NORMAS DE USO: Pódese realizar unha busca iterativa e facetada nos campo do título e da descrición de modo independente, de xeito tal que a persoa pode introducir un termo vago para posteriormente ir refinando o mesmo iterativamente. Recibindo os resultados desa busca, o usuario comeza a aprender sobre o espazo de información e pode refinar ou reiniciar a súa consulta. Os operadores boolenos non están habilitados.
Moi probablemente terás escoitado falar nos medios de comunicación ou lido algunha nova sobre a fractura hidráulica (“fracking”), un controvertido método de extracción de gas natural do solo. Neste vídeo divulgativo (5´ 03´´) explícannos en que consiste exactamente a técnica da fractura hidráulica e cales son as súas vantaxes, mais tamén nos poñen en alerta sobre os riscos que implica, tanto en termos medioambientais como sanitarios.
Ver recurso
Neste vídeo didáctico (2´ 29´´) Julia Rama González axúdache a entender a diferenza entre números racionais e irracionais, e explícache concretamente por que a raíz cadrada de 2 é un número irracional. Esta peza audiovisual recibiu o primeiro premio na edición do ano 2024 do concurso “Explícoche matemáticas 2.0”, convocado pola Comisión de Normalización Lingüística da Facultade de Matemáticas da USC.
Ver recurso
Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, fálanos neste vídeo didáctico (24´ 35´´), dirixido a alumnado de 1º da ESO, das diferentes zonas climáticas existentes no planeta e das paisaxes asociadas a elas. Esta peza completa un vídeo anterior no que a mesma docente explica como inflúen no clima determinados factores (latitude, altitude, relevo, proximidade ao mar, correntes mariñas).
Ver recurso
Nova entrega da serie de vídeos divulgativos “Unha cuestión de xustiza social”, producida pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo. Neste vídeo (2´ 53´´) a investigadora Cristina Míguez, coa colaboración da comunidade educativa do IES de Chapela (Redondela), explícanos o significado do concepto “fenda salarial”, que fai referencia á diferenza dos salarios que perciben os homes e as mulleres por realizar o mesmo traballo.
Ver recurso
Xavier Castro Pérez, profesor de Historia na Universidade de Santiago de Compostela, reflexiona nesta entrevista (23´ 12´´) sobre a historia da alimentación tradicional galega, a relación entre patriarcado e alimentación, as propiedades medicinais dos licores e o papel do viño na sociedade galega. A peza, elaborada por Mazarelos Coop, forma parte do ciclo de entrevistas divulgativas Baixa á praza, onde diferentes expertas reflexionan desde distintas prazas de Santiago de Compostela sobre elementos da historia e a memoria de Galicia.
Ver recurso
Tiveches algunha vez a sensación de ter vivido antes esa mesma situación que realmente estabas a experimentar por primeira vez? Ese fenómeno denomínase “déjà vu” e ao longo do tempo máis de 40 teorías científicas tentaron dar resposta ás súas posibles causas. Neste vídeo de TED (3´ 54´´) Michael Molina cóntanos cales son a día de hoxe as tres principais teorías que, baseándose en investigacións recentes en psicoloxía cognitiva e neuroimaxe, tratan de explicar que acontece no noso cerebro para que aconteza o “déjà vu”. A tradución ao galego é de Xulia Sánchez Rodríguez e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Xosé Manuel Domínguez, profesor de Filosofía no IES Salvaterra de Miño, explícanos neste vídeo didáctico (1´ 37´´) como debes contestar correctamente na proba da ABAU o tema do “problema razón-fe na filosofía medieval”, facendo alusión ao pensamento destes tres autores: Agostiño de Hipona (séculos IV-V d. C.), Tomé de Aquino (século XIII) e Guillerme de Ockham (século XIV). A peza, dirixida ao alumnado de 2º de bacharelato que está a preparar as probas da ABAU, forma parte da serie didáctica La Voz Explica, elaborada no marco de Prensa-Escuela, o programa educativo do xornal La Voz de Galicia.
Ver recurso
Aldán Santamarina, docente de Matemáticas no IES de Chapela, explícanos neste vídeo didáctico (2´ 49´´) como se resolve unha ecuación de 2º grao completa. Este recurso está dirixido a alumnado de 2º da ESO.
Ver recurso
Segundo vídeo (5´ 09´´) da colección de guías didácticas “Integra o xénero”, editadas en 2023 pola Deputación da Coruña. Nesta segunda entrega resúmense e explícanse os principais conceptos relacionados co establecemento de cláusulas sociais de igualdade. Material complementario: guías, manuais para docentes e recursos didácticos.
Ver recurso
Neste sexto capítulo (21´ 09´´) da serie documental “Luísa Villalta: a rebelión da palabra” ponse o foco no seu derradeiro poemario, Papagaio, no que a autora denuncia a explotación sexual das mulleres e a especulación urbanística, en coherencia coa esencia da súa propia personalidade e do seu compromiso cívico. Esta sexta entrega ponlle o ramo á serie audiovisual producida pola Real Academia Galega e realizada por Miramemira, baixo a dirección de Damián Varela Pastrana e con guión de Alba López Álvarez.
Ver recurso
Neste vídeo divulgativo (1´ 33´´) Maria Lameiras Fernández, María Rodríguez Ramos e Yolanda Rodríguez Castro cóntannos a historia do preservativo feminino, creado en 1993 como un método de dobre protección preventiva e anticonceptiva, e expoñen as súas vantaxes para a saúde sexual. Esta foi unha das pezas presentadas á terceira edición do concurso "YouTubers Científicos", organizado pola pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo dentro do plan "Ciencia de Ida e Volta".
Ver recurso
A hulla é un tipo de carbón mineral que se forma a partir da descomposición e acumulación de restos vexetais en condicións de baixa osixenación e alta presión ao longo de millóns de anos. Neste vídeo didáctico (1´ 07´´) tes a oportunidade de ver as súas características físicas e, a maiores, na canle de Youtube de Xeoclip o profesor Xacobo de Toro ofréceche información adicional sobre as súas características morfolóxicas, os seus usos industrais e o impacto ambiental que provoca a súa combustión.
Ver recurso
Vídeo (7´ 50´´) no que se resumen e explican os principais conceptos relacionados coa integración da perspectiva de xénero nas políticas públicas, realizado como material audiovisual de apoio á colección de guías didácticas “Integra o xénero”, editadas en 2023 pola Deputación da Coruña. Material complementario: guías, manuais para docentes e recursos didácticos.
Ver recurso
A febre hemorráxica Crimea Congo é unha enfermidade vírica transmitida por carrachos duros (Ixodidae), principalmente do xénero Hyalomma. Neste vídeo divulgativo (5´ 11´´) o veterinario Guillermo Campos explícanos a orixe desta enfermidade e fálanos das medidas de prevención que cómpre tomar para que os nosos animais de compañía non se convertan en focos de atracción deste tipo de carrachos porque, de seren portadores do virus, a súa picadura podería supor un risco mortal para os humanos.
Ver recurso
Neste momento hai 15.000 bombas nucleares na Terra (14.000 en mans de Estados Unidos e mais de Rusia), pero sabemos cal é exactamente o seu poder destrutivo? Neste vídeo divulgativo (7´ 05´´), apoiándose na opinión de científicos expertos na materia, amósannos unha estimación de cal podería ser o grao de destrución para o planeta se todas esas bombas nucleares se detonasen ao mesmo tempo.
Ver recurso
A obsidiana é unha rocha magmática que se forma cando a lava dun volcán arrefría rapidamente. Neste vídeo didáctico (55´´) podes visualizala fisicamente e, a maiores, na canle de Youtube de Xeoclip o profesor Xacobo de Toro ofréceche unha descrición detallada das súas características morfolóxicas.
Ver recurso
Sabías que nos océanos é onde se produce a metade da fotosíntese mundial? Neste vídeo divulgativo (1´ 48´´) Alberto Gutiérrez Barral fálanos das bacterias existentes nos océanos e de como a súa función é imprescindible para a viabilidade dos ecosistemas mariños. Esta foi unha das pezas presentadas á terceira edición do concurso "YouTubers Científicos", organizado pola pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo dentro do plan "Ciencia de Ida e Volta".
Ver recurso
Alexandre Sotelino, docente do grao de Pedagoxía na USC, preséntanos neste vídeo divulgativo (2´ 44´´) o proxecto de aprendizaxe e servizo “PEINAS: Pedagoxía intercultural”, coordinado por Miguel Santos Rego, Igor Mella e el mesmo. O proxecto ten como obxectivo que o alumnado da materia de Pedagoxía Intercultural poida ter contacto con entidades que traballan na xestión da diversidade cultural, ao tempo que aprenden contidos propios da titulación, como poden ser os relacionados coa inserción sociolaboral das persoas inmigrantes ou do colectivo xitano, co desenvolvemento de competencias sociais, coa programación de actividades de lecer ou co desenvolvemento de programas de sensibilización.
Ver recurso
A ética de Aristóteles é unha das cuestións relacionadas coa materia de Filosofía que poden preguntarche na proba da ABAU. Neste vídeo didáctico (1´ 30´´) Xosé Manuel Domínguez, profesor de Filosofía no IES Salvaterra de Miño, dános as tres claves que debemos ter claras para desenvolver correctamente este tema. A peza, dirixida ao alumnado de 2º de bacharelato que está a preparar as probas da ABAU, forma parte da serie didáctica La Voz Explica, elaborada no marco de Prensa-Escuela, o programa educativo do xornal La Voz de Galicia.
Ver recurso
O historiador Lucas Sánchez Taboada fálanos neste vídeo divulgativo (1´ 32´´) dun dos principais factores de desenvolvemento na Galicia medieval: a cultivo e comercio do viño, explicándonos cales eran as áreas de produción e os principais centros de consumo e de redistribución. Esta peza forma parte do proxecto O Reino no mapa, creado por Mazarelos Coop para divulgar de maneira visual e gráfica diferentes aspectos da organización política, social e cultural do Reino de Galicia.
Ver recurso
O investigador Brais Suárez explícanos neste vídeo didáctico (2´ 20´´) o significado de “modernización da pobreza”, un concepto que fai referencia ás novas formas de pobreza que xorden do progreso e do desenvolvemento tecnolóxico. A peza forma parte da serie de vídeos divulgativos “Unha cuestión de xustiza social”, producida pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo, coa colaboración da comunidade educativa do IES de Chapela (Redondela).
Ver recurso
Mayor de Cubas, veciña de Pontevedra, outorgou o seu testamento ante notario o 3 de setembro de 1488. Este documento, escrito en galego, foi posteriormente reciclado e empregado como cuberta dun volume que contén varios protocolos notariais do século XVI. Neste vídeo divulgativo (1´ 52´´) o Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra fálanos do achado do testamento de Mayor de Cubas e preséntanos as súas principais características, tanto formais como de contido. A peza forma parte da serie audiovisual Sobranceiros do arquivo, na que se presentan documentos destacados e singulares custodiados actualmente no Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra.
Ver recurso
Non todos respondemos igual aos estímulos dolorosos e, de feito, hai persoas ás que a dor lles impide realizar correctamente as súas tarefas, mentres que a outras, pola contra, as tarefas sérvenlles para evadirse da dor e conseguen realizalas mesmo con maior eficacia ca cando non senten dor. Neste vídeo de TED (4´ 57´´) Karen D. Davis, profesora de neurociencia na Universidade de Toronto, explícanos por que experimentamos a dor de xeito tan diferente e que papel xoga o noso cerebro nesa percepción. A tradución ao galego é de Alicia Novoa e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Quinto capítulo (21´ 36´´) da serie documental “Luísa Villalta: a rebelión da palabra”, centrado no compromiso cívico que guiou tanto a traxectoria vital como a produción literaria da protagonista do Día das Letras Galegas 2024. A serie é unha produción da Real Academia Galega realizada por Miramemira, baixo a dirección de Damián Varela Pastrana e con guión de Alba López Álvarez.
Ver recurso
Higinio González, docente e investigador na Escola de Enxeñaría Aeronáutica e do Espazo da Universidade de Vigo, explícanos neste vídeo divulgativo (2´ 22´´) como se aplican as novas tecnoloxías dos sistemas aéreos non tripulados á limpeza de grandes superficies, grazas á súa capacidade para a dispersión de líquidos. A peza forma parte da serie audiovisual "Que facemos?", na que a Área de Cultura Científica da Universidade de Vigo nos presenta diferentes proxectos de investigación que se están a desenvolver nesta institución.
Ver recurso
Cando falamos de clima referímonos ao conxunto das condicións atmosféricas que caracterizan un lugar. Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, explícanos neste vídeo didáctico (23´ 33´´) cal é a diferenza entre “tempo atmosférico” e “clima”, e cóntanos como inflúen determinados factores (latitude, altitude, relevo, proximidade ao mar, correntes mariñas) nos diferentes elementos que compoñen o clima (temperaturas, precipitacións, humidade, presión e ventos). A peza foi elaborada para alumnado de 1º de ESO.
Ver recurso
A investigadora Paula Frieiro cóntanos neste vídeo didáctico (3´ 31´´) cal é o significado de “cordismo”, un termo pouco coñecido entre a sociedade xeral e que fai referencia á discriminación que sofren as persoas cun diagnóstico psiquiátrico. A peza forma parte da serie de vídeos divulgativos “Unha cuestión de xustiza social”, producida pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo, coa colaboración da comunidade educativa do IES de Chapela (Redondela).
Ver recurso
Galicia conta con dereito civil propio e determinadas figuras xurídicas características do noso marco xurídico, nalgúns casos exclusivas, serviron ao longo dos anos para resolver conflitos e ordenar o territorio. Neste documental (31´ 14´´), elaborado pola Universidade de Vigo e mais a Xunta de Galicia, explícanse as especificidades das seguintes figuras xurídicas: os muíños de herdeiros e o retracto de comuneiros; a herdanza en vida, o pacto de mellora e o pacto de apartación; as servidumes de paso e as serventías; e os montes veciñais en man común. O documental está producido por Celtavision e dirixido por María José Bravo Boch, catedrática de Dereito Romano na Universidade de Vigo, coautora tamén do guión, xunto con Alfonso Castaño.
Ver recurso
É probable que nalgunha ocasión, mentres mirabas unha superficie brillante e uniforme, notases algo raro flotando no teu campo de visión similar a un verme diminuto ou a unha mancha transparente. Neste vídeo de TED (4´ 04´´) Michael Mauser explícanos en que consiste o fenómeno visual coñecido como “moscas voantes”. A tradución ao galego é de Álvaro Torres e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
O xofre é un mineral formado polo elemento químico de número atómico 16 (S). É coñecido polas súas aplicacións en diferentes industrias, incluíndo a fabricación de ácido sulfúrico, fertilizantes, pólvora e outros produtos químicos. Tamén podemos atopalo en forma natural en depósitos volcánicos e en minerais como a pirita e a esfalerita. Neste vídeo didáctico (2´ 21´´) tes a oportunidade de visualizar fisicamente este mineral e, a maiores, na canle de Youtube de Xeoclip o profesor Xacobo de Toro ofréceche unha descrición detallada das súas características distintivas.
Ver recurso
Mar Llinares García, profesora de Prehistoria na Universidade de Santiago de Compostela, reflexiona nesta entrevista (19´ 54´´) sobre as seguintes cuestións: o papel da Prehistoria no imaxinario popular, as metodoloxías para tratar esta temática no ensino, as políticas das escavacións arqueolóxicas ou o tipo de divulgación que se fai dos contidos prehistóricos na prensa actual e nos museos. A peza, elaborada por Mazarelos Coop, forma parte do ciclo de entrevistas divulgativas Baixa á praza, onde diferentes expertas reflexionan desde distintas prazas de Santiago de Compostela sobre elementos da historia e a memoria de Galicia.
Ver recurso
Os protocolos notariais antigos habitualmente conteñen escrituras de compravenda, doazóns ou testamentos, mais en ocasións atopamos neles outro tipo de textos que nada teñen que ver coa profesión de notario. Neste vídeo divulgativo (2´ 21´´) fálannos dos poemas aparecidos en varios protocolos do notario Vicente Boceta Y Lemos, datados nos anos 1831, 1833, 1834 e 1844, nos que reflexiona sobre a súa profesión e sobre varios acontecementos de carácter socio-político. A peza forma parte da serie audiovisual Sobranceiros do arquivo, na que se presentan documentos destacados e singulares custodiados actualmente no Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra.
Ver recurso
Neste vídeo didáctico (4´ 49´´) o profesor Aldán Santamarina ensínanos a resolver un problema de idades a través da resolución dunha ecuación. Esta lección está dirixida a alumnado de 2º curso da ESO.
Ver recurso
O mito da caverna de Plantón é outro dos temas que tes que dominar para contestar as cuestións da materia de Filosofía na proba da ABAU. Neste vídeo didáctico (3´ 21´´) Xosé Manuel Domínguez, profesor de Filosofía no IES Salvaterra de Miño, explícache os datos fundamentais deste texto alegórico escrito por Platón e recollido na súa obra República, no libro VII. A peza, dirixida ao alumnado de 2º de bacharelato que está a preparar as probas da ABAU, forma parte da serie didáctica La Voz Explica, elaborada no marco de Prensa-Escuela, o programa educativo do xornal La Voz de Galicia.
Ver recurso
Cuarto capítulo (18´ 33´´) da serie documental “Luísa Villalta: a rebelión da palabra”, centrado nesta ocasión na súa produción como dramaturga, narradora e articulista. A serie é unha produción da Real Academia Galega realizada por Miramemira, baixo a dirección de Damián Varela Pastrana e con guión de Alba López Álvarez.
