química

Vídeo de divulgación científica (1´ 29´´), elaborado por Aarón Vilariño, sobre o radon, un elemento químico do grupo dos gases nobres que é radioactivo. Unha das principais fontes de radon é o granito, un tipo de rocha abundante en Galicia, polo que cómpre tomar medidas de precaución para que a nosa saúde non se vexa comprometida.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (1´ 02´´) de divulgación científica, difundido na canle GC TV do xornal GCiencia, sobre o radon, un gas radioactivo presente maiormente en solos graníticos. Máis de 300 galegos morren cada ano por cancros de pulmón causados por este gas. Este vídeo axudarache a entender as consecuencias nocivas que a súa inhalación ten para a nosa saúde.  

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (25´ 36´´) de divulgación científica no que Julio Seijas Vázquez, catedrático de Química Orgánica na Facultade de Ciencias da USC, nos fala da “Síntese Orgánica Asistida por Microondas (MAOS)”, unha das liñas de investigación que están a desenvolver no seu departamento aplicando as microondas, un tipo de radiación electromagnética cuxa lonxitude de onda oscila entre 1 centímetro e 1 metro.

 A sesión desenvolveuse no marco do Divulgaterra 2018.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (3´ 32´´) no que Iria Veiga e Javier Balea nos explican de onde proveñen os diferentes aromas que desprenden os libros. Trátase da primeira entrega da sección “Concienciadas”, espazo audiovisual de divulgación científica do xornal Praza Pública.

Notas:

Vídeo (4´ 48´´) de divulgación científica, difundido na canle SciShow, que che axudará a entender que é o grafeno, un material composto por átomos de carbono, extremadamente duro e resistente pero moi fino (do grosor dun átomo).

Tradución e subtítulos da Asociación de Tradutores Galegos.

Notas:
Fonte: Youtube

Animación (4' 24'') que explica os elementos innovadores que supuxo a táboa periódica de Mendeleiev.

Os elementos químicos xa se listaran e organizaran coidadosamente antes de Dmitri Mendeleiev. Ata se organizaran xa segundo as súas propiedades semellantes. Por que entón a táboa periódica de Mendeleiev foi a única que perdurou? Esta animación explícanolo a través do eca-aluminio, un elemento cuxa existencia foi prevista por Mendeleiev anos antes de que fose descuberto. 

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (5’ 15’’) dunha práctica de laboratorio no que se amosa a preparación dunha disolución de fertilizante a partir de nitrato potásico e dihidróxeno fosfato amónico, disoltos en auga destilada. Deste xeito obtense unha disolución concentrada de fertilizante, que contén nitróxeno, fósforo e potasio, e se pode utilizar disolta en auga para fertilizar plantas ornamentais. O vídeo está asociado ao proxecto funil.gal, unha iniciativa do Grupo de Innovación Docente Ciencianosa.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (9’ 18’’) no que Marcelino Maneiro, profesor titular en Química Inorgánica da USC, explica os resultados do estudo que se está a desenvolver sobre fotosíntese artificial. A investigación neste eido permitiría conseguir unha fonte de enerxía alternativa e sustentable, adaptándose ás necesidades actuais. O vídeo está asociado ao proxecto funil.gal, unha iniciativa do Grupo de Innovación Docente Ciencianosa.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (5’ 27’’) no que Marcelino Maneiro, profesor titular en Química Inorgánica da USC, amosa como determinar a acidez dun vinagre mediante a técnica da valoración de ácido base, empregando como axente valorante o hidróxido sódico. O vídeo está asociado ao proxecto funil.gal, unha iniciativa do Grupo de Innovación Docente Ciencianosa.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (8' 28'') no que Marcelino Maneiro, profesor titular en Química Inorgánica da USC, realiza unha práctica de laboratorio sobre o proceso de obtención da esencia de lavanda mediante a técnica da destilación por arrastre con vapor. Neste experiemento utilízase lavanda, pero pódense empregar outras plantas, como follas de eucalipto ou cortizas de limón. O vídeo está asociado ao proxecto funil.gal, unha iniciativa do Grupo de Innovación Docente Ciencianosa.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (4’ 57’’) no que se amosa como preparar o caldo bordelés, un funxicida de contacto que se utiliza en vides, froitos de horta ou  árbores froiteiras. Está composto de dúas disolucións: sulfato de cobre e hidróxido de calcio. Nesta práctica é importante controlar o PH e a temperatura de ambas as disolucións durante o proceso de axitación. O vídeo está asociado ao proxecto funil.gal, unha iniciativa do Grupo de Innovación Docente Ciencianosa.

