Arquivo de noticias do CCG

O Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega fixo pública a dixitalización de gran parte dos fondos documentais da Sociedad de Instrucción Unión Barcalesa, unha entidade fundada en 1907 que reunía os emigrantes do Val de Barcala (Negreira e A Baña) en Cuba. Os fondos permiten consultar documentos sobre o funcionamento da entidade entre 1907 e o ano 2004.

A poesía e a música foron as dúas grandes paixóns de Emilio Pita (A Coruña, 1907 – Bos Aires, 1981). Autor de numerosos poemas, a súa obra Jacobusland (1942) marcou un fito inaugural na literatura galega de posguerra. Tamén escribiu artigos para diferentes cabeceiras editadas tanto en Galicia como en Bos Aires, nos que manifestou o seu compromiso coa política galeguista e coa defensa e uso do idioma propio. No eido musical, transcribiu e arranxou diferentes composicións patrimoniais galegas e interpretou ao piano a “Muiñeira de Chantada”, sintonía do programa radiofónico Sempre en Galiza. Asina a súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), Xavier Groba González.

Os dereitos culturais. Un novo paradigma para a cultura que vén é o título da xornada que terá lugar mañá, 29 de febreiro, ás 10:00 horas, na Casa Museo Rosalía de Castro (Padrón). A cita, organizada pola Comisión Técnica Temporal de Xestión e Políticas Culturais do Consello da Cultura Galega (CCG) e coordinada por Alberto de Boiro, ten como obxectivo analizar as últimas leis aprobadas en materia de dereitos culturais. A sesión non se emitirá en directo, pero será gravada e subida posteriormente á hemeroteca do CCG.

Arte + Comunidade(s) é o título da xornada que a Sección de Creación e Artes Visuais Contemporáneas do Consello da Cultura Galega (CCG) organiza este mércores, 28 de febreiro, nunha dobre sesión de mañá (10:30 horas) e tarde (16:30 horas). Nela, diversos artistas e profesionais da xestión cultural exporán as súas experiencias á fronte de proxectos artísticos que fomentan a colaboración coa cidadanía e o contexto. Ademais, analizarase o labor de institucións e entidades que desenvolven iniciativas a prol dunha cultura artística social, sostible e participativa. A cita, coordinada por Paula Cabaleiro, desenvolverase de xeito presencial na sede do CCG, pero tamén se poderá seguir en directo a través do sitio web e das redes sociais corporativas.

A música e o audiovisual foron os elementos máis salientables da cultura galega en 2023, que destacou en especial aqueles elementos vinculados á proxección e visibilidade exterior da cultura galega, pero tamén os grandes eventos e programacións. Así se plasma no documento de traballo “O máis destacado da cultura galega en 2023 segundo os seus xestores”, que recompila as respostas de 960 entidades do sector cultural galego e que o Observatorio da Cultura Galega publicou como un avance do vindeiro Barómetro da Cultura Galega. Deste xeito, as Tanxugueiras encabezan a listaxe, cun 10,3% das respostas, seguidas moi de preto polo festival O Son do Camiño (10,1%), o filme O corno (7,4%), Yolanda Castaño co Premio Nacional de Poesía e a publicación de Materia (5,5%) ou o filme As bestas, de Rodrigo Sorogoyen (4,4 %). A porcentaxe expresa a coincidencia nas respostas do conxunto de entidades.

Foi ao final do franquismo cando xurdiron ao longo de toda Galicia diferentes iniciativas ao redor das artes escénicas. Desde compañías afeccionadas, festivais ou xornadas de teatro, aquel fervedoiro acabou cristalizando no nacemento do teatro galego profesional. Para preservar a memoria dese período, o Consello da Cultura Galega presentou hoxe os primeiros dous episodios da serie "Memoria do teatro galego na Transición", xa accesibles no web oficial do CCG.