Ver recurso
Alba Tomé fálanos neste vídeo divulgativo (2´ 53´´) da complexidade da articulación do territorio na Alta Idade Media, ocasionada en gran medida polas constantes mudanzas da circunscrición política. A peza, con guión de Alba Tomé e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
De media, unha persoa adulta arrefríase unhas 150 veces na súa vida e a causa da infección pode ser diferente en cada ocasión, pois os arrefriados comúns están causados por ao menos 8 familias de virus, cada unha coas súas propias especies e subtipos. Neste vídeo de TED (5´ 17´´) explícannos como reacciona o noso sistema inmune ante estas infeccións e por que está a resultar tan complicado atopar un tratamento eficaz para unha doenza de causas tan diversas. A tradución ao galego é de Bea Lista e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
No eido da química, unha disolución é unha mestura homoxénea formada por dúas ou máis substancias puras que non reaccionan entre si. Neste episodio de "Aquelando con chispa" (17´ 12´´) Manuel Vicente e David Ballesteros fálannos da solubilidade e coa axuda do alumnado do IES Rosalía de Castro (Santiago de Compostela) ensínannos a experimentar con diferentes materiais solubles para comprobar a solubilidade entre dúas substancias líquidas, entre dúas sólidas, entre unha sólida e outra líquida, e entre unha gasosa e outra líquida.
Ver recurso
Neste capítulo do programa Polo rego (6´ 46´´) Rosendo Luis Estévez Parada, técnico en explotacións agrícolas, explícanos como podemos reproducir a planta do amorodo a partir dos seus estolóns (os fillos que lle saen da base do talo).
Ver recurso
Os libros de foros eran uns dos diversos documentos que as institucións relixiosas empregaban para controlar o seu patrimonio territorial, rexistrando neles as propiedades aforadas, os beneficiarios dos foros ou as rendas a cobrar. Neste vídeo divulgativo (2´) o Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra amósanos o Libro de Foros do Mosteiro de Santa María de Aciveiro (1572-1597). A peza forma parte da serie audiovisual Sobranceiros do arquivo, na que se presentan documentos destacados e singulares custodiados actualmente no Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra.
Ver recurso
A investigadora Iria Vázquez explícanos neste vídeo didáctico (2´ 21´´) que significa o concepto de igualdade efectiva ou real entre homes e mulleres e cales son os indicadores que se teñen en conta para avaliar se na nosa sociedade se acadou esa igualdade efectiva. A peza forma parte da serie de vídeos divulgativos “Unha cuestión de xustiza social”, producida pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo, coa colaboración da comunidade educativa do IES de Chapela (Redondela).
Ver recurso
Chamámoslles froitas de tempada a aquelas que nacen nunha determinada estación, xa que a planta precisa unha temperatura concreta para medrar e dar froito. Neste vídeo didáctico (56´´) Esther Vázquez cóntache cales son as froitas da primavera e como se nomean en galego. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida.
Ver recurso
Se estás a preparar o exame da ABAU seguramente xa sabes que unha das cuestións que poden caer na materia de Bioloxía é a das biomoléculas. Marisa Castiñeira, profesora no IES Rafael Dieste da Coruña, lémbrache neste vídeo didáctico (1´ 35´´) cal é a información esencial que debes dominar sobre este tema.
Ver recurso
Diana Pelaz Flores e Miguel García-Fernández fálannos neste vídeo (1´ 18´´) da presenza das mulleres na lírica medieval e da xeografía dos santuarios que podemos trazar a partir desta presenza feminina nas cantigas de amigo. A peza forma parte do proxecto O Reino no mapa, creado por Mazarelos Coop para divulgar de maneira visual e gráfica diferentes aspectos da organización política, social e cultural do Reino de Galicia.
Ver recurso
Xosé Ferreiro, profesor de Matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), amósanos neste vídeo didáctico (17´ 10´´) como se resolve un exercicio no que nos piden determinar as asíntotas e estudar as súas posicións relativas con respecto a unha función concreta. A peza está dirixida a alumnado de 1º curso de bacharelato.
Ver recurso
Vídeo didáctico (1´ 50´´) no que Xosé Manuel Domínguez, profesor de Filosofía no IES Salvaterra de Miño, nos fala do xiro antropolóxico que tivo lugar no pensamento filosófico no século V a. C., protagonizado por Sócrates e polos sofistas. Esta peza, dirixida ao alumnado de 2º de bacharelato que está a preparar as probas da ABAU, forma parte da serie didáctica La Voz Explica, elaborada no marco de Prensa-Escuela, o programa educativo do xornal La Voz de Galicia.
Ver recurso
Terceiro capítulo (20´ 55´´) da serie documental “Luísa Villalta: a rebelión da palabra”, no que se fai un percorrido pola súa produción poética, dende a xestación de Música reservada (1991) ata En concreto (2004) e Papagaio (2006), así como o inacabado almanaque poético As palabras ingrávidas (2020). A serie é unha produción da Real Academia Galega realizada por Miramemira, baixo a dirección de Damián Varela Pastrana e con guión de Alba López Álvarez.
Ver recurso
Sabías que os suevos se asentaron no século V no territorio que hoxe coñecemos como Galicia e que aquí fundaron o primeiro reino medieval de Europa? Laura Filloy fálanos nese vídeo divulgativo (3´ 41´´) das vicisitudes deste pobo xermánico, desde a súa chegada á Gallaecia ata a súa caída en mans dos visigodos no ano 585. Esta peza, con guión de Laura Filloy e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
O turismo científico é unha modalidade turística vinculada á divulgación da ciencia que busca achegar á sociedade os avances científicos e tecnolóxicos. O equipo Divulgare da Universidade de Vigo anímanos neste vídeo (16´ 05´´) a visitar os parques naturais de Galicia para coñecer o noso patrimonio cultural e natural e descubrir as potencialidades deste tipo de turismo.
Ver recurso
Neste vídeo didáctico (26´ 45´´) o profesor Aldán Santamarina convídanos a comprobar se hai correlación entre a porcentaxe de habitantes maiores de 70 anos e mais o gasto sanitario do Estado Español. Para isto, ensínanos como se fai con Geogebra a construción da nube de puntos, o cálculo de parámetros estatísticos e as rectas de regresión coas variables "porcentaxe de persoas maiores de 70 anos" e "gasto sanitario" por Comunidades Autónomas. A peza está destinada a alumnado de 1º de Bacharelato.
Ver recurso
Tanto a xenofobia coma o racismo son formas de discriminación que van en contra da xustiza social. Neste vídeo didáctico (3´ 03´´) a investigadora Iria Vázquez explícanos o significado de ambos os dous conceptos e os matices que os diferencian. A peza forma parte da serie de vídeos divulgativos “Unha cuestión de xustiza social”, producida pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo, coa colaboración da comunidade educativa do IES de Chapela (Redondela).
Ver recurso
Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, fálanos neste vídeo didáctico (20´ 39´´) do megalitismo. Descubrirás en que consistiu esta manifestación cultural prehistórica, cando e onde tivo lugar, cal era a súa finalidade e que tipos de construción son características deste período. A peza foi elaborada para alumnado de 1º de ESO.
Ver recurso
Neste segundo capítulo (19´ 51´´) da serie documental “Luísa Villalta: a rebelión da palabra” afóndase na influencia que tivo a música na produción literaria de Luísa Villalta, que ademais de dramaturga, ensaísta e poeta era tamén titulada superior en violín. A serie documental é unha produción da Real Academia Galega realizada por Miramemira, baixo a dirección de Damián Varela Pastrana e con guión de Alba López Álvarez.
Ver recurso
Daniela Fernández trata nesta entrevista (17´ 14´´ ) diferentes aspectos da historia da desidencia sexual na Galicia contemporánea. Baseándose na súa propia experiencia como investigadora comeza reflexionando sobre as fontes documentais e o presentismo na investigación histórica, e a seguir fálanos da desidencia sexual durante o Franquismo, da participación política e social das mulleres nas eleccións de 1979 e do tratamento da diversidade sexual por parte dos medios de comunicación.
Ver recurso
Xosé Manuel Domínguez, profesor de Filosofía no IES Salvaterra de Miño, fálanos neste vídeo didáctico (1´ 20´´) dos autores presocráticos, un dos temas que debes dominar da materia de Historia de Filosofía se vas presentarte ás probas da ABAU. Esta peza forma parte da serie didáctica La Voz Explica, elaborada no marco de Prensa-Escuela, o programa educativo do xornal La Voz de Galicia.
Ver recurso
A doutora Sheetal DeCaria fálanos nesta charla de TED (12´ 50´´) do que ela denomina “nesgo de non diagnóstico”, é dicir, todas esas crenzas e asociación inconscientes que inflúen nos profesionais da medicina e condicionan as súas decisións á hora de tratar a dor crónica dos seus pacientes. A tradución ao galego é de Cristina Blanco e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Eugenio Rodríguez, docente no Departamento de Didácticas Aplicadas da Facultade de Ciencias da Educación da USC, preséntanos neste vídeo (2´ 53´´) o proxecto de aprendizaxe e servizo (ApS) desenvolvido co alumnado da materia “Organización e xestión do centro escolar e xogo infantil” do grao en mestre/a en Educación Primaria. O obxectivo principal do proxecto, realizado en colaboración co Concello de Santiago, era que o alumnado realizase unha observación da variable espacial dos parques infantís da cidade (analizando aspectos como a situación, accesibilidade, seguridade, estado de conservación e tipoloxía dos espazos), así como do tipo de actividades e conductas derivadas do uso que fan destes espazos as nenas e os nenos.
Ver recurso
Se estás a preparar a proba da ABAU, entre as cuestións que debes dominar está a das propiedades da auga. Neste vídeo didáctico (1´ 43´´) Marisa Castiñeira, profesora de Bioloxía e Xeoloxía no IES Rafael Dieste da Coruña, ofréceche un breve resumo do tema. Esta peza forma parte da serie didáctica La Voz Explica, elaborada no marco de Prensa-Escuela, o programa educativo do xornal La Voz de Galicia.
Ver recurso
Entre os anos 1467 e 1469 as clases populares e a baixa nobreza galega uníronse e rebeláronse contra a alta nobreza, dando lugar ao que se coñece como a revolta Irmandiña, considerada como unha das maiores revoltas sociais do século XV a nivel europeo. Neste vídeo divulgativo (3´ 04´´) descubrirás como aconteceu un dos episodios máis épicos do medievo galego. Esta peza, con guión de Alba Tomé e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (4´ 37´´) no que Xosé Ferreiro, profesor de Matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), nos explica como se resolve un exercicio típico de cálculo de parámetros dunha función no que nos dan información sobre o seu comportamento e nós temos que aplicar as propiedades das derivadas. A peza está dirixida a alumnado de 1º curso de bacharelato.
Ver recurso
Primeiro capítulo (15´ 33´´) da serie documental “Luísa Villalta: a rebelión da palabra”, realizada como homenaxe á autora á que a Real Academia Galega lle dedica o Día das Letras Galegas 2024. Nesta primeira entrega poderás achegarte aos aspectos máis relevantes da biografía desta poeta, narradora, ensaísta e articulista, desde o seu nacemento na Coruña no ano 1957 ata o seu pasamento na mesma cidade no 2004. A serie documental é unha produción da Real Academia Galega realizada por Miramemira, baixo a dirección de Damián Varela Pastrana e con guión de Alba López Álvarez.
Ver recurso
O efecto Coriolis é un fenómeno físico que inflúe na dirección do movemento dos obxectos nun marco de referencia rotativo, como a Terra. Este efecto provoca que os obxectos en movemento se desvíen levemente cara á dereita no hemisferio norte e cara á esquerda no hemisferio sur. Neste capítulo de "Aquelando con Chispa" (15´ 48´´) David Ballesteros e Manuel Vicente, coa axuda do alumnado do IES 12 de Outubro (Ourense), axúdanche a entender este fenómeno a partir da realización de varios experimentos.
Ver recurso
Normalmente os atletas estiran antes de facer exercicio para evitar lesións, como as distensións ou as esgazaduras musculares, pero moitos destes estiramentos só teñen un efecto temporal. Malachy McHugh, especialista en medicina deportiva, explícanos neste vídeo de TED (5´ 02´´) como lle afectan os estiramentos aos nosos músculos e como se pode mellorar a súa elasticidade de xeito permanente. A tradución ao galego é de Lucía Campillo Rey e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Vídeo didáctico (24´ 46´´) no que Xosé Ferreiro, profesor de Matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), nos explica con detalle como se resolve un exercicio de representación gráfica dunha función racional, neste caso cun polinomio de grao 2 no numerador e un polinomio de grao 1 no denominador. A peza está dirixida a alumnado de 1º curso de bacharelato.
Ver recurso
Brais Suárez, investigador do Post Growth Innovation Lab (UVigo), explícanos neste vídeo (2´ 50´´) cal é o significado do termo “suficiencia”, un concepto ligado á idea de autolimitación que fai alusión ao obxectivo de que o ser humano poida vivir mellor con menos cousas materiais. A peza forma parte da serie de vídeos divulgativos “Unha cuestión de xustiza social”, producida pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo, coa colaboración da comunidade educativa do IES de Chapela (Redondela).
Ver recurso
Vídeo divulgativo (2´ 28´´) sobre a historia e as funcións do Servizo Social Femenino, unha institución da época franquista creada en 1937 no ámbito da Sección Femenina da Falanxe Española. A peza forma parte da serie audiovisual Sobranceiros do arquivo, na que se presentan documentos destacados e singulares custodiados actualmente no Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra.
Ver recurso
O pH é o coeficiente que indica o grao de acidez ou basicidade dunha solución acuosa. Marisa Castiñeira, profesora de Bioloxía e Xeoloxía no IES Rafael Dieste da Coruña, explícanos neste vídeo didáctico (1´ 45´´) cal é a información básica que debes coñecer sobre o pH se estás a preparar o exame da ABAU. Esta peza forma parte da serie didáctica La Voz Explica, elaborada no marco de Prensa-Escuela, o programa educativo do xornal La Voz de Galicia.
Ver recurso
Neste vídeo (21´ 55´´) o xornalista Gabriel Fuentes conversa con Elisa Alén González, docente na Facultade de Ciencias Empresariais e Turismo da Universidade de Vigo, sobre a importancia da auga e sobre o seu atractivo turístico, concretamente sobre o seu aproveitamento para o turismo termal. A peza foi elaborada pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo co gallo da conmemoración do Día Mundial da Auga 2024.
Ver recurso
A lingüista Carme Pazos explícache neste vídeo didáctico (4´ 04´´) cales son os nomes en galego dos puntos cardinais e dos seus puntos intermedios. Tamén aprenderás como podes expresalos de forma abreviada. Esta peza foi elaborada para a sección "Pregúntalle á Academia" do Portal das Palabras, unha iniciativa da Real Academia Galega e a Fundación Barrié.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (1´ 51´´) no que che explican cales son os tres aspectos principais que tes que saber para responder no exame da ABAU á pregunta sobre o papel da muller na Idade Moderna. Esta peza foi elaborada polo xornalista Jorge Noya a partir da información facilitada por Raquel Iglesias, profesora de Historia no IES Xelmírez I (Santiago de Compostela), e forma parte da serie didáctica La Voz Explica, creada no marco de Prensa-Escuela, o programa educativo do xornal La Voz de Galicia.
Ver recurso
Nesta charla de TED (10´ 30´´) o que fora xogador de rugby Gareth Thomas cóntanos en primeira persoa a súa experiencia vital tras o seu diagnóstico de VIH. O obxectivo é combater o estigma social asociado a esta doenza, que provoca que moitos pacientes a oculten e non se sometan ás probas ou aos tratamentos que precisan. A tradución ao galego é de Paola Costa e foi elaborada para o certame TedSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
O historiador José Miguel Andrade Cernadas fálanos neste vídeo (1´ 43´´) do comercio marítimo na Galicia medieval, un lugar de paso ineludible entre a área mediterránea e o atlántico norte. Esta peza forma parte do proxecto O Reino no mapa, creado por Mazarelos Coop para divulgar de maneira visual e gráfica diferentes aspectos da organización política, social e cultural do Reino de Galicia.
Ver recurso
Estás a preparar a ABAU? Xosé Manuel Domínguez, profesor de Filosofía no IES Salvaterra de Miño, explícache neste vídeo didáctico (13´ 08´´) como debes elaborar un comentario de texto filosófico nesta proba de acceso á universidade. Para exemplificalo, el mesmo comenta con detalle un dos textos de Platón incluídos na súa coñecida obra República (Libro VI). Esta peza forma parte da serie didáctica La Voz Explica, elaborada no marco de Prensa-Escuela, o programa educativo do xornal La Voz de Galicia.
Ver recurso
Teresa Piñeiro, Ana Amigo e Renée DePalma, docentes da Facultade de Ciencias da Educación da Universidade da Coruña, explícannos neste vídeo divulgativo (5´ 53´´) cales son os obxectivos e como se desenvolveu o proxecto de aprendizaxe e servizo “Bibliodiversidade sonora”, unha iniciativa de educación en diversidade afectivo sexual na que participaron activistas, bibliotecarias e docentes de infantil e primaria. O proxecto recibiu o Premio especial "Mellor experiencia docente 2022" en materia de atención á diversidade, outorgado pola UDC.
Ver recurso
“En maio celébranse os maios e cántanse maios acompañando os maios”. Doado de entender, non si? Por se quedou algunha dúbida, Esther Estévez explícache neste vídeo (59´´) o significado de todas as acepcións do termo “maio”. Tamén descubrirás como se chaman en galego as flores e as plantas que se empregan para decorar os maios. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida.