Notas:
Fonte: Youtube

O laboratorio está cheo de aparellos que poden ser nomeados en galego. Moléculas en galego móstranos este vídeo onde se amosan os nomes dos máis importantes.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo de TED (18' 59''). Bonnie Bassler descubriu que as bacterias "falan" entre elas, usando unha linguaxe química  que lles permite coordinar a súa defensa e os seus ataques. O achado tivo incribles implicacións para a medicina, industria— e sobre o coñecemento de nós mesmos.

Tradución ao galego de Andrea Muras para TedSaúde 2016.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo didáctico (12' 12''). A profesora Julia Melgar explica neste vídeo que son os pesticidas e as vantaxes que achegaron á humanidade. A peza forma parte da colección Vídeos didácticos USC.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (12' 57'') que resume todo o ámbito de investigación da química, desde os átomos simples ata a s moléculas que te manteñen con vida.

Este material complementa e amplía a infografía O mapa da química. 

Versión galega elaborada por Saúl Iglesias (responsable do blog Ciención de Breogán).

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (4' 59'') elaborado pola Sociedade Xuvenil Galega de Química no que se explica como se realiza o proceso de extracción da cafeína a partir de grans enteiros de café.

Notas:

Vídeo (4´ 2 ´´) coa preparación de biodiésel mediante unha reacción de transesterificación, que implica a combinación dun aceite cun alcohol lixeiro. Nesta práctica de laboratorio, asociada ao proxecto funil.gal, utilízase metanol e aceite sen usar, pero poderíase facer cun aceite reciclado.
Este recurso foi incorporado a Proxector por Marcelino Maneiro.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (8 min 2 s) que amosa o procedemento para medir o grao alcohólico dun viño, que expresa a porcentaxe de alcohol que este ten. O alcohol presente dun viño pode separarse por destilación debido a que o alcohol ferve por debaixo dos 100 ºC. Na práctica empréganse alcohómetros que, por lectura directa, dannos o grao alcohólico da mestura hidroalcohólica obtida tras a destilación. O vídeo está asociado ao proxecto funil.gal.
Este recurso foi incorporado a Proxector por Marcelino Maneiro.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (8 min 2 s) no que se amosa o procedemento para separar, en etapas sucesivas, a graxa, a albúmina, a caseína, a auga, a lactosa (azucre) e os sales minerais do leite. Audiovisual asociado ao proxecto funil.gal.
Este recurso foi incorporado a Proxector por Marcelino Maneiro.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (2 min 22 s) con material de laboratorio de química; contido asociado ao proxecto funil.gal.
Este recurso foi incorporado a Proxector por Marcelino Maneiro.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (8 min 30 s) dunha práctica de laboratorio asociada ao proxecto funil.gal. A destilación por arrastre con vapor é unha técnica que permite separar substancias de elevado punto de ebulición, pero que non se poden quentar a altas temperaturas porque se descompoñen. O aparello necesario para este proceso é o dunha destilación. Aprovéitase o feito de non ser solubles na auga as substancias para poderen ser arrastradas polo vapor e, logo, separalas.
Este recurso foi incorporado a Proxector por Marcelino Maneiro.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo de divulgación científica (9´ 21´´). Rocío Carballido fala no DivulgaTerra 2016 dos helicatos sopramoleculares, un tipo especial de complexos nos que dous ou máis ligandos se enrolan helicoidalmente ao redor do eixe definido por dous ou máis centros metálicos, e que teñen aplicacións como materiais magnéticos, máquinas moleculares, catalizadores biomiméticos ou axentes antitumorais.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo de TED (2´ 48´´). Hai unha partida de Tetris desenvolvéndose a escala global: o espazo de xogo é a Terra, e todos eses molestos bloques que caen son dióxido de carbono -un gas de efecto invernadoiro que está acumulándose máis rapidamente a medida que imos queimando os combustibles fósiles que fan funcionar os nosos coches, fábricas e plantas eléctricas.

Joss Fong amosa de forma resumida como esta sobreprodución de CO₂ nos leva ao cambio climático, e lémbranos que, ao revés ca no Tetris, aquí non temos a oportunidade de parar a partida e volvela comezar. Tradución ao galego de Xusto Rodríguez.

Notas:
Fonte: Youtube

Vídeo (7´ 05´´) de divulgación científica no que Lara Rouco Méndez, estudante de doutoramento na Facultade de Ciencias da USC, nos presenta o seu traballo de investigación sobre os enzimas artificiais con actividade antioxidante. Esta charla axudarache a entender que é un enzima artificial, a que nos estamos a referir cando falamos de substancias antioxidantes e en que consiste o estrés oxidativo (un proceso de desequilibrio celular que pode causar enfermidades dexenerativas como o alzhéimer, o párkinson ou a ELA). A sesión desenvolveuse no marco da iniciativa Divulgaterra 2019.

