ESPECIAIS

“especiais” do CCG

  1. Inicio
  2. Especiais
  3. “especiais” do CCG

Escolma para ver e escoitar tesouros xeolóxicos por Xacobo de Toro

A zona comprendida desde os cantís de Valdoviño ata a Ría de Ortigueira e as súa zonas interiores, estendidas ao longo de sete concellos, serán novo xeoparque de Galicia no 2023. Ademais da beleza destas paisaxes e cantís, atopamos na súa superficie rochas propias do manto terrestre. Comprender a importancia deste achado requírenos tamén coñecer ben as capas da xeosfera. Por iso observarás nesta escolma magníficas vistas aéreas e tamén un XeoClip que nos axuda a entender mellor o interior terrestre.

Por outra parte, seleccionei vídeos sobre a teoría da placa tectónica e mesmo dunha das súas grandes promotoras, Marie Tharp, unha cartógrafa oceánica e xeóloga que revelou o fondo dos océanos. Puxo de manifesto a existencia das dorsais, punto clave para a comprensión da expansión dos océanos e da deriva continental. O mundo actual vive, por desgraza, un auxe de escepticismo científico e pseudociencias, ou mesmo ideas fixistas propias da corrente terraplanista. Un mundo plano non podería explicar os terremotos, creación de cordilleiras, a deriva continental, o vulcanismo ou a aparición no Ortegal de rochas propias do manto. É importante loitar contra os bulos e as teorías conspiratorias con argumentos científicos. Como tamén o é que alumnas e alumnos sexan capaces de crear os seus contidos audiovisuais e fagan divulgación científica da man dos seus docentes.

Entre os axentes transformadores da paisaxe terrestre, o ser humano, sen lugar a dúbidas, é dos que a maior ritmo está modificando a súa superficie. Galicia non é menos, por iso esta extensa revisión de Francisco Canosa con multitude de exemplos resulta moi indicada para o seu uso nas aulas cando falamos de impacto ambiental sobre tan rico patrimonio natural. Por exemplo, os Penedos de Traba e Pasarela, en Laxe, espertaron a curiosidade de científicos e literatos polas singularidades das súas formacións xeolóxicas graníticas ao carón do mar. O terrible é que agora mesmo están ameazadas por un proxecto de parque eólico. Para podelo protexer temos que coñecer o que temos o poñelo en valor.

O Monte Pindo e a fervenza do Ézaro son uns dos puntos singulares de Galicia, tanto pola súa xeoloxía granítica como por ser fonte de lendas e un grande atractivo turístico. Estas vistas aéreas amósanos con toda a súa beleza. Outro punto de interese xeolóxico galego, virando cara ao xeoparque do Courel, é a dobra deitada de Campodola - Leixazós; por iso o vídeo de XeoClip no que se explica como se forman as dobras por esforzos tectónicos, empregando como símil unhas toallas, é un recurso moi axeitado.

Probablemente, Galicia é a comunidade española con maior potencial para o uso da enerxía xeotérmica. A enerxía xeotérmica como fonte enerxética renovable tería un impacto ambiental na superficie moitísimo menor que as que empregamos en maior medida: a eólica, hidráulica ou solar. Novas propostas tecnolóxicas estana facendo máis factible, permitindo perforar a maior profundidade. Co vídeo TED co que pecho esta escolma, afondamos nas súas posibilidades, miramos cara a outros futuros potenciais.



Xacobo de Toro Cacharrón
Profesor de Bioloxía e Xeoloxía no ensino secundario e divulgador científico

Imaxe: Proxecto de Xeoparque do Cabo Ortegal

Misceláneas temáticas dos fondos documentais do CCG.