Ver recurso
Vídeo didáctico (2´ 38´´) no que Xosé Ferreiro, profesor de matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), nos explica cun exemplo práctico como se realiza a simplificación dunha expresión fraccionaria con potencias con distintas bases e expoñentes positivos e negativos. A peza está dirixida a alumnado de 4º da ESO.
Ver recurso
Daniel Lanero Táboas, profesor de Historia Contemporánea na USC, fálanos nesta entrevista (20´ 07´´) da política social e, particularmente, da vivenda social durante o franquismo, así como do clientelismo político e das mobilizacións e conflitos que tiveron lugar no tradofranquismo. A peza, elaborada por Mazarelos Coop, forma parte do ciclo de entrevistas divulgativas Baixa á praza, onde diferentes expertas reflexionan desde distintas prazas de Santiago de Compostela sobre elementos da historia e a memoria de Galicia.
Ver recurso
O xornalista Gabriel Fuentes entrevista a Juan José Crespo Sabarís, médico especialista en Medicina Familiar e Comunitaria no Centro de Saúde de Bembrive, e a Artemio Mojón Ojea, profesor da Escola de Enxeñaría de Telecomunicación da Universidade de Vigo e investigador de atlanTTic, que nos falan da cronobioloxía e das consecuencias das alteracións nos ritmos circadianos para a nosa saúde cardiovascular. Este vídeo (25´ 34´´) foi elaborado pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo, co gallo da conmemoración do Día Mundial da Saúde 2024.
Ver recurso
Ata o século XII parte do territorio do que hoxe é Portugal formaba parte do Reino de Galicia. Alba Tomé fálanos neste vídeo divulgativo (3´ 25´´) da historia compartida durante séculos de Portugal e Galicia e tamén dos diferentes camiños que tomaron tras a proclamación de Afonso I como rei de Portugal. Esta peza, con guión de Alba Tomé e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
O funcionamento do cerebro humano continúa a ser aínda hoxe, en gran medida, un enigma para a ciencia. Nesta charla de TED (13´ 31´´) o neuroenxeñeiro Sam Rodriques fálanos sobre os avances científicos que el prevé que acontecerán no campo da neuroloxía durante o próximo século grazas á innovación tecnolóxica. A tradución ao galego é de Silvia Miguélez e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Carmen Verde, coordinadora do Grupo de Estudos en Traballo Social-Investigación e Transferencia (GETS-IT) da Universidade de Vigo, explícanos neste vídeo (5´ 25´´) o significado de conceptos como “xustiza social”, “igualdade” ou “equidade”. Trátase da primeira entrega da serie de vídeos divulgativos “Unha cuestión de xustiza social”, producida pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo, coa colaboración da comunidade educativa do IES de Chapela (Redondela).
Ver recurso
A xornalista e divulgadora científica Laura Veiga fálanos neste vídeo (9´) da sexualidade humana e dos tres aspectos básicos que a conforman: “como somos” (como é o noso corpo), “como nos vivimos” (a forma subxectiva na que nos percibimos) e “como nos expresamos” (as cousas que facemos partindo de todo o que somos). Partindo desta reflexión xenérica, explícanos en que consisten, e que relación teñen entre si, dous conceptos importantes relacionados coa sexualidade: a orientación sexual e a identidade de xénero.
Ver recurso
Marisa Castiñeira, profesora de Bioloxía e Xeoloxía no IES Rafael Dieste da Coruña, explícanos neste vídeo didáctico (1´ 20´´) algúns conceptos importantes da materia de bioloxía que debes coñecer se estás a preparar o exame da ABAU. Son os seguintes: “osmose”, “presión osmótica”, “plasmólise” e “turxescencia”. Esta peza forma parte da serie didáctica La Voz Explica, elaborada no marco de Prensa-Escuela, o programa educativo do xornal La Voz de Galicia.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (2´ 29´´) sobre as ruínas do antigo convento de San Domingos de Pontevedra, tomando como fonte documental o expediente de expropiación dos formais e soar deste mosteiro, promovido polo Concello en 1880. A peza forma parte da serie audiovisual Sobranceiros do arquivo, na que se presentan documentos destacados e singulares custodiados actualmente no Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra.
Ver recurso
Un polímero é un composto químico que ten as moléculas formadas por cadeas nas que se repite a unidade básica chamada monómero. Neste episodio do programa Aquelando con chispa (TVG) (17´ 32´´) David Ballesteros e Manuel Vicente, coa axuda do alumnado do IES Lagoa de Antela, realizan divertidos experimentos con diferentes tipos de polímeros para axudarnos a entender as súas propiedades.
Ver recurso
A arqueóloga Celtia Rodríguez González reflexiona nesta entrevista (19´ 15´´) sobre algunhas cuestións de interese relacionadas cos traballos de arqueoloxía, tanto desde o punto de vista laboral como científico. Entre outros temas, fálanos da arqueoloxía de xénero e a súa aplicación na actualidade; das ferramentas e metodoloxías de traballo empregadas nos diferentes xacementos; do proxecto Sputnik Labrego ou da situación laboral dos arqueólogos/as en Galicia. A peza, elaborada por Mazarelos Coop, forma parte do ciclo de entrevistas divulgativas Baixa á praza, onde diferentes expertas reflexionan desde distintas prazas de Santiago de Compostela sobre elementos da historia e a memoria de Galicia.
Ver recurso
Pedro Antonio Araújo Nespereira, decano da Facultade de Ciencias do Campus de Ourense (UVigo), fálanos nesta entrevista (25´ 18´´) das propiedades físicas da auga e dos seus beneficios para a saúde, aproveitando tamén para ofrecer unha breve panorámica sobre o desenvolvemento do termalismo na provincia de Ourense. A entrevista está conducida por Gabriel Fuentes e producida pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo, co gallo da conmemoración do Día Mundial da Auga 2024.
Ver recurso
A fortaleza de San Lourenzo de Goián, xunto coas gornicións de Salvaterra, Tui, Amorín, A Guarda, Baiona e Vigo, constituían o sistema defensivo da fronteira do Miño e da costa galega no século XVII. Neste vídeo divulgativo (2´ 07´´) preséntannos un documento de gran valor histórico datado en 1873: o plano da fortaleza de San Lourenzo de Goián (Tomiño). A peza forma parte da serie audiovisual Sobranceiros do arquivo, na que se presentan documentos destacados e singulares custodiados actualmente no Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra.
Ver recurso
O bancal de aromáticas en espiral é un método de cultivo de herbas aromáticas ou culinarias no que se empregan pedras para facer unha especie de xardineira en forma de espiral. Neste capítulo do programa da TVG Polo rego (8´ 18´´) o técnico de explotacións agrícolas Rosendo Luis Estévez Parada explícanos que vantaxes ten este método de cultivo e que materiais precisas para elaborar o bancal.
Ver recurso
Nos artigos científicos dos ámbitos médico e farmacolóxico acostuman publicarse os resultados dos ensaios que funcionan, pero non os datos dos ensaios que fracasan nin os achados negativos que aparecen durante eses procesos de investigación. Este fenómeno coñécese no ámbito académico como “nesgo de publicación”. Nesta charla de TED (13´ 29´´) Ben Goldacre, psiquiatra e xornalista científico, reflexiona sobre as consecuencias negativas que pode ter para a nosa saúde este descoñecemento dos resultados negativos dos ensaios médicos ou da industria farmacéutica. A tradución ao galego é de Silvia Miguélez e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Moralejo Laso afirmou en 1976 que o topónimo Agolada provén do latín AQUAM LATAM “auga conducida, levada”, en referencia a canalizacións de auga, e esta etimoloxía segue a ser aceptada actualmente polos especialistas en onomástica galega. Neste vídeo didáctico (3´), pertencente á serie "O Seminario de Onomástica responde", a académica correspondente Luz Méndez expón con detalle esta explicación etimolóxica, que difire doutra hipótese tradicionalmente admitida para topónimos semellantes da península Ibérica.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (2´ 53´´) no que se presenta o proxecto de aprendizaxe e servizo “EDUCO: Educación social e intervención educativa”, coordinado por Silvana Longueira Mato, Raquel Mariño Fernández e Miguel Nogueira Pérez. O proxecto foi desenvolvido por alumnado do grao en Educación Social da USC, en colaboración coas seguintes entidades: Solidariedade Internacional de Galicia, Cooperativa Feitoría Verde, Asociación Arelas, de familias de menores trans e o IES María Sarmiento de Viveiro. O obxectivo era achegar ao alumnado a experiencias reais que teñan que ver co seu futuro profesional, traballando temas relacionados coa cooperación internacional e a educación para o desenvolvemento.
Ver recurso
Neste vídeo divulgativo (2´ 14´´) os historiadores Miguel García-Fernández e José Miguel Andrade Cernadas fálannos da historia do monacato galego, das súas diferentes fases ao longo da Idade Media e da súa evolución en comunidades mixtas, femininas e masculinas. Esta peza forma parte do proxecto O Reino no mapa, creado por Mazarelos Coop para divulgar de maneira visual e gráfica diferentes aspectos da organización política, social e cultural do Reino de Galicia.
Ver recurso
Neste vídeo didáctico (7´ 18´´), dirixido a alumnado de 2º da ESO, o profesor Aldán Santamarina ensínanos como se resolven as ecuacións de 2º grao incompletas.
Ver recurso
Sabías que os parasitos internos dos cans poden chegar a ser máis perigosos para as persoas que conviven con eles que para os propios cans? Neste vídeo divulgativo (7´ 39´´) o veterinario Guillermo Campos fálanos sobre a importancia da desparasitación interna e explícanos cales son os parasitos aos que debemos prestar máis atención pola súa perigosidade.
Ver recurso
Seguramente escoitaches algunha vez afirmacións sen base científica relacionadas co deporte, como por exemplo, que correr é contraproducente porque provoca desgaste da cartilaxe dos xeonllos e diminúe a altura dos discos vertebrais. Neste vídeo divulgativo (1´ 59´´) o Colexio de Fisioterapeutas de Galicia desmonta algúns mitos relacionados co exercicio físico.
Ver recurso
As enfermidades cardiovasculares son a principal causa de morte en todo o mundo e sabemos que unha elevada porcentaxe destas mortes poderían previrse con hábitos de vida saudable. Nesta entrevista (18´ 28´´) Xosé Antón Vila Sobrino, docente na Escola Superior de Enxeñaría Informática da Universidade de Vigo e investigador no Laboratorio de Intelixencia Artificial Aplicada (LIA2), fálanos da aplicación da IA na análise de datos cardíacos. A entrevista está conducida por Gabriel Fuentes e producida pola Unidade de Cultura Científica e da Innovación da Universidade de Vigo, co gallo da conmemoración do Día Mundial da Saúde 2024.
Ver recurso
Valerià Paül Carril, investigador e profesor de Xeografía na USC, fala nesta entrevista (25´ 42´´) de diferentes asuntos relacionados co eido da xeografía: o seu estudo como materia no ensino secundario, a relación entre as ciencias políticas e a xeografía, a relación entre Galicia e o norte de Portugal, a situación dos parques naturais ou a ordenación do territorio. A peza, elaborada por Mazarelos Coop, forma parte do ciclo de entrevistas divulgativas Baixa á praza, onde diferentes expertas reflexionan desde distintas prazas de Santiago de Compostela sobre elementos da historia e a memoria de Galicia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (37´ 57´´) sobre a historia de Mesopotamia, considerada a primeira civilización da Idade Antiga á que lle debemos o nacemento da escritura e outras grandes innovacións en diferentes ramas do coñecemento (como o dereito, a arquitectura, as matemáticas ou a astronomía), que influirían decisivamente no desenvolvemento da humanidade. A peza foi elaborada por Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, para alumnado de 1º curso da ESO.
Ver recurso
A función executiva do noso cerebro permítenos prestar atención, planificar con antelación ou controlar os impulsos. Nesta charla de TED (9´ 15´´) Sabine Doebel, profesora de Psicoloxía na Universidade George Mason, explícanos como inflúe o contexto nesta función cerebral e como podemos mellorala para acadar os nosos obxectivos. A tradución ao galego é de Silvia Miguélez e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Neste episodio do programa Aquelando con chispa (TVG) (16´ 31´´) David Ballesteros e Manuel Vicente fálannos do magnetismo. Coa axuda do alumnado do IES Rosalía de Castro, de Santiago de Compostela, experimentan con varios tipos de imáns e comproban como se comportan os diferentes metais na presenza de campos magnéticos. Tamén nos explican como funciona o campo magnético terrestre.
Ver recurso
Esther Estévez explícanos neste vídeo (45´´) como se conxuga o verbo “dar” en galego normativo, aclarando que en determinadas zonas de Galicia existen variedades dialectais nesta conxugación. Así mesmo, lémbranos que o termo “destes” muda o seu significado dependendo de se o pronunciamos con “e” aberto ou “e” pechado. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida.
Ver recurso
Antonio Rodríguez, profesor da Facultade de Enfermería da USC, preséntanos neste vídeo (2´ 38´´) o proxecto de aprendizaxe e servizo (ApS) “Diagnóstico e educación nutricional nun escenario real”, no que colaboran o alumnado de enfermería e o de ciencias da educación, co ánimo de aprender aspectos básicos da educación para a saúde no que respecta á nutrición. O obxectivo final é que os nenos e as nenas aprendan como deben alimentarse para chegar a acadar no futuro cidadáns formados e autónomos que saiban levar unha vida máis saudable.
Ver recurso
Vídeo didáctico (4´ 13´´), dirixido a alumnado de 2º da ESO, no que o profesor Aldán Santamarina nos ensina a resolver un sistema de ecuacións lineares polo método de substitución.
Ver recurso
Neste novo episodio (4´ 20´´) do Dicionario da Galicia histórica Laura Filloy cóntanos como era alimentación na Idade Media, que variaba segundo a clase social. Tamén aproveita para desmontar algúns mitos sobre a nutrición nesta etapa histórica, pois non era certo que non se bebese auga nin que se empregasen especias para disimular o cheiro a carne podre. Esta peza foi elaborado polo xornal Gciencia, con guión de Laura Filloy e edición de Elena Martín.
Ver recurso
Uxía Yáñez Ramil preséntanos neste vídeo (2´ 52´´) o proxecto de investigación que está a desenvolver ao abeiro do programa de doutoramento titulado “Medicina e Sanidade Veterinaria”. O seu obxecto de estudo é o uso da ecografía en modo Doppler para a mellora da eficiencia reprodutiva do gando vacún. Este foi un dos vídeos gañadores da edición de 2023 do certame “Teses en tres minutos”, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Tanto a expresión “logo chámote” como “logo te chamo” son correctas en galego, pero non teñen o mesmo significado. A diferenza débese ao valor que ten o adverbio “logo” en cada unha delas, e tamén á posición que ocupa o pronome átono “te”. Neste vídeo didáctico (2´ 42´´), pertencente á serie Pregúntalle á Academia, a académica Rosario Álvarez explícacho con detalle.
Ver recurso
Xesús Balboa López, profesor da Facultade de Xeografía e Historia da Universidade de Santiago de Compostela, trata nesta entrevista (32´ 21´´) diferentes cuestións relacionadas coa xestión dos montes galegos: os seus usos tradicionais; a diferenza entre o uso histórico do lume e os actuais incendios forestais; o papel das mulleres nos traballos ou a historia dos montes en man común. A peza, elaborada por Mazarelos Coop, forma parte do ciclo de entrevistas divulgativas Baixa á praza, onde diferentes expertas reflexionan, desde distintas prazas de Santiago de Compostela, sobre elementos da historia e a memoria de Galicia.
Ver recurso
O veterinario Guillermo Campos fálanos das mutación xenéticas que poden sufrir os nosos cans, que provocan que algúns tipos de medicamentos non reaccionen ben no seu organismo. Neste vídeo divulgativo (6´ 32´´) descubrirás cales son as razas máis afectadas, así como os medicamentos aos que debemos prestar máis atención.
Ver recurso
Sabías que Galicia tamén ten un pasado viquingo? Neste vídeo (2´ 4´´) a divulgadora Prado Rúa fálanos das invasións normandas na Galicia Medieval. Esta peza forma parte da serie audiovisual Conexión co Reino, gañadora do premio do Fondo de Proxectos Culturais do Reino de Galicia da Deputación da Coruña 2023. A serie, con guión e dirección de Belén Puime e montaxe de Álex Tajuelo, está producida por Brava.
Ver recurso
A procrastinación é o hábito de pospoñer deliberadamente tarefas importantes que temos pendentes, malia ter a oportunidade de facelas e saber que o feito de pospoñelas pode ter consecuencias negativas. Neste vídeo de TED (5´ 45´´) entenderás por que o cerebro actúa deste xeito e descubrirás cales son as estratexias que podemos usar para romper o ciclo da procrastinación. A tradución ao galego é de Alba Tato e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
O láser é un mecanismo amplificador dun conxunto de raios luminosos de intensidade moi elevada, monocromático e con coherencia espacial e temporal, e a súa historia comezou en 1916 grazas a Albert Einstein. Neste capítulo de Aquelando con chispa (15´ 39´´) Manuel Vicente e David Ballesteros, coa axuda do alumnado do CPI Uxío Novoneyra (O Courel), explícannos de xeito divertido cales son as propiedades da luz láser, comproban o comportamento da traxectoria deste tipo de luz e amósannos cales son as súas múltiples utilidades.
Ver recurso
Vídeo didáctico (5´), dirixido a alumnado de 2º da ESO, no que o profesor Aldán Santamarina nos ensina a resolver un sistema de ecuacións lineares polo método de igualación.