Vídeo (28´ 02´´) de divulgación científica no que Ángeles Romero Rodríguez, catedrática de tecnoloxía de alimentos da USC, nos explica que son os alimentos procesados, como se clasifican (segundo a nova clasificación recoñecida pola OMS e a FAO), como podemos identificalos e que relación hai entre o seu consumo e a nosa saúde. Para rematar, a profesora Romero axúdanos a interpretar a pirámide de alimentación saudable, publicada pola Sociedade Española de Nutrición Comunitaria. A sesión desenvolveuse no marco da iniciativa Divulgaterra 2019.

Vídeo de TED (3´ 06´´) no que o químico Lee Cronin nos fala dunha impresora 3D na que está a traballar, desde a que se poderían imprimir moléculas. Nesta charla poderás obter máis datos sobre o funcionamento desta innovadora tecnoloxía que nos permitiría no futuro imprimir os nosos propios medicamentos empregando tinta química. Tradución ao galego de Ángela Arnosa.

Vídeo didáctico (8´ 24´´) no que Elena Peña Vázquez, profesora do Departamento de Química Analítica, Nutrición e Bromatoloxía da Universidade de Santiago de Compostela, nos fala das nefastas consecuencias que ten para o medio ambiente a presenza de residuos plásticos. En concreto, a profesora Peña explícanos como a expectometría infravermella pode axudar na clasificación daqueles plásticos reciclables que carecen de código PIC. A peza forma parte da colección Vídeos didácticos USC.

Vídeo didáctico (5´ 18´´) no que María Carmen Barciela, profesora do Departamento de Química Analítica, Nutrición e Bromatoloxía da Universidade de Santiago de Compostela, nos explica que o ferro é un micronutrinte esencial para as plantas, xa que desempeña funcións claves na síntese da clorofila, mantén a estrutura dos cloroplastos e a actividade encimática. Cando o ferro se atopa en altas concentracións nas uvas, pode producir problemas no proceso de elaboración do viño. A profesora Barciela explícanos como se emprega a técnica da espectroscopia de absorción atómica con chama para a determinación de ferro no viño. A peza forma parte da colección Vídeos didácticos USC.

Vídeo didáctico (5´ 47´´) no que a profesora María Raquel Domínguez González, do Departamento de Química Analítica, Nutrición e Bromatoloxía da Universidade de Santiago de Compostela, explica que a auga osixenada comercial non é peróxido de hidróxeno (H₂O₂) puro. Coa axuda de M. Vanesa Taboada López, M. Carmen Martínez Barreiro e Lía Gómez Domínguez, a profesora Domínguez amósanos como se determina o contido de peróxido de hidróxeno (H₂O₂) neste produto comercial. Así mesmo, ensínanos cales son os diferentes xeitos de expresar a concentración. A peza forma parte da colección Vídeos didácticos USC.

Notas:

Material didáctico relacionado co tema:

• Documento de resumo dos conceptos básicos
• Vídeo sobre o material de laboratorio (0´ 57´´)
• Vídeo sobre as normas de seguridade (4´ 05´´)
• Vídeo sobre a determinación do grao alcólico do viño (7´ 55´´)
• Vídeo sobre a obtención de esencia de lavanda (8´ 17´´)
• Vídeo sobre cálculos estequiométricos (9´ 44´´)

Notas:

Material didáctico relacionado co tema:

• Documento de resumo sobre o tema das disolucións
• Vídeo sobre a preparación dun fertilizante (4´ 49´´)
• Vídeo sobre a preparación de caldo bordelés (5´ 02´´)
• Vídeo sobre a preparación dun biocarburante (3´ 55´´)

Notas:

Material didáctico relacionado co tema:

• Documento de resumo sobre os coloides
• Vídeo sobre os coloides (2´ 41´´)
• Vídeo sobre a separación dos compoñentes do leite (7´ 52´´)

Notas:

Material didáctico relacionado co tema:

• Documento de resumo sobre o equilibrio químico
• Vídeo de análise dos efectos externos sobre o equilibrio químico (2´ 56´´)
• Vídeo sobre a preparación de carbonato cálcico (5´ 17´´)

Notas:

Material didáctico relacionado co tema:

• Documento de resumo sobre as reaccións ácido-base
• Vídeo sobre a determinación da acidez dun vinagre (5´ 44´´)
• Vídeo sobre a preparación dun indicador ácido-base natural (4´)
• Vídeo sobre a determinación de carbonato cálcico dunha mostra de penso (8´ 36´´)

Notas:

Material didáctico relacionado co tema:

• Documento de resumo sobre as reaccións oxidación-redución
• Vídeo sobre o axuste de reaccións redox (9´ 19´´)
• Vídeo sobre a pila fotovoltaica de hidróxeno (4´)

Notas:
Fonte: Galiciana. Biblioteca de Galicia

Notas: