ESPECIAIS

“especiais” do CCG

  1. Inicio
  2. Especiais
  3. “especiais” do CCG

A emigración galega a Europa

A partir de 1959, en Galicia produciuse unha inversión de correntes migratorias, ao abandonarse paulatinamente o tradicional desprazamento de poboación cara ao continente americano. Diríxese maioritariamente cara a aqueles países europeos que se atopaban en pleno desenvolvemento industrial e tecnolóxico e que precisaban man de obra estranxeira. Mentres que noutras zonas de España o corte do fluxo migratorio cara a América foi máis radical, o caso galego presentou un período en que se producían correntes simultáneas cara aos dous continentes. Os destinos elixidos foron principalmente Alemaña, Suíza, Francia e Holanda, seguidos do Reino Unido e Bélxica. A procedencia dependía do ano pero en xeral, Ourense foi a provincia protagonista dos fluxos cara a Europa. Entre 1959 e 1973, preto de dous millóns de españois emigraron cara a Europa. As estatísticas utilizadas na maioría dos estudos proveñen do Instituto Español de Emigración (IEE). Estas, loxicamente, non se axustan á realidade de xeito estrito pois habería que atender á emigración non asistida.
A nivel xeral fálase dunha emigración masculina pero a tendencia era variable dependendo do destino, ano e maneira de entrar en cada país receptor. Moitas mulleres galegas incorporáronse á corrente migratoria clandestina e integráronse en nichos de traballo nos que a súa man de obra cobraba un papel dominante. Homes e mulleres desenvolveron a súa actividade produtiva nos sectores secundario e terciario maioritariamente. Non todos os países seguían dinámicas idénticas en canto á acollida, contratación, dereitos laborais ou protección socio-sanitaria.
A integración dos e das emigrantes nos destinos europeos estaba suxeita ás dificultades derivadas das diferenzas culturais, como por exemplo o idioma. Ademais, incluso a distribución espacial e características das vivendas dos traballadores estranxeiros impedían dalgún modo a interacción social coa sociedade de acollida e, mesmo, a propia reagrupación familiar. O grao de integración nas novas sociedades foi relativo, agás os que non chegaron a retornar ou formaron parellas mixtas. Ás veces a liña que separaba as relacións sociais no traballo era moi difusa, xa que se trababa de compañeiros, amigos e mesmo veciños á vez, polo que compartían espazos comúns tanto no ámbito público coma no privado. O tempo de ocio en numerosas ocasións era cambiado por horas extraordinarias de traballo, co fin de incrementar os aforros no menor tempo posible.
A partir de 1973 o mercado de traballo dos principais países de acollida quedou afectado pola crise do petróleo e a conseguinte desaceleración económica. A man de obra estranxeira viu minguadas as posibilidades de traballar e, inclusive, afrontou a rescisión de contratos laborais antes do tempo previsto. A pesar de todo, tras o retorno de protagonistas da emigración exterior continental dos anos 60, non se chegou a romper por completo o vínculo inherente ao propio proceso migratorio. Boa proba diso son os movementos migratorios que se están a producir na actualidade. Moitos dos descendentes dos que foron pioneiros repiten hoxe os mesmos destinos, pero cunha formación académica superior, que lles permite desenvolver traballos máis cualificados.
Neste especial pretendemos ofrecer unha visión xeral do que era a vida cotiá dos emigrantes galegos durante os anos 60 e 70 nos destinos continentais de maior prevalencia.

Misceláneas temáticas dos fondos documentais do CCG.