Ver recurso
Vídeo didáctico (4´ 11´´) no que nos ensinan a realizar correctamente unha serie de exercicios destinados a mellorar a musculatura do tronco e previr lesións e dores nas costas. A peza forma parte da serie Sempre activos, é saúde, elaborada polo Servizo Galego de Saúde (Sergas) para concienciar á poboación xeral dos beneficios do exercicio físico para a nosa calidade de vida.
Ver recurso
Neste vídeo divulgativo (2´ 22´´) a historiadora Andrea Riveira fálanos dunha construción arquitectónica de especial interese histórico e cultural: o edificio Arquivo da cidade de Betanzos, coñecido popularmente como Liceo, que foi construído na segunda metade do século XVIII. Trátase dun edificio peculiar construído para custodiar o Arquivo do Reino de Galicia, unha función que nunca chegou a cumprir. A peza forma parte da serie audiovisual Betanzos Capital, elaborada pola cooperativa Marma ao abeiro do II Certame de Fondos do Reino de Galicia organizado pola Deputación de Coruña.
Ver recurso
Terceira parte (7´ 16´´) dunha serie de tres vídeos didácticos nos que se narra a historia de como aprendemos a contar e os aparellos empregados ao longo do tempo para facelo. Os vídeos foron elaborados no marzo da exposición “De como aprendemos a contar e os aparellos empregados” (Concello de Maside, 2009), promovida por Trinidad Pérez López, doutora en Matemáticas e docente do IES María Soliña de Cangas.
Ver recurso
Segundo o dicionario da RAG a “viscosidade” é a “resistencia que ofrece un fluído ao movemento uniforme da súa masa, debida ao rozamento das moléculas que o compoñen”. Neste episodio (15´ 36´´) do programa Aquelando con chispa (TVG) David Ballesteros e Manuel Vicente, coa colaboración do alumnado do IES Antón Fraguas (Santiago de Compostela) explícannos o concepto de viscosidade, comproban a viscosidade de varios produtos e realizan unha proba moi divertida para estudar a resistencia dos produtos viscosos .
Ver recurso
A economista e asesora fiscal Mónica Martínez Gigirín fala nesa charla (24´ 26´´) de fiscalidade e negocios, centrándose concretamente en como as decisións sociais e fiscais afectan aos negocios agrogandeiros. A intervención tivo lugar o 16 de novembro de 2023 no marco das XX Xornadas Técnicas de Vacún de Leite, organizadas pola Deputación de Lugo.
Ver recurso
Ángela Arnosa Prieto, investigadora no grupo Nanomag da USC, preséntanos neste vídeo (2´ 04´´) o obxecto da súa tese, centrada no uso de nanopartículas magnéticas para o tratamento do cancro. Este foi un dos vídeos gañadores da edición de 2023 do certame “Teses en tres minutos”, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Tanto “millón” coma “milleiro” son formas correctas en galego, pero non significan o mesmo. Neste vídeo didáctico (31´´) Esther Estévez explícanos a diferenza. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida.
Ver recurso
Segunda parte (7´ 14´´) dunha serie de tres vídeos didácticos nos que se narra a historia de como aprendemos a contar e os aparellos que se usaron ao longo do tempo para facelo. Os vídeos foron elaborados no marzo da exposición “De como aprendemos a contar e os aparellos empregados” (Concello de Maside, 2009), promovida por Trinidad Pérez López, doutora en Matemáticas e docente do IES María Soliña de Cangas.
Ver recurso
Na actualidade, a maioría do que sabemos sobre o cerebro procede de estudos en animais, xeralmente ratos. Nesta charla de TED (12´ 35´´) o neurocientífico Sergiu P. Pasca fálanos dun novo avance científico que mudará o xeito que temos de entender a construción do cerebro: xa é posible cultivar partes do cerebro humano de calquera individuo e construír circuítos humanos funcionais nunha placa de cultivo do laboratorio. Isto axudará a coñecer as especificidades do noso cerebro e a entender cales son esas características que o fan máis susceptible ás enfermidades. A tradución ao galego é de Javier Varela e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Primeira parte (9´ 39´´) dunha serie de tres vídeos didácticos nos que se narra a historia de como aprendemos a contar e os aparellos que se empregaron para facelo ao longo do tempo. Os vídeos foron elaborados no marco da exposición “De como aprendemos a contar e os aparellos empregados” (Concello de Maside, 2009), promovida por Trinidad Pérez López, doutora en Matemáticas e docente do IES María Soliña de Cangas.
Ver recurso
Neste vídeo divulgativo (3´ 45´´) Alba Tomé retrotráese ao século V, cando o rei suevo Requiario mandou acuñar a primeira moeda medieval galega, para falarnos da circulación monetaria na Galicia medieval. Tamén descubrirás que pegada deixaron os visigodos, o Camiño de Santiago e os reis de León e Castela na numismática do Reino de Galicia. Esta peza, con guión de Alba Tomé e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (14´ 21´´) pertencente á serie documental Espazos na memoria. Monte Pindo, na que se rescata a historia dos fuxidos no Monte Pindo durante a guerra civil e a posguerra. Nesta peza diferentes informantes contan como eran as covas dos fuxidos no Monte Pindo. A serie documental está realizada pola compañía aAntena, co apio da Deputación da Coruña.
Ver recurso
A xornalista Ana Viqueira explícanos neste vídeo (4´ 41´´) que é a comunicación paraverbal centrándose nos seguintes aspectos: pronuncia, entoación, ritmo, volume e intensidade. Trátase da última entrega da serie de catro titoriais promovidos por Alingua sobre comunicación non verbal e paraverbal, con guión da empresa Fabaloba e realización de Nós Televisión.
Ver recurso
Sabías que un morcego infectado con varios virus letais para outros mamíferos (coma os que causan rabia, ébola ou SARS…) pode vivir sen problemas durante décadas? Neste vídeo de TED (5´ 50´´) o virólogo Arinjay Banerjee explícanos o motivo polo que os morcegos non enferman con estas perigosas infeccións. A tradución ao galego é de Ángela Novoa e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Xosé María Lema Suárez viaxa ata Muxía para amosarnos a igrexa de San Xulián de Moraime, o último vestixio que nos queda dun importante mosteiro da época altomedieval galega. Neste vídeo (8´ 54´´) coñecerás os datos históricos e etimolóxicos máis relevantes do lugar. A peza forma parte da serie didáctica O Seminario de Onomástica responde, elaborada pola RAG.
Ver recurso
O veterinario Guillermo Campos explícanos neste vídeo (6´ 48´´) como os avances científicos en secuenciación xenética achegaron novos e importantes datos en relación ao microbioma dos cans e gatos, facendo especial fincapé na importancia de atender a saúde bucodental das nosas mascotas.
Ver recurso
Rosendo Luis Estévez Parada , técnico en explotacións agrícolas, explícanos neste capítulo (8´) do programa Polo rego (TVG) como se fai un enxerto de estela. Neste caso fainos a demostración cunha planta de kiwi, mais este tipo de enxerto pódese empregar en diferentes especies arbóreas ou plantas da horta.
Ver recurso
A enxeñeira agrónoma Diana Freijeiro Lorenzo fálanos neste charla (22´ 59´´) dos cambios lexislativos que afectan ao caderno dixital e á xestión das explotacións agrogandeiras en aspectos como o uso de fitosanitarios e fertilizantes, ou o tratamento do xurro. A intervención tivo lugar o 16 de novembro de 2023 no marco das XX Xornadas Técnicas de Vacún de Leite, organizadas pola Deputación de Lugo.
Ver recurso
Episodio do programa “Aquelando con chispa” da TVG (15´ 27´´) no que Manuel Vicente e David Ballesteros, coa participación do alumnado do IES Antón Fraguas (Santiago de Compostela), nos explican de forma divertida como se forman os tornados.
Ver recurso
Vídeo didáctico (6´ 53´´), dirixido a alumnado de 4º da ESO, no que o profesor Aldán Santamarina explica cun exemplo práctico como se realiza unha suma de fraccións alxébricas (aquelas que teñen un polinomio no numerador e outro polinomio no denominador).
Ver recurso
O traballo da musculatura abdominal rebaixa a incidencia das molestias na columna lumbar. Neste vídeo (3´ 22´´) explícannos como realizar correctamente unha serie de exercicios para reactivar estes músculos. A peza forma parte da serie Sempre activos, é saúde, elaborada polo Servizo Galego de Saúde (Sergas) para concienciar á poboación xeral dos beneficios do exercicio físico para a nosa calidade de vida.
Ver recurso
Marcelo Martínez, docente do Departamento de Ciencias da Comunicación da USC, preséntanos neste vídeo (2´ 55´´) o proxecto de aprendizaxe e servizo (ApS) que está a desenvolver co alumnado da materia “Comunicación interpersoal e comunitaria” do grao en Xornalismo e Comunicación Audiovisual. No marco desta iniciativa as comunidades locais coñecen ferramentas de comunicación útiles para o desenvolvemento comunitario e o alumnado coñece as necesidades e saberes destas comunicades locais, para incorporalos ao tratamento informativo.
Ver recurso
Andrea Mouriño Schick preséntanos neste vídeo divulgativo (1´ 26´´) a súa tese de doutoramento, na que estudou os principais formatos culturais e ámbitos estratéxicos para a difusión do patrimonio arqueolóxico e observou rumbos androcéntricos e estereotipos de xénero na representación do pasado prehistórico. Esta peza forma parte da sección Minutese, as teses da UVigo nun minuto, promovida pola Unidade de Cultura Científica da Universidade de Vigo.
Ver recurso
Rubén Portas, investigador do IZW – Berlín, fálanos nesta entrevista (25´ 12´´) da súa experiencia investigando a fauna salvaxe en Namibia. Tamén reflexiona sobre o panorama natural de Galicia. A entrevista, realizada por Iván Pérez, recibiu o premio do público na edición de 2023 do certame Youtubeiras.
Ver recurso
Cando comes algo con azucre dispáranse os niveis de dopamina e actívase un sistema de recompensa similar ao que actúa cando o corpo procesa substancias aditivas como o alcohol ou a nicotina. A neurocientífica Nicole Avene, experta en nutrición e adicións, explícanos neste vídeo de TED (5´ 02´´) por que debemos comer doces con moderación. A tradución ao galego é de Sandra Mariño e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Vídeo didáctico (6´ 07´´), emitido no programa Polo Rego (TVG), no que o técnico agrícola Rosendo Luis Estévez Parada nos ensina a facer un enxerto de púa en coroa. Neste caso concreto, exemplifícao enxertando unha póla dunha maceira noutra.
Ver recurso
Vídeo didáctico (3´ 17´´) no que Xosé Ferreiro, profesor de matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), nos explica como se resolve unha ecuación exponencial cando podemos expresar a ecuación como unha igualdade entre potencias coa mesma base. A peza está dirixida a alumnado de 4º da ESO.
Ver recurso
O arqueólogo José Carlos Sánchez explícanos neste vídeo divulgativo (2´ 10´´) que é o Parroquial Suevo, un documento de grande importancia para coñecer a evolución territorial do Reino Medieval de Galicia. Esta peza forma parte do proxecto O Reino no mapa, creado por Mazarelos Coop para divulgar de maneira visual e gráfica diferentes aspectos da organización política, social e cultural do Reino de Galicia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (52´´), difundido no espazo televisivo DígochoEu (TVG), no que Esther Estévez nos explica como se escriben e pronuncian en galego os nomes dos países de América do Sur, así coma os seus respectivos xentilicios.
Ver recurso
Xosé Manoel Núñez Seixas, profesor de Historia Contemporánea na Universidade de Santiago de Compostela, fálanos nesta entrevista (21´ 43´´) sobre os usos do Pazo de Meirás, sobre o nacionalismo español e galego e sobre as identidades rexionais baixo o franquismo. A peza, elaborada por Mazarelos Coop, forma parte do ciclo de entrevistas divulgativas Baixa á praza, onde diferentes expertas reflexionan, desde distintas prazas de Santiago de Compostela, sobre elementos da historia e a memoria de Galicia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (16´ 24´´) no que Manuel Vicente e David Ballesteros explican de forma divertida os conceptos de enerxía mínima, termodinámica e sistemas estables, a través de experimentos sinxelos como facer pompas de xabón, fabricar unha máquina de Galton ou outras propostas para desestabilizar sistemas. Trátase dun capítulo do programa Aquelando con chispa da TVG no que tamén colabora o alumnado do CPI Uxío Novoneyra (O Courel).
Ver recurso
Neste vídeo (3´ 19´´) a xornalista Ana Viqueira dános uns consellos para empregar correctamente o atril nun debate ou nunha comunicación pública. Esta peza forma parte da serie de catro titoriais promovidos por Alingua sobre comunicación non verbal e paraverbal, con guión da empresa Fabaloba e realización de Nós Televisión.
Ver recurso
A enxeñeira agrónoma Ana Rama Andrade explícanos nesta charla divulgativa (35´) como mellorar a calidade da herba, entendendo a “calidade” desde tres perspectivas diferentes: a calidade nutricional, a conservación e a calidade hixiénica. A charla tivo lugar o 16 de novembro de 2023 no marco das XX Xornadas Técnicas de Vacún de Leite, organizadas pola Deputación de Lugo.
Ver recurso
Sabías que a expresión “morrer de amor” procede dun tópico literario moi empregado na lírica provenzal para falar do amor cortés e do amor non correspondido? Neste vídeo divulgativo (3´ 11´´) Alba Tomé fálanos da lírica galego-portuguesa e dos seus principais xéneros: as cantigas de amor, as cantigas de amigo, as cantigas de escarnio e as cantigas de Santa María. Esta peza, con guión de Alba Tomé e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
Moitos deportistas de elite, cando actúan baixo moita presión, fallan xusto nese momento clave do que depende o seu éxito. Pero este tipo de ansiedade tamén pode afectar a músicos de renome mundial ou a calquera persoa experimentada cando está a falar en público. Neste vídeo de TED (4´ 28´´) Noa Kageyama e Pen-Pen Chen explícannos por que acontece este bloqueo e que podemos facer para evitalo. A tradución ao galego é de Paula Gallardo Domínguez e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (2´ 20´´) no que o Servizo de Cardioloxía do Hospital Universitario de Ourense, coincidindo coa conmemoración do Día Mundial do Corazón do ano 2022, transmitiu unha serie de consellos orientados a que a poboación poida chegar a unha idade avanzada coa mellor saúde cardiovascular posible.
Ver recurso
Nesta entrevista (22´ 23´´) Ofelia Rey Castelao, catedrática de Historia Moderna na USC, reflexiona desde a perspectiva de xénero sobre diferentes aspectos da Galicia moderna: o fenómeno migratorio, a imaxe das galegas na literatura, a taxa de ilexitimidade, as feiras como espazo de socialización e a visibilidade das mulleres nas fontes documentais. Para rematar fálanos da introdución da perspectiva de xénero nos actuais plans de estudos universitarios e sobre como mellorar a divulgación de contidos históricos. A peza, elaborada por Mazarelos Coop, forma parte do ciclo de entrevistas divulgativas Baixa á praza, onde diferentes expertas reflexionan, desde distintas prazas de Santiago de Compostela, sobre elementos da historia e a memoria de Galicia.
Ver recurso
Charla divulgativa (23´ 06´´) na que Elena Vázquez Abal, profesora do departamento de Xeometría e Topoloxía da USC, nos demostra que a percepción que temos do tamaño das cousas é equivocada. A intervención tivo lugar en abril de 2016 en Santiago de Compostela, no transcurso da I Edición de Minicharlas Cientíticas, organizadas pola Comunidade Campus Científicos.
Ver recurso
A estimulación cerebral profunda permítelles aos cirurxiáns colocar electrodos en case calquera zona do cerebro e acendela ou apagala, para corrixir disfuncións. Nesta charla de TED (15´ 34´´) o neurocirurxián Andrés Lozano fálanos desta técnica e da súa aplicación en pacientes con párkinson ou depresión. A tradución ao galego é de Neila Cosme e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Segundo vídeo da serie de catro titoriais promovidos por Alingua sobre comunicación non verbal e paraverbal. Nesta segunda entrega (3´ 40´´) a xornalista Ana Viqueira fálanos da importancia da mirada, das mans e dalgúns xestos habituais cos que debemos ter coidado á hora de falar en público. Do guión destas pezas encargouse a empresa Fabaloba e da realización ocupouse Nós Televisión.
Ver recurso
José Leandro Benito, profesor no Departamento de Organización de Empresas e Comercialización da USC, preséntanos neste vídeo (2´ 38´´) o proxecto de aprendizaxe e servizo (ApS) desenvolvido co alumnado da materia “Investigación de mercados” en colaboración con COGAMI. Neste proxecto o alumnado tivo ocasión de elaborar unha investigación de mercados completa para as diferentes empresas de economía social colaboradoras, co ánimo de identificar posibles liñas de actuación e axudar a resolver diversos problemas e dificultades.
Ver recurso
Nesta charla divulgativa (37´ 58´´) Víctor Manuel López Rodríguez, veterinario da cooperativa Seragro, fálanos, desde a perspectiva do benestar animal, de cal debería ser a actividade diaria das vacas nunca explotación gandeira de vacún de leite, centrándose máis polo miúdo nas características óptimas das salas de espera (os espazos nos que permanecen as vacas antes de pasar ás salas de muxido). A charla tivo lugar o 16 de novembro de 2023 no marco das XX Xornadas Técnicas de Vacún de Leite, organizadas pola Deputación de Lugo.
