edificio do Plantel Concepción Arenal, o centro educativo das e dos galegos asentados na Habana, 2019
Emigración Asociacións Educación Acción socioculturalCentro Galego. A Habana
 Ver

Transcripción da Edificio do Plantel Concepción Arenal, o centro educativo das e dos galegos asentados na Habana, 2019 en 00/00/2019

Na actualidade este edificio continúa a ser un referente no sistema educativo cubano como centro de estudo de numerosas xeracións de nenos e nenas cubanas. O actual Plantel Escolar Concepción Arenal segue levando o nome que lle deran os seus creadores, os emigrantes galegos instalados na illa de Cuba. Isto debe ser un orgullo para Galicia como un símbolo das iniciativas dos nosos paisanos alén mar a prol da cultura e da educación.
O 23 de novembro de 1879 un grupo de persoeiros galegos residentes na Habana fundou o Centro Galego da Habana, Sociedad de Instrucción y Recreo, unha das asociacións da emigración galega máis senlleiras. A comezos de 1880 a directiva aluga como sede social este edificio situado na rúa Prado esquina Dragones, inmoble que pasaría a ser da súa propiedade uns anos despois. Axiña instala unhas aulas no primeiro piso, nas que se imparten cursos nocturnos de alfabetización para os socios e diúrnos para os seus fillos. En 1907 o Centro Galego comeza a construír na rúa Prado un magnífico palacio —inaugurado como sede social en 1914— e, co obxecto de que todos os servizos académicos estean reunidos nun mesmo edificio, aproba reformar a súa antiga sede para instalar alí un gran centro educativo, o Plantel Concepción Arenal, denominación aprobada na asemblea de socios do 16 de decembro de 1914 como homenaxe á gran xurista e pensadora galega, autora —entre outras obras— de La instrucción del pueblo (1878).

Pecha esta fiestra
TERMOS CLAVE DO FONDO Persoas: Seoane, Luís;  Seoane, Maruxa;  Fernández del Riego, Francisco;  Díaz Pardo, Isaac;  Hervella, Evelina;  Maside, Carlos;  Dieste, Rafael;  Varela, Lorenzo;  Paz-Andrade, Valentín;  García-Sabell, Domingo;  Laxeiro, ;  Castelao, ;  Maiztegui, Isidro B.;  Otero Pedrayo, Ramón;  Blanco Amor, Eduardo;  Cañas, Pilar;  Arias “Mimina”, Carmen;  Cuadrado, Arturo;  Prada, Rodolfo;  Piñeiro, Ramón;  Colmeiro, Manuel;  Fole, Ánxel;  Núñez Búa, Xosé;  Iglesia Alvariño, Aquilino;  Díaz, Xosé;  Ledo, Xohán;  Canabal, Xesús;  Díaz, Avelino;  Cabanillas, Ramón;  Díaz Arias de Castro, Camilo;  Otero Espasandín, Xosé;  López García-Picos, Carlos;  Díaz Dorado, Diego;  Curros Enríquez, Manuel;  Pita, Emilio;  Álvarez Blázquez, Xosé María;  Neira Vilas, Xosé;  Ferreiro, Celso Emilio;  Vilanova Rodríguez, Alberto;  Eiroa, José Gabriel;  Baltar Domínguez, Antonio;  Carballo Calero, Ricardo;  Cao, José María;  Cunqueiro, Álvaro;  Fernández, Valentín;  Gómez Cobas, Casimiro;  Cruces, Fortunato;  Álvarez Blázquez, Emilio;  Villamarín Prieto, José;  Blanco Amor, José;  Temáticas: migracións;  Fondo: Luís Seoane depositado na Fundación Luís Seoane. ;  artes;  Historias de ida e volta;  Álbum da Emigración;  Álbum de Galicia;  literatura;  artes visuais;  Álbum de Galicia;  autores/as;  Fondos de Radio Nacional de España en Galicia;  música;  asociacións;  prensa escrita;  medios de comunicación;  asuntos particulares;  entrevista;  Colección: Isaac Díaz Pardo e Luís Seoane;  Mulleres;  política;  socioloxía;  espazos artísticos;  acción sociocultural;  A nova Sargadelos;  historia;  Mulleres no Álbum de Galicia;  radio;  remesas;  educación;  Fábrica de Porcelanas La Magdalena;  exilio;  ensino;  poesía;  Mulleres galegas na emigración;  As iniciativas educativas da emigración galega;  A cultura galega alén mar;  Novas realidades migratorias a América nos anos centrais do século XX;  O exilio galego;  No centenario da Federación de Sociedades Galegas da República Arxentina;  100º Aniversario da ABC del Partido de Corcubión;  As asociacións microterritoriais da emigración galega en Cuba;  As asociacións microterritoriais da emigración galega en Arxentina;  Voceiros da colectividade galega na emigracion;  Outros destinos da emigración galega;  150º Aniversario da Sociedad de Beneficencia de Naturales de Galicia;  O labor filantrópico dos irmáns García Naveira en Betanzos ;  A pegada educativa da emigración galega en América;  premios;  Fardel d’eisilado;  novela; 

Warning: Unknown: 2 result set(s) not freed. Use mysql_free_result to free result sets which were requested using mysql_query() in Unknown on line 0