Xosé Conde Corbal (Pontevedra, 1923 – Vilagarcía, 1999) foi un destacado debuxante e pintor cunha fecunda traxectoria, entre a que se contan máis de 1700 gravados e outras tantas pinturas. Acadou unha gran sona grazas á serie de carteis que realizou en homenaxe aos intelectuais da xeración Nós, aínda que sobresaíu tamén cunha produción artística na que captou o urbanismo tradicional das cidades e o mundo da natureza. Foi “o pintor das esencias da terra”, subliña Afonso Vázquez-Monxardín. El é o autor da entrada que se incorpora hoxe ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, iniciou este martes unha viaxe institucional por Curitiba. Alí inaugurou na sede que o Instituto Cervantes ten na cidade brasileira a mostra Galicia imaxinada nas revistas da emigración, un proxecto que retrata a Galicia de finais do século XIX e inicios do XX a través da visión da colectividade emigrada alén mar. Após a apertura da exposición, tivo lugar o acto de nominación da biblioteca do centro como Biblioteca Rosalía de Castro, na que Rosario Álvarez depositou diferentes publicacións editadas polo CCG e mais pola Fundación Rosalía de Castro.

A Casa de Galicia de Montevideo constituíuse como unha asociación integrada pola colectividade galega residente na capital do Uruguai. Ao longo da súa existencia editou diferentes cabeceiras, coas que buscaba informar sobre a vida societaria e divulgar a cultura galega alén mar. Alma Gallega foi o seu voceiro oficial de 1919 a 1927 e, posteriormente, de 1935 a 1967, tivo unha segunda época. A partir deste ano, a entidade publicou de xeito puntual algúns números para conmemorar os seus aniversarios fundacionais e en 1991 comezou a editar un novo voceiro baixo o nome Casa de Galicia. O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora neste mes de febreiro varios exemplares destas publicacións. En concreto, súmanse dous números da primeira época de Alma Gallega e seis da segunda, dous exemplares conmemorativos do cincuenta e noventa aniversario da entidade e o primeiro número de Casa de Galicia.

Fely Manzano (Ourense, 1942 – Madrid, 2017) desenvolveu a súa traxectoria profesional como actriz de teatro e audiovisual. Intérprete pioneira, formou parte do elenco de diferentes series galegas, así como de ficcións televisivas producidas a nivel estatal. Ademais, participou en numerosas curtametraxes e películas, fixo anuncios publicitarios e foi actriz de dobraxe. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), é da autoría de Ana Abad de Larriva.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, e Mar Lorenzo, decana da Facultade de Ciencias da Educación da Universidade de Santiago de Compostela (USC), inauguraron na sede que a facultade ten no Campus Vida a mostra expositiva Luces de alén mar. As escolas de americanos en Galicia. O acto tivo lugar na mañá deste xoves, 8 de febreiro (12:00 horas), e nel participou tamén o comisario da mostra, Vicente Peña Saavedra. A exposición, que documenta o importante labor educativo desenvolto pola emigración galega nas súas parroquias natais, permanecerá aberta ata o próximo 29 de febreiro.

José Gil Gil (Barxa, As Neves, 1870 – Vigo, 1937) acadou un gran prestixio como fotógrafo grazas, sobre todo, aos seus retratos de estudio, aínda que destacan tamén as reportaxes gráficas que realizou para diferentes revistas e xornais. Xunto coa fotografía, converteuse nun dos pioneiros do cine galego, profesión á que se dedicou con intensidade a partir da segunda década do século XX e que se concretou na produción de máis de cento cincuenta cintas audiovisuais. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), é autoría de Vítor Vaqueiro.

“Xornalismo con perspectiva” é o título da nova sesión do ciclo EscriturAs, organizado polo Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF) do Consello da Cultura Galega (CCG). Nesta ocasión, Fernanda Tabarés e Joana Bonet debaterán arredor de se o xornalismo é un ámbito propicio para a loita feminista. A cita terá lugar mañá, 8 de febreiro, ás 18:00 horas, na Casa das Campás (Pontevedra). A sesión, coordinada por Inmaculada López Silva e Rexina Rodríguez Vega, é presencial e non se poderá seguir en directo, pero será gravada e subida posteriormente á hemeroteca do CCG.

O Consello da Cultura Galega presentou esta mañá o volume Papés d'emprenta condenada (III). Novos textos, reflexións finais, co que a institución pecha un ciclo de vinte e cinco anos en que se foron editando os textos, impresos e manuscritos cos que a lingua galega entrou no século XIX durante o prerrexurdimento. Os tres volumes editados supuxeron a incorporación de 69 novos textos en lingua con respecto aos que se coñecían a finais da década de 1980. Na presentación estiveron Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega; Xosé López García, catedrático de Xornalismo da USC e promotor da colección Papés d'emprenta condenada, e os autores da publicación, Ramón Mariño Paz, catedrático de Filoloxía da USC, e Damián Suárez Vázquez, profesor de ensino secundario. A presentación coincide coa celebración o 7 de febreiro do Día dos Medios en Galego.

“Escolma para ver e escoitar química” é o título do novo especial Proxector de autor, no que é unha persoa especialista do tema quen se encarga de facer a selección dos vídeos. Nesta entrega, Marcelino Maneiro Maneiro, profesor de Química Inorgánica da Universidade de Santiago de Compostela (USC), escolma doce recursos audiovisuais sobre a presenza e implicacións que ten a química nos procesos que rodean a vida cotiá das persoas. Proxector é unha iniciativa que desenvolve o Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa USC.

Francisco Javier Río Barja (Lugo, 1919 – Santa Cruz de Tenerife, 2011) consolidouse como unha figura sobranceira da investigación e da didáctica da xeografía galega, disciplina á que dedicou toda a súa vida. Estivo vinculado ao Consello da Cultura Galega (CCG) como membro do seu Plenario entre 1983 e 2011, período en que ocupou tamén unha cadeira como académico numerario da Real Academia Galega. Asina a súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o CCG, Xosé Ramón Fandiño.

O 30 de xaneiro celébrase o Día da Ilustración. Este ano, o homenaxeado é o ilustrador e humorista Xesús "Chichi" Campos. Para celebralo, ofrecemos unha escolma de contidos do Consello da Cultura Galega e de culturagalega.gal que nos permiten coñecer máis da súa vida e obra.

O proxecto expositivo Afonso X e Galicia, producido polo Consello da Cultura Galega (CCG) coa colaboración da Xunta de Galicia e a Deputación de Ourense, recala no Edifici Històric da Universitat de Barcelona (UB). A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o reitor da UB, Joan Guàrdia; o vicedecano de Investigación e Relacións Internacionais da Facultade de Filoloxía e Comunicación da UB, Josep Solervicens, e o comisario da exposición, Antoni Rossell, inauguraron a mostra nun acto que contou tamén coa actuación do grupo de gaitas da Asociación Cultural Galega Rosalía de Castro de Cornellà. Ao remate, Antoni Rossell e Luciano Pérez, do Centro de Artesanía e Deseño (CENTRAD), realizaron unha visita guiada á exposición, que permanecerá aberta ata o próximo 22 de febreiro.

A Televisión de Galicia emite este xoves, 25 de xaneiro (23:00 horas), na súa segunda canle (TVG2) o documental Pensar o mundo dende Galicia: 40 aniversario do Consello da Cultura Galega. A peza, realizada pola produtora audiovisual Tamboura Films, recompila os principais fitos, acontecementos destacados e obxectivos acadados polo Consello da Cultura Galega (CCG) dende a súa creación no ano 1983.

O ciclo de reflexión e debate Pensarmos, promovido pola Sección de Pensamento do Consello da Cultura Galega (CCG), organiza mañá, 25 de xaneiro (18:00 horas), unha nova sesión. Desta volta, a convidada é a editora, escritora e exdeputada Mar García Puig, quen achegará a súa propia experiencia persoal para falar de saúde mental e do poder que ten a cultura como terapia. A cita está coordinada por Celia Pereira Porto e desenvolverase de xeito presencial na sede do CCG, aínda que tamén se poderá seguir en directo a través do sitio web e as redes sociais corporativas.