Ver recurso
A historiadora e xornalista Laura Rodríguez Rodríguez fálanos neste vídeo divulgativo (1´ 23´´) do encastelamento no Reino de Galicia, un fenómeno complexo caracterizado pola aparición de fortificacións en forma de torres e castelos con funcións defensivas e simbólicas. Esta peza forma parte do proxecto O Reino no mapa, creado por Mazarelos Coop para divulgar de maneira visual e gráfica diferentes aspectos da organización política, social e cultural do Reino Medieval de Galicia.
Ver recurso
Na nosa cultura tradicional é habitual poñer a roupa ao clareo, co obxectivo de que a enerxía do Sol actúe como desinfectante natural eliminando esa cor amarela que provocan os fungos e bacterias. Terá algunha base científica esta técnica? José Ángel Docobo, catedrático de Astronomía da USC, fálanos neste vídeo (5´) da radiación ultravioleta e resolve esta cuestión. Así mesmo, aproveita a ocasión para anunciarnos que o 12 de agosto de 2026 se vai producir unha eclipse total de Sol, polo que lembra cales son as precaucións que a cidadanía debe tomar para observala. A peza, elaborada por María Piñeiro e Miguel Sardo, forma parte da serie #DesmontadoMitos de GCiencia.
Ver recurso
Sabes cal é a forma que debemos empregar en galego para referírmonos á cantidade que se paga por un arrendamento? O académico Ramón Lorenzo explícacho neste vídeo (1´ 55´´). A peza forma parte da serie de vídeos didácticos “Pregúntalle á Academia”, elaborada pola Real Academia Galega.
Ver recurso
A ponte de Brandomil (Zas), de base romana e construción medieval, é un dos moitos exemplos do rico patrimonio arquitectónico que podemos atopar ao longo do país. Saberías identificar as obras máis representativas do medievo galego? Neste vídeo divulgativo ( 3´ 05´´) Laura Filloy convídanos a facer un breve percorrido por Galicia para coñecelas. Estas serán as paradas do itinerario: catedral de Santiago de Compostela, igrexa de Santa Comba de Bande e capela de San Miguel de Celanova. Esta peza, con guión de Laura Filloy e edición de Elena Martín, é a última entrega da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
Nesta charla de TED (14 ´ 17´´) Eleanor Longden, doutora en Psicoloxía, fálanos en primeira persoa da súa experiencia vital como persoa diagnosticada de esquizofrenia. Explícanos como comezou a escoitar voces na súa cabeza e como chegaron despois as visións grotestas e os delirios extravagantes. Cóntanos como se atopou cun sistema sanitario que non sabía axudala e como finalmente aprendeu a interpretar aquelas voces que tanto a atormentaran ata convertelas nunha fonte de autocoñecemento, superando o pesadelo e chegando a ser a persoa que hoxe é. A tradución ao galego é de Laura Delgado e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
O Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra creouse en 1931 e na actualidade é unha institución de titularidade estatal xestionada pola Xunta de Galicia. Neste vídeo divulgativo (11´ 54´´) fálannos das súas funcións, dos servizos que presta (tanto á propia administración como á cidadanía xeral) e do inmenso valor e diversidade dos documentos que custodia.
Ver recurso
Primeira entrega dunha serie de catro titoriais, promovidos por Alingua, sobre comunicación non verbal e paraverbal. Neste primeiro vídeo (3´ 18´´) a xornalista Ana Viqueira trata cuestións como o ruído visual, a vestimenta ou a postura corporal. Do guión destas pezas encargouse a empresa Fabaloba e da realización ocupouse Nós Televisión.
Ver recurso
Emilio Carral Vilariño, profesor na Escola Politécnica Superior de Enxeñaría da USC, preséntanos neste vídeo (2´ 43´´) o proxecto de aprendizaxe e servizo (ApS) que está a desenvolver co alumnado da materia “Xestión do medio natural”. Neste proxecto traballouse cos criterios de sustentabilidade (social, económico e ambiental) da norma de Certificación Forestal do FSC (Forest Stewardship Council), en colaboración coas comunidades de montes en man común de Froxán e Entrimo.
Ver recurso
A dorna é unha embarcación tradicional das Rías Baixas. O alumnado do IES da Illa da Arousa explícalle a Esther Estévez neste vídeo didáctico (1´ 47´´) como se denominan en galego as diferentes partes desta embarcación. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida.
Ver recurso
O enxeñeiro agrícola David Vilacoba Vieito explícanos nesta charla (36´ 45´´) cales son os factores que inflúen no rendemento do millo, diferenciando aqueles que non podemos manexar daqueles outros nos que si podemos intervir, e polo tanto poden contribuír no aumento do rendemento agrícola. A charla tivo lugar o 16 de novembro de 2023 no marco das XX Xornadas Técnicas de Vacún de Leite, organizadas pola Deputación de Lugo.
Ver recurso
Xosé Ramón Cisneros Pérez, investigador no programa de doutoramento en Historia, Xeografía e Historia da Arte da USC, preséntanos neste vídeo (3´) a investigación que está a desenvolver sobre o uso das redes sociais e os medios dixitais na difusión do patrimonio museístico español. Este foi un dos vídeos gañadores da edición de 2023 do certame “Teses en tres minutos”, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Novo episodio do programa “Aquelando con chispa” da TVG (15´ 18´´) no que Manuel Vicente e David Ballesteros, coa participación do alumnado do IES Ánxel Fole (Lugo), nos falan do Teorema de Pitágoras e das súas diferentes aplicacións.
Ver recurso
O descubrimento da tumba do apóstolo Santiago foi un dos grandes acontecementos do Reino de Galicia, tanto pola súa transcendencia histórica e relixiosa, como pola súa repercusión económica, pois marcou o comezo da peregrinación xacobea. Neste vídeo divulgativo (3´ 29´´) cóntannos de xeito ameno como aconteceu a “inventio” (termo latino empregado na Idade Media para facer alusión a unha revelación divina que provocaba o achado dun corpo santo). A peza, con guión de Alba Tomé e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
O último poemario escrito en vida pola autora homenaxeada no Día das Letras Galegas de 2024, Luísa Villalta, leva por título Papagaio, e nel faise unha denuncia da especulación urbana e humana. O Papagaio é tamén un topónimo, único en Galicia, que dá nome a un barrio da Coruña que sufriu precisamente este tipo de especulación. Neste vídeo divulgativo (6´ 11´´) Iván Méndez, técnico do Seminario de Onomástica da Real Academia Galega, expón cal é a súa hipótese para explicar a orixe do topónimo. A peza forma parte da serie didáctica O Seminario de Onomástica responde, elaborada pola RAG.
Ver recurso
Despois de facer un exercicio intenso e prolongado acostuma a aparecer unha dor nalgunhas partes do corpo que denominamos “maniotas”. Rosaura Leis, profesora e investigadora en Nutrición na USC, explícanos neste vídeo (4´ 41´´) cal é realmente a orixe das maniotas e por que carece de rigor científico pensar que a auga con azucre pode axudar a diminuír esta dor. A peza, elaborada por María Piñeiro e Miguel Sardo, forma parte da serie #DesmontadoMitos de GCiencia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (3´ 01´´), dirixido a alumnado de 4º da ESO, no que o profesor Aldán Santamarina explica cun exemplo práctico como se realiza unha división de polinomios empregando o método de Ruffini.
Ver recurso
Vídeo didáctico (52´ 13´´) dirixido a alumnado de 1º da ESO no que Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, nos relata cales son as principais características dos diferentes períodos nos que se divide a historia do antigo Exipto.
Ver recurso
O programa de exercicios terapéuticos está enfocado á tonificación da musculatura, o movemento das articulacións, a diminución da dor e a mellora da capacidade funcional da vida diaria, pero ás veces o complicado non é realizalos, senón manter a constancia. Neste vídeo divulgativo (1´ 53´´) o Colexio de Fisioterapeutas de Galicia dános algúns consellos para conseguilo.
Ver recurso
Vídeo didáctico (8´ 10´´) no que Xacobo de Toro e Noemí Díaz, docentes de Xeoloxía e Bioloxía no ensino medio, se achegan ao laboratorio e mais á carballeira de Sobrado dos Monxes para explicarnos que son as plantas e cales son algunhas das principais características destes seres vivos. En concreto, céntranse na fotosíntese, na celulosa da súa parede celular, na lignina e na súa capacidade de adaptación.
Ver recurso
En 2017 a Real Academia Galega de Ciencias nomeou a Baltasar Merino Román (Burgos, 1845 – Vigo, 1917) “Científico do Ano”, no marco da conmemoración do Día da Ciencia en Galicia. Neste vídeo divulgativo (6´ 29´´) ofrécense os datos máis salientables da vida e da obra deste científico que deixou unha gran pegada na historia da ciencia galega, tanto no eido da botánica como no da meteoroloxía.
Ver recurso
Diego Lois Ojea, alumno de 4º de ESO do IES Plurilingüe Pintor Colmeiro de Silleda, explícanos de xeito práctico neste vídeo divulgativo (1´ 29´´) que é un coloide e en que consiste o efecto Tyndall, un fenómeno físico descuberto polo científico irlandés John Tyndall en 1869. Este traballo foi galardoado co primeiro premio do concurso "Petiscos de ciencia" (2023), organizado Comisión de Normalización Lingüística da Facultade de Ciencias do Campus de Lugo da USC.
Ver recurso
Pesa o aire ou non pesa? Neste vídeo didáctico (15´ 34´´) Manuel Vicente e David Ballesteros resolven o misterio, ao tempo que explican de xeito ameno cales son as propiedades dos gases. Trátase dun episodio do programa da TVG “Aquelando con Chispa”, no que participa o alumnado do IES Antón Fraguas (Santiago de Compostela).
Ver recurso
A Aprendizaxe-Servizo (ApS) é unha proposta de innovación educativa na que se optimizan os procesos de ensino-aprendizaxe, se favorece a adquisición de competencias profesionais e e se fortalece o compromiso cívico-social coa comunidade. Neste vídeo divulgativo (2´ 44´´) Francisco Conde, profesor na Facultade de Filosofía da USC, preséntanos o proxecto baseado na ApS “A beleza no cotián”, deseñado para que o alumnado da materia de “Introdución á estética” reflexione sobre as principais cuestións teóricas da estética (beleza, sublime, relatividade do gusto, fronteira entre o agradable/estético, relación estética/política etc.) mediante a prestación dun servizo á comunidade, que consiste en elaborar unha cartografía estética da cidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
A primeira representación do escudo do Reino de Galicia aparece no Segar´s Roll, un rolo de armas inglés que data do ano 1282. Neste vídeo divulgativo (3´ 44´´) fálannos das primeiras representacións da heráldica galega durante a Idade Media. A peza, con guión de Alba Tomé e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
Nuria Castro González, Alejandra Chamorro García e Xiomara Silva Vázquez, alumnas do IES Laxeiro de Lalín, fálannos neste vídeo divulgativo (1´ 22´´ ) dos neutrinos, unhas partículas elementais desprovistas de carga eléctrica, cunha masa diminuta e que apenas interaccionan coa materia ordinaria. Esta peza foi galardoada co segundo premio do concurso "Petiscos de ciencia" (2023), organizado Comisión de Normalización Lingüística da Facultade de Ciencias do Campus de Lugo da USC.
Ver recurso
Estímase que arredor dun 18% da poboación ten algún episodio de somnambulismo ao logo da súa vida. Neste vídeo de TED (5´ 31´´) Emmanuel During explícanos en que consiste este fenómeno e cales son as súas causas. A tradución ao galego é de Lucía Campillo Rey e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
O imparable avance da intelixencia artificial na nosa vida cotiá esperta temores en boa parte da poboación. Debemos estar alerta ou son infundados estes medos? Neste vídeo divulgativo (5´ 34´´) Senén Barro, director científico do Centro de Investigación en Tecnoloxías Intelixentes (CiTIUS) da Universidade de Santiago de Compostela, fálanos do verdadeiro alcance desta revolución tecnolóxica, que ten os seus riscos pero tamén inmensos beneficios. A peza, elaborada por María Piñeiro e Miguel Sardo, forma parte da serie #DesmontadoMitos de GCiencia.
Ver recurso
O historiador grego Heródoto afirmou que Exipto era o don do Nilo, pois nas marxes deste río prosperou unha das civilizacións máis lonxevas. Neste vídeo (31´ 09´´) Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, explícanos como o río Nilo se converteu na principal fonte de riqueza da civilización exipcia, posibilitando o desenvolvemento da súa agricultura, a extensión do regadío e a creación de fabulosas cidades. A peza está dirixida a alumnado de 1º da ESO.
Ver recurso
O camiño recto é o de menor lonxitude cando unimos dous puntos, pero sabes que acontece cando a superficie non é plana? Neste vídeo divulgativo (3´ 10´´) Miguel Brozos, investigador do Centro de Investigación e Tecnoloxía Matemática de Galicia (CITMAga), explícanos o concepto “xeodésica”. A peza forma parte do do proxecto audiovisual DICTIOMAga, no que persoal CITMAga explica algúns termos matemáticos que resultan de interese na sociedade na que vivimos.
Ver recurso
Nesta charla de TED (9´ 41´´) Michelle Borkin cóntanos como un programa deseñado no Brigham and Women´s Hospital para ver imaxes das gammagrafías cerebrais dos pacientes resultou de utilidade nunha investigación astronómica. Partindo deste feito real, a relatora reflexiona sobre as vantaxes dunha colaboración mutua entre a investigación biomédica (concretamente a relacionada coas técnicas médicas de imaxe) e a astronomía, dous campos de estudo aparentemente tan afastados. A tradución ao galego é de David Alvar e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
O topónimo Chamoso dá nome a un río, a unha aldea e a tres parroquias do concello do Corgo, en Lugo. Neste vídeo divulgativo (6´ 33´´) Óscar Castro Castedo, técnico do Seminario de Onomástica da Real Academia Galega, preséntanos as diferentes hipóteses que tratan de explicar a orixe e o significado deste nome. A peza forma parte da serie didáctica O seminario de onomástica responde, elaborada pola Real Academia Galega.
Ver recurso
O profesor Aldán Santamarina ensínanos neste vídeo didáctico (7´ 29´´) , dirixido a alumnado de 2º da ESO, como se resolve un sistema de ecuacións lineares polo método gráfico.
Ver recurso

Reportaxe (23´ 54´´), con guión de Juan Luís Dalda e Miguel Castelo, sobre o proceso de construción histórica da identidade territorial galega, é dicir, dese conxunto de características que fan que o noso territorio sexa relativamente homoxéneo e diferenciado do resto da Península Ibérica. Vídeo de carácter educativo deseñado para alumnado de educación secundaria no marco do Proxecto Terra, que promove o Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia.

Guía do vídeo.

Ver recurso
Grazas á iniciativa da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, desde 2019 a estrela chamada ata esa data “HD149143”, na constelación de Ofiúco, o Serpentario, leva como nome “Rosalía de Castro”. O único exoplaneta descuberto nela polo momento chámase “Río Sar”. Neste vídeo divulgativo (7´ 10´´) Xabier Pérez Couto axúdanos a coñecer mellor esta estrela.
Ver recurso
Malia que acostumamos pensar que a inflamación e a dor das articulacións son problemas asociados á idade avanzada, o certo é que moitas persoas mozas sofren esta enfermidade. Kaitlyn Sadtler e Heather J. Faust explícannos neste vídeo de TED (4´ 24´´) por que a artrite é tan común e por que non se atopou aínda unha cura para ela. A tradución ao galego é de Cristina Blanco e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Cada 21 de febreiro conmemórase o Día Internacional da Lingua Materna, unha celebración instaurada pola UNESCO en 1999 para festexar a riqueza que supón a diversidade lingüística do planeta. Sabías que esta conmemoración foi unha iniciativa de Bangladesh? Neste vídeo divulgativo (3´ 30´´) o Equipo de Dinamización da Lingua Galega do IES Félix Muriel cóntanos cal foi a súa orixe.
Ver recurso
Sabes por que a lingua do teu gato raspa? As responsables son as espículas. O veterinario Guillermo Campos cóntanos neste vídeo divulgativo (6´ 17´´) para que lle serven estas pequenas “espiñas” na lingua. Tamén descubrirás en que outra zona da súa anatomía ten espículas o teu amigo bigotudo e cal é a súa función.
Ver recurso
Nova entrega do proxecto audiovisual DICTIOMAga, no que persoal investigador do Centro de Investigación e Tecnoloxía Matemática de Galicia (CITMAga) explica algúns termos matemáticos que resultan de interese na sociedade na que vivimos. Neste vídeo (2´ 40´´) Sara Recondo axúdache a entender o concepto “simulación”.
Ver recurso
Teresa de Zúñiga foi unha muller cun importante peso social durante a rebelión irmandiña e María Pimentel de Castro denunciou perante os Reis Católicos os malos tratos do seu marido. Son só dous exemplos que demostran que, malia que foran ocultadas nos libros de historia, tamén houbo mulleres poderosas no Reino de Galicia. Neste vídeo divulgativo (3´ 42´´) descubrirás como nunha sociedade radicalmente patriarcal como a da Idade Media, algunhas mulleres conseguiron tomar as rendas da súa vida e gobernar o seu destino. A peza, con guión de Alba Tomé e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
Vídeo de TED (5´ 11´´) no que Taneka Jones nos fala da bioimpresión, unha nova rama da medicina rexenerativa que está a traballar na creación de órganos humanos, novos e personalizados, desde cero. Isto sería a solución para os centos de miles de persoas que están actualmente agardando por un transplante. A tradución ao galego é de David Alvar e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (7´ 04´´) no que se explica a xénese e mais a finalidade da conmemoración do “Día do Científico Galego” e se fai unha breve presentación dos diferentes científicos homenaxeados no período 2008-2012: o matemático Enrique Vidal Abascal; o químico e xeólogo Isidro Parga Pondal; o enxeñeiro agrónomo e xenetista Cruz Galléstegui Unamuno; o matemático e astrónomo Ramón María Aller Ulloa; e o químico, médico e farmacéutico Antonio Casares Rodríguez. A peza está elaborada pola Fundación Barrié, en colaboración coa Real Academia Galega de Ciencias.
Ver recurso
O ovo de galiña é un dos elementos básicos da gastronomía galega, mais durante moito tempo estivo asentada a crenza de que o seu consumo elevaba os niveis de colesterol no sangue. Neste vídeo divulgativo (4´ 28´´) Manuel Vázquez, catedrático de Tecnoloxía dos Alimentos na Universidade de Santiago de Compostela (USC), explícache as razón científicas que desmenten esta idea. A peza, elaborada por María Piñeiro e Miguel Sardo, forma parte da serie #DesmontadoMitos de GCiencia.
Ver recurso
O exercicio físico é unha práctica moi beneficiosa para a nosa calidade de vida. Neste vídeo divulgativo (2´ 33´´) ofrécennos unhas recomendacións básicas para practicar deporte coa bicicleta estática. A peza forma parte da serie Sempre activos, é saúde, elaborada polo Servizo Galego de Saúde (Sergas).
Ver recurso
Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, achéganos neste vídeo didáctico (14´ 06´´) unha introdución ao antigo Exipto. Coñecerás a historia dunha civilización que comeza arredor do 3100 a.C. e se mantén durante máis de tres milenios como unha das máis avanzadas do mundo. A peza está dirixida a alumnado de 1º da ESO.
Ver recurso
Vídeo didáctico (8´ 45´´) no que Xosé Ferreiro, profesor de Matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), nos amosa a través de tres exemplos prácticos como se aplica a teoría de fraccións na resolución de problemas concretos. A peza está dirixida a alumnado de 2º da ESO.
Ver recurso
Vídeo didáctico (9´ 47´´), dirixido a alumnado de 1º curso da ESO, no que o profesor Germán Santos explica en que consiste a función de reprodución nas plantas, segundo os diferentes tipos nos que se agrupan: carrizas, fieitos, ximnospermas e anxiospermas.
Ver recurso
O símbolo que empregamos para falar de amor é un corazón, porque popularmente existe a crenza de que o responsable dos nosos sentimentos é o corazón. E se fose o noso cerebro o que regula as emocións? Neste vídeo de TED (6´ 40´´) Shannon Odell explícanos que acontece no cerebro cando namoramos, como responde nunha relación e como reacciona ante unha ruptura. A tradución ao galego é de Laura Sánchez Castro e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (11´ 12´´), dirixido a alumnado de educación secundaria, elaborado pola Unidade de Divulgación Científica e Cultural da Universidade da Coruña para conmemorar o Día Internacional das Mulleres e as Nenas na Ciencia no ano 2024. Nesta edición diferentes investigadoras da UDC (dos ámbitos das ciencias dos materiais, da psicopedagoxía, da actividade física e o deporte, da enfermaría, da enxeñaría industrial e da historia) fálannos da súa traxectoria científica e vital, co obxectivo de incentivar a vocación investigadora e científica, nomeadamente entre as nenas.
Ver recurso
A investigación no ámbito da medicina personalizada e de precisión céntrase na busca de biomarcadores que permitan predicir de xeito preciso a resposta a un fármaco por parte dun determinado grupo de individuos. Ángel Carracedo, director da Fundación Galega de Medicina Xenómica, explícanos con detalle neste vídeo divulgativo (11´ 35´´) en que consiste a “medicina personalizada e de precisión”, unha auténtica revolución científica que afecta a todas as especialidades médicas de xeito transversal. A peza foi elaborada pola Axencia Galega de Coñecemento en Saúde e a Real Academia de Farmacia de Galicia.
Ver recurso
Gústache manterte san e en forma? Neste vídeo divulgativo (2´ 32´´) atoparás uns consellos básicos para empregar de xeito correcto a elíptica. A peza forma parte da serie Sempre activos, é saúde, elaborada polo Servizo Galego de Saúde (Sergas) para concienciar á poboación xeral dos beneficios do exercicio físico para a nosa calidade de vida.
Ver recurso
Seguramente usaches moitas veces a expresión “ter química con alguén”, pero sabes o que significa? Será realmente o amor unha cuestión de química? E será suficiente con que exista “química” para que o amor sexa duradeiro? Ana García Deibe, catedrática de Química Inorgánica da USC, fálanos neste vídeo (4´ 59´´) do papel que xogan as substancias químicas nas diferentes fases dunha relación amorosa. A peza, elaborada por María Piñeiro e Miguel Sardo, forma parte da serie #DesmontadoMitos de GCiencia.
Ver recurso
Documental (16´ 17´´) de Ben Proudfoot para o New York Times (serie "Almost Famous") sobre a científica Jocelyn Bell (Irlanda do Norte, 1943), autora dun descubrimento astrofísico fundamental: os púlsares, estrelas de neutróns en rápida rotación que emiten radiacións moi intensas a intervalos regulares. Este descubrimento foi recoñecido en 1974 co Premio Nobel de Física, mais non foi ela quen o recibiu, senón o seu director de tese, Anthony Hewish. Os subtítulos en galego foron inseridos por Martin Pawley a través da plataforma Amara.
Ver recurso
Despois de ofrecernos unha explicación sobre a evolución histórica da civilización grega, a profesora Blanca Castro Gerpe relata neste outro vídeo (18´ 08´´) os aspectos sociais, económicos, relixiosos e culturais máis salientables da Grecia antiga. A peza está dirixida a alumnado de 1º da ESO.
Ver recurso
Andrés Prieto explícanos neste vídeo didáctico (3´ 21´´) que é a discretización. A peza forma parte do proxecto audiovisual DICTIOMAga, no que persoal investigador do Centro de Investigación e Tecnoloxía Matemática de Galicia (CITMAga) explica algúns termos matemáticos que resultan de interese na sociedade na que vivimos.
Ver recurso
Chega o inverno e con el o frío e mais a neve. Sabes todo o que precisas para ir esquiar en galego? Esther Estévez explícache neste vídeo didáctico (1´ 40´´) todas as palabras que non podes esquecer meter na equipaxe. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida.
Ver recurso
Vídeo didáctico (4´ 13´´), dirixido a alumnado de 2º da ESO, no que o profesor Aldán Santamarina nos ensina a resolver un sistema de ecuacións lineares polo método de redución.
Ver recurso
Na Idade Media o sexo non era en absoluto un tabú. Homes e mulleres falaban abertamente dos xenitais e mesmo era moi habitual ter relacións prematrimoniais. Neste vídeo divulgativo (3´ 19´´) fálannos do erotismo que caracterizaba a sociedade medieval e de como a Igrexa chegou a pensar que a peste negra era un castigo divino polo exceso de sexo da humanidade. A peza, con guión de Alba Tomé e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
O son que produce o estalido dos cotobelos pode resultar agradable para algunhas persoas e arrepiante para outras. Pero por que estalan as articulacións? É perigoso? Nese vídeo de TED (4´ 21´´) Eleanor Nelsen dános a explicación. A tradución ao galego é de Cristina Blanco e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Neste episodio de “Aquelando con chispa” (16´ 39´´) Manuel Vicente e David Ballesteros ensínanche de xeito divertido todo o que precisas saber sobre o número Pi: cal é a súa procedencia, que diferentes xeitos hai de calculalo e como se aplica a súa fórmula. No programa participa o alumnado do CPI Mosteiro (Meis).
Ver recurso
Sabes cando debes usar “se non” e cando “senón” e cal é a diferenza gramatical entre estas dúas formas? Neste vídeo (53´´) Esther Estévez resolve todas as túas dúbidas. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida.
Ver recurso
Carmen Rodríguez Otero, documentalista da Consellería de Sanidade da Xunta de Galicia, fálanos nesta charla divulgativa (17´ 18´´) de Bibliosaúde, a biblioteca virtual do sistema público de saúde de Galicia que ten como obxectivo poñer a disposición dos/as usuarios/as información relevante para a toma de decisións na práctica clínica, na xestión, na docencia e na investigación. Esta charla tivo lugar no marco da Xornada Galega de Investigación en Coidados Baseados na Evidencia, organizada pola Axencia Galega de Coñecemento en Saúde en maio de 2023.
Ver recurso
O placebo é unha substancia que carece de actividade farmacolóxica pero que pode ter un efecto terapéutico cando o doente que a inxire cre que se trata dun medicamento realmente efectivo. Neste vídeo de ted (6´ 04´´) Haya Kattan fálanos dos posibles mecanismos que operan no efecto placebo, e tamén dos que poden explicar o efecto contrario: o “nocebo”, que provoca que o doente experimente reaccións adversas tras tomar un medicamento polo simple feito de que pensa que ese fármaco as causa. A tradución ao galego é de Navia Rivas e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
En termos xerais, podemos dicir que o galego é o resultado da evolución do latín falado no noroeste da Península Ibérica, pero como se foi formando ao longo do tempo? Neste vídeo divulgativo (3´ 48´´) descubrirás de xeito ameno cal foi a evolución histórica do noso idioma ao longo dos séculos, e que pegada deixaron no galego as diferentes linguas coas que entrou en contacto. A peza, con guión de Laura Filloy e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, cóntanos neste vídeo didáctico (41´ 40´´) cal foi a evolución histórica da civilización grega. A peza está dirixida a alumnado de 1º da ESO.
Ver recurso
Por que a algunhas persoas lles pican máis os mosquitos? Dependerá da cor da roupa? Carlos Otero, entomólogo da Universidade de Santiago de Compostela, explícanos neste vídeo divulgativo (4´ 49´´) cales son os elementos determinantes á hora de converterte en vítima preferente destes insectos. Tamén descubrirás que, a pesar de seren incómodos e mesmo en ocasións perigosos para os seres humanos, xogan un importante papel biolóxico na natureza. A peza, elaborada por María Piñeiro e Miguel Sardo, forma parte da serie #DesmontadoMitos de GCiencia.
Ver recurso
A bióloga Karissa Sanbonmatsu fálanos nesta charla de TED (12´ 52´´) dos novos descubrimentos no campo da epixenética, centrándose concretamente en como as experiencias vitais configuran a forma en que se expresan os xenes e o que iso significa para a nosa comprensión do xénero. A tradución ao galego é de Luz Leirós e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
O veterinario Guillermo Campos explícanos brevemente (5´ 27´´) cales son os cinco aspectos claves da filosofía que está detrás da nova Lei de protección dos dereitos e o benestar animal aprobada polo Goberno español, que entrou en vigor en setembro de 2023.
Ver recurso
A actividade física en idades infantís é unha excelente oportunidade para educar os nenos e nenas nos valores inherentes ao deporte, pero por moitos que sexan os seus beneficios, tamén é certo que ningún neno ou nena está exento de sufrir unha lesión. O Colexio de Fisioterapeutas de Galicia explícanos neste vídeo (2´ 08´´) o importante que é que os clubs deportivos conten con profesionais da fisioterapia.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (51´´) no que se traza un breve perfil biográfico de Manuela Barreiro Pico (1877-1953), unha galega pioneira que pasou á historia por ser a primeira muller matriculada na Universidade de Santiago en 1896 e tamén a primeira muller licenciada en Galicia. Licenciouse en Farmacia e rexentou a “Farmacia Moderna” en Ribadeo desde 1903 ata 1931, ano da súa xubilación. Esta peza forma parte da serie de divulgación científica As palabras da ciencia 2023, elaborada pola Área de Normalización Lingüística da Deputación da Coruña.
Ver recurso
En xaneiro de 2024 a Xunta de Galicia iniciou o procedemento para declarar o Entroido Ben de Interese Cultural (BIC) na modalidade de patrimonio inmaterial, quedando deste xeito protexido en base ao seu interese etnolóxico, á súa función social e á súa riqueza cultural e patrimonial. Neste vídeo divulgativo (6´ 35´´) descubrirás as características e as singularidades das principais máscaras do Entroido tradicional galego: os xenerais do Ulla; as madamas e galáns de Cobres; os volantes de Chantada; os troteiros de Bande; os vellarróns de Riós; os peliqueiros de Laza; os cigarróns de Verín; os felos de Maceda e Allariz; as pantallas de Xinzo; os boteiros de Viana do Bolo; os boteiros de Vilariño de Conso e as mázcaras de Manzaneda. Esta peza foi elaborada polo IES Daviña Rei (Monforte de Lemos) como recurso didáctico, a partir de fragmentos dun programa de Alalá sobre o Entroido en Galicia emitido na TVG en 2015.
Ver recurso
Neste vídeo didáctico (26´ 37´´) Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, explícache como funcionaba o negocio dos espectáculos na antiga Roma. Coñecerás cales eran as principais características arquitectónicas dos edificios nos que se organizaban (anfiteatros, circos e teatros), así como a diversidade de espectáculos que tiñan lugar en cada un deles: loitas de gladiadores, cazas de feras, loita entre feras ou batallas navais nos anfiteatros; exhibicións ecuestres, carreiras pedestres e carreiras de carros de cabalos no circo; e representación teatrais nos teatros). A peza está dirixida a alumnado de 1º curso da ESO.
Ver recurso
Preguntácheste algunha vez por que novembro e decembro se chaman así se non son o noveno e décimo mes? Neste vídeo didáctico (1´ 58´´), pertencente á serie "Pregúntalle á Academia", o académico Xesús Ferrol Ruibal explícanos cal é a orixe dos nomes dos meses do ano.
Ver recurso
Un ataque de pánico é unha reacción esaxerada á resposta fisiolóxica normal do corpo tras a percepción dun perigo. Neste vídeo de TED (5´ 22´´) a doutora Cindy J. Aaronson, especialista en ansiedade e depresión, explícanos en que consisten estes ataques de pánico, unha sensación tan intensa e agoniante que os pacientes poden chegar a confundila cun ataque ao corazón ou cun infarto cerebral. A tradución ao galego é de Laura Sánchez Castro e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (3´ 42´´) no que se presentan os aspectos máis salientables da biografía de Inés de Castro (1320-1355), a muller de orixe galega que chegou a ser raíña de Portugal. Da súa vida aínda non sabemos hoxe con exactitude canto hai de realidade e canto de lenda, mais o certo é que se converteu co paso do tempo en mito e inspiración para autores/as da nosa literatura, música e audiovisual. A peza, con guión de Laura Filloy e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (16´ 09´´), dirixido a alumnado de 4º da ESO, no que o profesor Aldán Santamarina nos ensina a empregar un programa de xeometría dinámica chamado GeoGebra para modelizar unha superficie de revolución. Concretamente, o corpo de revolución que aprenderás a xerar con esta práctica é unha bóla da árbore de Nadal.
Ver recurso
Na nosa cultura popular sempre se considerou o limón un remedio útil para calmar diversas afeccións. Nerea González, nutricionista da Universidade de Santiago de Compostela, explícanos neste vídeo (4´ 53´´) cales son realmente as propiedades deste froito e cales son os mitos que aínda hoxe circulan sobre este suposto “superalimento”. Esta peza, elaborada por María Piñeiro e Miguel Sardo, forma parte da serie #DesmontadoMitos de GCiencia.
Ver recurso
Juan Jesús Gestal, catedrático emérito de Medicina Preventiva e Saúde da USC, fálanos neste vídeo (15´ 56´´) de como evolucionou a epidemioloxía e a prevención das enfermidades infecciosas desde o século XIX ata a actualidade, ata chegar a facer pensar á comunidade científica da época que podería vencelas todas e dedicarse só á súa prevención. O certo é que, malia todos os avances acadados, a varíola é a única enfermidade deste tipo que se conseguiu erradicar completamente. Nesta charla descubrirás o desafío que supoñen as enfermidades infecciosas emerxentes para a saúde pública a nivel global. A peza foi elaborada pola Axencia Galega de Coñecemento en Saúde e a Real Academia de Farmacia de Galicia.
Ver recurso
Co gallo da celebración do Dia da Ciencia en Galicia 2023, a Real Academia Galega de Ciencias nomeou a Manuel Colmeiro (1818-1894) "Científico Galego do Ano". Neste vídeo divulgativo (8´ 58´´) poderás coñecer mellor a figura deste economista, xurista e historiador que traballou pola construción dunha nova economía, apostando polo benestar social.
Ver recurso
Algunhas especies de mamíferos (como poden ser os simios, os morcegos, os humanos, e pode que tamén as musarañas elefante) comparten unha característica común: a menstruación. Neste vídeo de TED (4´ 45´´) a divulgadora científica Emma Bryce explícanos cales son as especificidades da menstruación nas mulleres e cal é a súa función na evolución humana. A tradución ao galego é de Xiana Villaverde Munín e foi elaborada para o certame TEDSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (15´ 50´´), dirixido a alumnado de educación secundaria, elaborado pola Unidade de Divulgación Científica e Cultural da Universidade da Coruña para celebrar en 2021 o Día Internacional das Mulleres e as Nenas na Ciencia. Diferentes investigadoras (dos ámbitos da enxeñaría informática, da filoloxía galega, da bioloxía, da psicoloxía, da psicolingüística ou da fisioterapia) fálannos da súa traxectoria científica e vital, co obxecto de incentivar a curiosidade pola profesión investigadora e científica.
Ver recurso
Vídeo (7´ 15´´) no que se presenta o proxecto educativo “O tesouro de Acahualinca”, dirixido á etapa de educación secundaria. Explícanse os seus obxectivos de aprendizaxe e contidos didácticos, poñendo o foco nas temáticas da educación para a cidadanía global traballadas. Ofrécense exemplos das actividades que se desenvolveron e introdúcese de xeito breve o método de avaliación. Esta peza forma parte do terceiro módulo do curso aberto “Educación para a cidadanía global: unha mirada desde a práctica”, organizado pola Universidade da Coruña en 2023. Outros vídeos da serie: -Educación para a cidadanía global. Módulo 0. Presentación -Educación para a cidadanía global. Módulo 1. Achegamento ao concepto de ECG. Parte 1 -Educación para a cidadanía global. Módulo 1. Achegamento ao concepto de ECG. Parte 2 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 2. A introdución da ECG na escola. Parte 1 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 2. A introdución da ECG na escola. Parte 2 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 3. Experiencias: Educación Infantil. Parte 1 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 3. Experiencias: Educación Infantil. Parte 2 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 3. Experiencias: Educación Primaria
Ver recurso
O Arquivo de Galicia (situado na Cidade da Cultura) é a cabeceira do Sistema de Arquivos de Galicia e foi creado en 2010 para conservar e difundir o noso patrimonio documental. Neste vídeo divulgativo (2´ 3´´) descubrirás a diversidade e o valor dos documentos que custodia, así como os servizos que presta tanto á propia Administración como ao conxunto da cidadanía.
Ver recurso
Se tes un gato ou unha gata debes saber que cando comeza o inverno “andan á xaneira”, é dicir, están en celo. Neste vídeo divulgativo (6´ 57´´) o veterinario Guillermo Campos explícanos cales son as vantaxes e posibles inconvenientes de esterilizar as mascotas, e cal sería a idade correcta para facelo, segundo esteamos a falar dun gato, dunha gata, dun can ou dunha cadela.
Ver recurso
Sabías que cada ano decenas de miles de persoas do mundo se someten a cirurxías cerebrais nas que non se realiza ningún tipo de incisión? Hyunsoo Joshua No explícanos neste vídeo de TED (5´ 17´´) en que consiste a radiocirurxía estereotáctica, un procedemento que ten lugar nun cuarto blindado, cunha máquina que emite raios de luz invisibles cara a un obxectivo concreto do cerebro. A tradución ao galego é de Paola Costa e a peza resultou finalista na modalidade B (para persoas alleas á USC) do certame TedSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (3´ 08´´) sobre a figura do último rei de Galicia e León: Afonso VIII (1171-1230), denominado Afonso IX pola historiografía española. Descubrirás, entre outras cousas, cal foi o importante papel deste monarca no desenvolvemento urbano da Galicia medieval e tamén que rol xogou no incremento da chegada de peregrinos a Compostela. A peza, con guión de Laura Filloy e edición de Elena Martín, forma parte da serie audiovisual Dicionario da Galicia histórica. Un reino do A ao Z, promovida polo xornal Gciencia.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (1´ 04´´) no que se presenta de xeito breve a biografía da matemática e profesora Antonia Ferrín Moreiras (1914-2009), que pasou á historia como a primeira astrónoma galega. Esta peza forma parte da serie de divulgación científica As palabras da ciencia 2023, elaborada pola Área de Normalización Lingüística da Deputación da Coruña.
Ver recurso
O equipo de mantemento biolóxico do Aquarium Finisterrae detectou que as focas Lara e Paula amosaban molestias derivadas de lesións na boca. Neste vídeo divulgativo (2´ 05´´) ensínannos cales foron as intervencións que foi preciso practicarlles durante a súa visita ao dentista.
Ver recurso
A Asociación Forestal de Galicia explícanos neste vídeo divulgativo (9´ 23´´) como se realiza na silvicultura moderna a poda pneumática de calidade en masas forestais, tanto de coníferas como de frondosas. Esta peza é a segunda parte dun vídeo anterior no que se explica de xeito introdutorio en que consiste a poda de calidade. Outros vídeos da serie: -Poda de calidade. Parte I
Ver recurso
Vídeo didáctico (7´ 47´´) no que Xosé Ferreiro, profesor de Matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), nos explica de xeito práctico como se resolve un sistema de ecuacións onde aparecen parénteses e denominadores. A lección está dirixida a alumnado de matemáticas de 2º curso da ESO.
Ver recurso
A diferenza de potencial eléctrico que pode existir entre a parte alta das nubes e o chan acaba provocando descargas de alta intensidade moi perigosas, que percibimos a través dun lóstrego e mais dun trono. Saberías onde refuxiarte nesta situación? Neste vídeo divulgativo (4´ 38´´) Jorge Mira, catedrático de Electromagnetismo na Universidade de Santiago de Compostela, fálanos deste fenómeno, explícanos como funciona un pararraios e resolve a dúbida sobre se un raio pode caer dúas veces no mesmo sitio. Esta peza, elaborada por María Piñeiro e Miguel Sardo, forma parte da serie #DesmontadoMitos de GCiencia.
Ver recurso
Moitas persoas sufrirán ao longo da súa vida algún tipo de trauma, que en ocasións pode perdurar a longo prazo en forma de recordos traumáticos, pesadelos e pensamentos negativos, interferindo no seu día a día. A psicóloga Joelle Rabow Maletis fálanos neste vídeo de TED (5´ 12´´) do trastorno por estrés postraumático ou TEPT. A tradución ao galego é de Laura Sánchez Castro e foi galardoada co 3º premio da modalidade A (para a comunidade da USC) do certame TedSaúde 2023, que organiza a Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Vídeo (9´ 24´´) no que se presenta o proxecto educativo “Aprendendo a convivir”, dirixido á etapa de educación primaria. Explícanse os seus obxectivos de aprendizaxe e contidos didácticos, poñendo o foco nas temáticas da educación para a cidadanía global traballadas. Ofrécense exemplos das actividades que se desenvolveron e introdúcese de xeito breve o método de avaliación. Esta peza forma parte do terceiro módulo do curso aberto “Educación para a cidadanía global: unha mirada desde a práctica”, organizado pola Universidade da Coruña en 2023. Outros vídeos da serie: -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 0. Presentación -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 1. Achegamento ao concepto de ECG. Parte 1 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 1. Achegamento ao concepto de ECG. Parte 2 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 2. A introdución da ECG na escola. Parte 1 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 2. A introdución da ECG na escola. Parte 2 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 3. Experiencias: Educación Infantil. Parte 1 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 3. Experiencias: Educación Infantil. Parte 2 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 3. Experiencias: Educación Secundaria
Ver recurso
A produción de madeira de alto valor conséguese fundamentalmente facendo rareos e podas. Nese vídeo divulgativo (6´ 45´´) a Asociación Forestal de Galicia explícanos en que consiste a poda de calidade, unha técnica que ten como obxectivo eliminar de maneira proporcionada as pólas da árbore para conseguir madeira sen nós. Outros vídeos da serie: -Poda de calidade. Parte II
Ver recurso
Charla divulgativa (14´ 06´´) na que a investigadora Tamara López Fernández nos fala da delincuencia común na cidade de Lugo durante o Franquismo, un tema no que está a investigar na súa tese de doutoramento. A charla forma parte das sesións do programa DivulgaTerra 2020, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
No outono as follas de moitas árbores perden a súa cor verde e adquiren outros pigmentos. Neste capítulo de Aquelando con chispa (15´ 53´´) Manuel Vicente e David Ballesteros fálannos das plantas e de toda a ciencia que se agocha na sinfonía de cores das súas follas e flores. Na elaboración deste programa participa o alumnado do CPI Mosteiro (Meis).
Ver recurso
Segundo capítulo (25´ 57´´) da serie documental "Os castros", emitida na Televisión de Galicia en 2020, sobre a arquitectura castrexa. Existía algún tipo de planificación previa á construción dos castros? Estaban todos estes poboados situados en outeiros? Que función tiñan as súas características e espectaculares murallas? Por que a maioría das construcións eran redondeadas? Nesta peza descubrirás todas as respostas.
Ver recurso
Ultimamente é habitual escoitar nos medios de comunicación a palabra “pellet”, para facer referencia a esas esferas brancas de plástico que están chegando ás nosas praias procedentes do vertido accidental do buque “Toconao”. Esther Vázquez explícanos neste vídeo (38´´) que, segundo a Real Academia Galega, o termo correcto para denominar en galego estas pequenas bólas formadas a partir de resinas poliméricas é “granulado”. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida. No Portal das Palabras podes ampliar información sobre este termo.
Ver recurso
Sara Albán Barcia explícanos nun minuto en que consiste a súa tese, na que investiga as posibles variacións que hai á hora de producir un manuscrito, analizando as súas diferenzas en base ás características físicas do documento, ao tipo de escritura, aos escribáns, ás letras específicas do período, ás abreviaturas e ás decoracións. Esta peza forma parte da sección Minutese, as teses da UVigo nun minuto, promovida pola Unidade de Cultura Científica da Universidade de Vigo.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (10´ 48´´), dirixido a alumnado de educación secundaria, elaborado pola Unidade de Divulgación Científica e Cultural da Universidade da Coruña para celebrar en 2022 o Día Internacional das Mulleres e as Nenas na Ciencia. Diferentes investigadoras (dos ámbitos da podoloxía, da enfermaría, das ciencias do deporte, da bioquímica, da terapia ocupacional e da enxeñaría química) fálannos da súa traxectoria científica e vital, co obxecto de incentivar a curiosidade pola profesión investigadora e científica.
Ver recurso
O topónimo Palas de Rei está composto por dous elementos; un deles (“Rei”) é moi transparente pero o outro (“Palas”) continúa a ser actualmente un enigma etimolóxico. O académico Antón Santamarina reflexiona neste vídeo (7´ 12´´) sobre as diferentes hipóteses que se barallan para tentar explicar a orixe e o significado do termo. A peza forma parte da serie didáctica O seminario de onomástica responde, elaborada pola Real Academia Galega.
Ver recurso
Vídeo didáctico (2´ 55´´), dirixido a alumnado de 4º da ESO, no que o profesor Aldán Santamarina nos explica como se miden as distancias nun mapa. Concretamente, aprenderás a medir a distancia ao mar dunha determinada estación meteorolóxica. Trátase dunha tarefa complementaria ao estudo da temperatura media dunha estación meteorolóxica, explicado nun vídeo anterior.
Ver recurso
Katlynn Whitaker fálanos nesta charla de TED (11´ 33´´) dun problema de plena actualidade: a saúde mental dos adolescentes. Partindo do aprendido a partir da súa propia experiencia como persoa que padece un trastorno de ansiedade, propón que os conceptos básicos relacionados coa saúde mental e coa aprendizaxe socioemocional deberían formar parte dos plans de estudos e ensinarse na escola coa mesma metodoloxía que se ensina o abecedario, para que os mozos e mozas teñan sempre a man unha “caixa de ferramentas da saúde mental” da que poder botar man cando o precisen. A tradución ao galego é de María Suárez Seijas e foi galardoada co 2º premio da modalidade B (para persoas alleas á USC) do certame TedSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Na actualidade, a elaboración do pan a partir da masa nai converteuse nun dos principais reclamos publicitarios en panadarías, supermercados e no ámbito da gastronomía en xeral. Neste vídeo divulgativo (5´ 11´´) Ángeles Romero, catedrática de Tecnoloxía dos Alimentos na USC e directora da Cátedra do Pan e do Cereal, explícanos cal é a diferenza entre a masa nai activa e a inactiva, e fálanos das características que debe ter o pan para que sexa realmente beneficioso para a nosa saúde. Esta peza forma parte da serie #DesmontandoMitos de GCiencia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (48´ 19´´) elaborado por Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, para alumnado de 1º curso da ESO. Nesta peza nárrase a historia da antiga Roma e a evolución das súas institucións políticas, da monarquía ao imperio.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (58´´) no que terás ocasión de coñecer os datos máis salientables da vida da matemática galega María Josefa Wonenburger Planells (1927-2014), experta en Teoría de Grupos e álxebras de Clifford e iniciadora das álxebras de Kac-Moody, que gozou de recoñecemento internacional no seu campo de coñecemento. Esta peza forma parte da serie de divulgación científica As palabras da ciencia 2023, elaborada pola Área de Normalización Lingüística da Deputación da Coruña.
Ver recurso
A maior parte da xente acepta que é bioloxicamente home ou muller, mais nesta charla de TED (14´ 05´´) Emily Quinn explícanos que hai outra moita xente que é intersexual e, polo tanto, non encaixa na definición biolóxica estándar de home e muller. No seu caso, Emily naceu cos cromosomas XY (coñecidos como “cromosomas masculinos”), pero tamén con vaxina, ademais de con testículos dentro do corpo e, como non responde á testosterona, na puberdade crecéronlle os peitos. É por isto que quere que reflexionemos sobre a inmensa diversidade dos seres humanos e sobre se é correcto clasificalos bioloxicamente a partir dos seus xenitais. A tradución ao galego é de Belén Albor e foi galardoada co 2º premio da modalidade A (para a comunidade da USC) do certame TedSaúde 2023, que organiza a Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Ver recurso

Vídeo divulgativo (8´ 43´´), dirixido por Antón Varela e locutado por Lucía Aldao, sobre o cinema galego dos anos 20 do século XX. Nesta década consolídase o cinema como fenómeno de masas, acadando unha importante función socioeconómica. En Galicia abríronse máis de cen salas de exhibición en cidades e vilas, e apareceron tamén empresas produtoras e cineastas pioneiros como Enrique Barreiro. Son os anos nos que as producións de Hollywood acaparan a hexemonía do mercado, que deixa atrás o formato serial da década anterior e dá paso ás sesións que inclúen unha longametraxe e un filme de curta duración. Neste pequeno documental descubrirás como acolleron os medios de comunicación da época o predominio do cinema como modelo de lecer para a sociedade galega, e como influíu esta industria na vida social e económica do país.

Ver recurso
Ángel Arcay Barral, director da Biblioteca e Arquivo Municipal de Betanzos e do Museo das Mariñas, fálanos nesta entrevista (17´ 19´´) das funcións dos arquivos municipais e da súa contribución á educación, á cultura e á investigación da historia local. Tamén nos achega a unha figura xurídica que aparece nos protocolos notariais: a das mulleres espontaneadas (procedemento polo que unha muller solteira declaraba o seu embarazo). A peza, elaborada por Mazarelos Coop, forma parte do ciclo de entrevistas divulgativas Baixa á praza, onde diferentes expertas reflexionan, desde distintas prazas de Santiago de Compostela, sobre elementos da historia e a memoria de Galicia.
Ver recurso
A dexeneración macular é un trastorno ocular, asociado á idade, que destrúe lentamente a visión central e aguda. Trátase da principal causa de cegueira e actualmente non ten cura. Neste vídeo de TED (14´ 20´´) o investigador Joshua Chu-Tan explícanos como funciona a vista e preséntanos algunhas achegas sobre un ARN pouco coñecido que podería mudar o tratamento desta enfermidade. A tradución ao galego é de Paola Costa e foi galardoada co 1º premio da modalidade B (para persoas alleas á USC) do certame TedSaúde 2023, organizado pola Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
A ortiga é unha planta con múltiples propiedades (como alimento, como tratamento tradicional, como fibra vexetal para a elaboración de tecidos…) que desenvolveu tamén un mecanismo de defensa propia con capacidade urticante. Neste vídeo divulgativo (4´ 45´´) descubrirás se é certo, desde o punto de vista científico, que a menta é o seu antídoto, tal e como adoita crerse popularmente. A peza forma parte da serie #Desmontandomitos, elaborada polo xornal Gciencia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (28´ 07´´), dirixido a alumnado de 4º da ESO, no que o profesor Aldán Santamarina nos explica como se faría un estudo da temperatura media rexistrada nunha estación meteorolóxica de Galicia, partindo dun exemplo concreto: a temperatura media rexistrada na estación meteoróxica de Redondela no ano 2022. Aprenderás a facer unha táboa de frecuencias con LibreOffice Calc e a calcular medidas de centralización, posición e dispersión; así como a elaborar un histograma a partir dos datos obtidos.
Ver recurso
Vídeo didáctico (26´ 49´´) sobre o segundo período da Idade de Pedra, que coñecemos como “neolítico”. Trátase dunha etapa clave na historia da humanidade na que aparecen os primeiros poboados e xorde a agricultura e a gandaría. A peza foi elaborada por Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, para alumnado de 1º curso da ESO.
Ver recurso
Sara Illodo Brea, investigadora predoutoral na USC, fálanos nesta charla (8´ 25´´) do material xenético que nos fai humanos e da arquitectura menos coñecida do ácido desoxirribonucleico, a molécula que coñecemos como ADN. A charla forma parte das sesións do DivulgaTerra 2020.
Ver recurso
A dor; a perda de ouriños; a incontinencia de feces e gases; e a presión vulvar, vaxinal ou anal son algúns dos síntomas que poden aparecer tras o parto. O Colexio de Fisioterapeutas de Galicia explícanos neste vídeo (2´ 06´´) como pode axudar a fisioterapia a resolver todos estes posibles problemas aos que non debemos restar importancia nin considerar normais.
Ver recurso
Ver recurso
Despois de ver como algúns nenos e nenas da India teñen que beber unha auga tan sucia que nin sequera deberían tocar, Deepika Kurup comezou a interesarse pola crise mundial da auga. Neste vídeo de TED (7´ 59´´) esta científica adolescente cóntanos como desenvolveu un método de purificación de auga económico e ecolóxico, gañando con esta investigación un importante premio científico. A tradución ao galego é de Pilar Brocos e foi galardoada co 1º premio da modalidade A (para a comunidade da USC) do certame TedSaúde 2023, que organiza a Universidade de Santiago de Compostela.
Ver recurso
Esther Vázquez explícanos neste vídeo (37´´ ) cal é o significado en galego dos termos “duelo” e “dó”, que cómpre non confundir porque non son sinónimos. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida.
Ver recurso
Derradeiro capítulo (21´ 23´´) da serie documental Irmás na Fala, elaborada para divulgar a memoria das mulleres que formaron parte das Irmandades da Fala. Nesta entrega repásase o legado que nos deixaron estas pioneiras que nas primeiras décadas do s. XX apostaron polo uso do idioma galego e pola defensa de Galicia como suxeito político. A serie Irmás na Fala está producida pola Real Academia Galega e realizada por Nós Televisión, co apoio do Concello da Coruña.
Ver recurso
Para resolver unha ecuación cómpre calcular o valor das letras (incógnitas), para que se cumpra a igualdade que forma a ecuación. Neste vídeo didáctico (14´ 14´´) Xosé Ferreiro, profesor de Matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), explícanos cales son as diferentes posibilidades que podemos atopar á hora de despexar a incógnita dunha ecuación de 1º grao. A lección está dirixida a alumnado de matemáticas de 2º curso da ESO.
Ver recurso
Breve vídeo divulgativo (52´´) con información básica sobre a historia do Seminario de Estudos Galegos, unha entidade da que conmemoramos o centenario do seu nacemento neste ano 2023, e que nos deixou un importante legado científico, cultural e lingüístico. Esta peza forma parte da serie de divulgación científica As palabras da ciencia 2023, elaborada pola Área de Normalización Lingüística da Deputación da Coruña.
Ver recurso
Charla didáctica (52´ 10´´), dirixida a alumnado de secundaria, na que o divulgador David Ballesteros expón, cun enfoque lúdico e práctico, como inflúen os bos hábitos de vida na nosa saúde. En concreto, aprenderás que aspectos relacionados coa alimentación e co exercicio físico debes ter en conta para manterte san. Esta actividade desenvolveuse o 9 de maio de 2019, no marco da décimo cuarta edición de Galiciencia.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (1´ 04´´) no que Aly Castillo Zamora e Laura Rubio Lareu nos contan, cun chisco de humor, que cousas novas aprenderon grazas aos seus estudos de química. Este foi un dos traballos premiados na primeira edición do concurso "Petiscos de ciencia" (2022), organizado pola Facultade de Ciencias e o Servizo de Normalización Lingüística da USC.
Ver recurso
Neste vídeo divulgativo (8´ 40´´) o Arquivo Histórico Provincial de Ourense convídanos a facer un percorrido por dez séculos da historia da provincia, a través de 22 documentos dos 78 que integran a súa exposición permanente “Documentos históricos de Ourense”. Tamén se ofrece unha breve panorámica das funcións, a organización documental e os servizos que ofrece á cidadanía este arquivo.
Ver recurso
Vídeo de divulgación científica (4´ 55´´) no que a bióloga Tatiana Díaz Castro nos explica as diferentes medidas que cómpre ter en conta para evitar a xeración de enfermidades de transmisión alimentaria (ETAs). Trátase da primeira entrega dunha serie de tres vídeos sobre seguridade alimentaria difundidos na canle Cociñando ConCiencia. Outros vídeos da serie: -Medidas para evitar a xeración de enfermidades de transmisión alimentaria (II) -Medidas para evitar a xeración de enfermidades de transmisión alimentaria (III)
Ver recurso
Reportaxe de Nós Televisión (13´ 28´´) que nos ofrece a oportunidade de coñecer máis polo miúdo o Proxecto Nós, así coma os diferentes recursos tecnolóxicos que se están a crear co ánimo de situar o galego na vangarda da intelixencia artificial. O Proxecto Nós é unha iniciativa da Xunta de Galicia que ten como obxectivo o desenvolvemento de tecnoloxías, ferramentas e aplicacións que permitan o uso do galego nos ámbitos de aplicación da intelixencia artificial. Do desenvolvemento do proxecto encárgase a Universidade de Santiago de Compostela, a través do Instituto da Lingua Galega (ILG) e do Centro Singular de Investigación en Tecnoloxías Intelixentes (CiTIUS).
Ver recurso
Adolfo Cordero, catedrático de Ecoloxía e Bioloxía Animal da Universidade de Vigo, explícanos nesta conferencia (44´ 22´´) as orixes e o significado do concepto de biodiversidade, reflexionando sobre o seu impacto tanto na bioloxía como noutras áreas do coñecemento. Partindo do carácter multidimensional do termo, o profesor Cordero céntrase nunha das principais liñas de investigación nas que está a traballar: a diversidade de comportamento como un elemento da biodiversidade. A charla tivo lugar na Casa das Campás de Pontevedra o día 8 de maio de 2023, no marco dos eventos organizados dentro do primeiro Bioblitz da Universidade de Vigo.
Ver recurso
A radiación cósmica é un tema complexo e escasamente tratado que presenta aínda moitas incógnitas. Neste vídeo divulgativo (4´ 52´´) Mauro Garrido explícanos que son os raios cósmicos, de onde veñen estas partículas e por que teñen velocidades tan altas. Este traballo recibiu unha mención de honra no VI Concurso de Comunicación Científica do IGFAE, organizado en 2023 polo Instituto Galego de Física de Altas Enerxías.
Ver recurso
Ver recurso
A académica Ana Boullón explícanos neste vídeo didáctico (3´ 19´´) cal é a orixe o o significado de Moeche, un topónimo único en Galicia, aínda que na súa orixe atopamos similitudes coa formación doutros nomes de lugar galegos. A peza forma parte da serie didáctica O Seminario de Onomástica responde.
Ver recurso
Segundo a denominación da Asociación Internacional para as Migracións (organización dependente da ONU), entendemos por migrante “calquera persoa que se despraza fóra do seu lugar de residencia habitual xa sexa dentro dun país ou a través dunha fronteira internacional, de maneira temporal ou permanente e por diversas razóns”. O investigador da USC Daniel Vázquez Vila preséntanos nesta charla divulgativa (9´ 01´´) unha análise sobre os fluxos migratorios do século XXI, antes do comezo da pandemia da Covid-19. A charla forma parte das sesións do DivulgaTerra 2020.
Ver recurso
Tania Vieites Lestón, investigadora na Universidade da Coruña, preséntanos neste vídeo (4´ 28´´) a súa tese doutoral sobre os efectos do “método MITCA”, un método de implementación de tarefas escolares para a casa que ten como obxectivo a autorregulación da aprendizaxe e o compromiso escolar dos estudantes. Este vídeo foi galardoado na categoría C (para teses de doutoramento) da primeira edición do certame Cóntame a túa investigación!, organizado pola Universidade da Coruña en 2023.
Ver recurso
Unha ecuación matricial é unha igualdade na que hai unha matriz que descoñecemos. Neste vídeo didáctico (8´ 26´´) o profesor Aldán Santamarina lémbranos como hai que operar coas matrices para resolver ecuacións matriciais. A peza está dirixida a alumnado de 2º de Bacharelato.
Ver recurso
Susan G. Wardle achéganos neste vídeo de TED (4´ 43´´) ao fenómeno psicolóxico da pareidolia facial, que provoca que o noso cerebro perciba, de xeito ilusorio, caras en calquera tipo de obxectos ou lugares (nubes, pedras, manchas nas paredes…). Por que ocorre isto? Ata onde pode chegar esta distorsión da realidade? Aquí atoparás todas as respostas. Tradución ao galego de Álvaro Torres para TedSaúde 2023.
Ver recurso
Xosé Ferreiro, profesor de Matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), explícanos neste vídeo (3´ 57´´), a través da resolución dun exercicio práctico, como se calcula o mínimo común múltiplo de dúas ou máis cantidades. A peza está dirixida a alumnado de 2º curso de ESO.
Ver recurso
Ver recurso
Vídeo didáctico (2´ 48´´) no que o alumnado de 3º da ESO do IES Antón Alonso Ríos (Tomiño) nos ofrece unha breve introdución sobre os Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS), aprobados pola ONU en 2015 no marco da Axenda 2030. Trátase de 17 obxectivos, relacionados entre si, que buscan un futuro sostible para todos e todas, achegando as liñas mestras para encarar desafíos globais coma a pobreza, a desigualdade, o clima, a degradación ambiental, a prosperidade, a paz e a xustiza.
Ver recurso
Neste vídeo de TED (5´ 26´´) Sally Frampton cóntanos a historia da anestesia desde o século III ata a actualidade e explícanos cales foron os diferentes métodos que os doutores usaron nas súas cirurxías antes de que se estendese o uso da anestesia na medicina moderna. Tradución ao galego de David Alvar para TedSaúde 2023.
Ver recurso
Mónica Cartelle Gestal, profesora na Universidade de Louisiana e membro da Sociedade Americana de Microbioloxía, fálanos nesta charla (55´ 47´´) da complexidade dos microorganismos e da súa potencialidade para causar infeccións. Apoiándose na súa propia experiencia como investigadora, explícanos todo o que aprendeu no eido da resistencia antimicrobiana e do tratamento de enfermidades infecciosas, coma a tose ferina. A charla, dirixida principalmente a alumnado de educación secundaria, foi emitida en directo o 24 de novembro de 2023 con motivo do XIV Día da Ciencia en Galego, conmemoración promovida por Igaciencia.
Ver recurso
Segunda parte do módulo 1 do curso aberto “Educación para a cidadanía global: unha mirada desde a práctica”, organizado pola Universidade da Coruña en 2023. Se xa tiveches ocasión de ver a primeira parte deste módulo, na que se ofrecía unha aproximación histórica ao concepto de “educación para a cidadanía global”, neste segundo vídeo (5´ 09´´) poderás afondar nas dimensións do seu enfoque educativo, no abano de temáticas que se poden traballar e nas propostas metodolóxicas máis axeitadas para a súa implementación. Outros vídeos da serie: -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 0. Presentación -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 1. Achegamento ao concepto de ECG. Parte 1 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 2. A introdución da ECG na escola. Parte 1 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 2. A introdución da ECG na escola. Parte 2 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 3. Experiencias: Educación Infantil. Parte 1 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 3. Experiencias: Educación Infantil. Parte 2 -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 3. Experiencias: Educación Primaria -Educación para a Cidadanía Global. Módulo 3. Experiencias: Educación Secundaria
Ver recurso
O verbo distraer é irregular, polo tanto non segue as pautas dos verbos regulares da segunda conxugación (aqueles cuxo infinitivo remata en -er). Esther Vázquez explícanos neste vídeo (37´´ ) como se conxuga o pretérito perfecto do verbo distraer. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida.
Ver recurso
Charla divulgativa (15´ 39´´) na que Marta Veiga Izaguirre nos presenta unha análise de datos, elaborada no seo do grupo de innovación docente da USC XuvenCiencia, sobre os prexuízos e os estereotipos de xénero que condicionan a escolla de carreiras profesionais. Os datos están extraídos de 687 respostas de alumnado de ensino medio de 31 centros educativos galegos. A charla forma parte das sesións do DivulgaTerra 2020.
Ver recurso
Estímase que entre o 1 e o 1,5 % da poboación en España ten autismo, e un 50% destas persoas con autismo teñen dificultades neuromotrices. O Colexio de Fisioterapeutas de Galicia cóntanos neste vídeo (2´) como pode contribuír a fisioterapia a mellorar a calidade de vida destas persoas.
Ver recurso
Es dos que ten dúbidas sobre cando hai que empregar en galego testemuño e cando cómpre usar testemuña? Neste vídeo (1´ 39´´) o académico Ramón Lorenzo explícache a orixe e o significado destes dous substantivos. A peza forma parte da serie de vídeos didácticos “Pregúntalle á Academia”, elaborada pola Real Academia Galega.
Ver recurso
Eliseo Bao Souto, estudante do grao en Enxeñaría Informática da UDC, preséntanos neste vídeo (4´ 51´´) o seu traballo de fin de grao, no que ofrece unha proposta informática para analizar un tema de especial relevancia social e sanitaria: a prevalencia dos trastornos depresivos. Este vídeo foi galardoado na categoría A (para os traballos de fin de grao) da primeira edición do certame Cóntame a túa investigación!, organizado pola Universidade da Coruña en 2023.
Ver recurso
Vídeo didáctico (30´ 31´´) no que descubrirás como era a vida na etapa prehistórica que coñecemos como paleolítico. Trátase do primeiro período da Idade de Pedra, caracterizado polo uso da pedra tallada, no cal apareceron as primeiras civilizacións humanas. A peza foi elaborada por Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, para alumnado de 1º curso da ESO.
Ver recurso
Ver recurso
Terceiro capítulo (21´ 17´´) da serie documental Irmás na Fala, elaborada para divulgar a memoria das mulleres que formaron parte das Irmandades da Fala. As protagonistas desta terceira entrega son Amparo López Jeán, presidenta da Agrupación Republicana Feminina da Coruña e primeira muller en se afiliar ao Partido Galeguista, e Emilia Docet, a Miss España viguesa que tomou a palabra no "Mitin das Arengas". A serie Irmás na Fala está producida pola Real Academia Galega e realizada por Nós Televisión, co apoio do Concello da Coruña.
Ver recurso
As ecuacións exponenciais son aquelas nas que a incógnita (X) está no expoñente. Neste vídeo didáctico (8´ 15´´) o profesor Aldán Santamarina explícache como se resolven un tipo concreto de ecuacións exponenciais empregando o cambio de variable. A lección está dirixida a alumnado de 1º de Bacharelato.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (33´ 17´´) no que o cociñeiro Pepe Solla convoca arredor dunha mesa do seu restaurante a profesionais de diferentes ámbitos da ciencia (oceanografía, xeoloxía, bioloxía, meteoroloxía, etc.) para degustar varios alimentos e reflexionar, con argumentos científicos, sobre a gran diversidade e calidade dos produtos propios de Galicia. Na conversa participan, ademais de Pepe Solla, Mateo Rodríguez (biólogo e especialista en pesca), Ana Lage (meteoróloga en Meteogalicia), Francisco Casanova (doutor en Xeoloxía), Camino García (xefa de investigación do Centro Tecnolóxico da Carne), Pilar Soengas (doutora en Bioloxía e especialista en cultivos) e Alexia Luca de Tena (enóloga). A iniciativa foi realizada por Esmerarte Industrias Creativas, ao abeiro do Fondo de proxectos culturais en lingua galega Xacobeo 2021-2022.
Ver recurso
O doutor Javier de Toro, xefe do Servizo de Reumatoloxía do CHUAC, ofrécenos nesta charla didáctica (58´) unha aproximación xeral ao conxunto de doenzas que coñecemos como “enfermidades reumáticas”, centrándose con maior detalle na descrición da artrite reumatoide, unha enfermidade inflamatoria articular que afecta fundamentalmente a mulleres e xente moza. Para pechar a súa intervención, o doutor De Toro fálanos tamén do importante labor social que desenvolven os colexios médicos, exemplificándoo con diferentes liñas de traballo organizadas polo Colexio Oficial de Médicos da Coruña, entidade da que é vicepresidente. A charla, dirixida principalmente a alumnado de educación secundaria, foi emitida en directo o 17 de novembro de 2023 con motivo do XIV Día da Ciencia en Galego, conmemoración promovida por Igaciencia.
Ver recurso
Vídeo de TED (6´ 25´´) no que George Zaidan nos fala de catro experiencias nas que se conseguiu atallar a tempo a expansión de enfermidades, evitando deste xeito a aparición de epidemias. Concretamente, descubrirás cales foron as estratexias desenvolvidas para atallar un gromo de évola en Guinea; un gromo de febre amarela en Brasil; un gromo de cólera en Burkina Faso ou unha potencial transmisión de enfermidades entre animais e humanos en Tailandia. Tradución ao galego de Ángela Novoa para TedSaúde 2023.
Ver recurso
Ver recurso
Vídeo didáctico (14´ 54´´) no que Xosé Ferreiro, profesor de Matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), che axuda a entender os procedementos necesarios para realizar unha multiplicación de polinomios. A peza está dirixida a alumnado de 2º curso de ESO.
Ver recurso
Fernando Rey Daluz, biólogo especializado en imaxe científica e astrofotografía, explícanos nesta charla (26´ 08´´) como afecta o percorrido do Sol e mais o solpor na paisaxe, desde o punto de vista da creación e produción de contidos gráficos de temática astronómica. Así mesmo, preséntanos un dos proxectos nos que participa: Solpor Fisterra, que conseguiu monitorizar o percorrido e as postas de Sol desde o Cabo Fisterra. Esta charla tivo lugar no marco de A luz da ciencia. Dolmen de Dombate. Aulas científicas 2021, unha iniciativa dirixida por Jorge Mira e organizada pola Deputación da Coruña e mais o Concello de Cabana de Bergantiños.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (4´ 59´´) no que Isabel Tuñas Maceiras, alumna da Facultade de Fisioterapia da Universidade da Coruña, nos fai unha breve presentación do seu traballo de fin de mestrado, no que estuda a relación entre a dor cervical e a postura de cabeza adiantada. Este vídeo foi galardoado na categoría B (para os traballos de fin de mestrado) da primeira edición do certame Cóntame a túa investigación!, organizado pola Universidade da Coruña en 2023.
Ver recurso
Vídeo didáctico (48´´), difundido no espazo televisivo DígochoEu, no que Esther Estévez nos explica como se escriben e pronuncian en galego os nomes dos países de América do Norte, así coma os seus respectivos xentilicios.
Ver recurso
Segunda entrega (26´ 54´´) da serie documental Irmás na Fala, elaborada para divulgar a memoria das mulleres que formaron parte das Irmandades da Fala. Nesta ocasión terás a oportunidade de coñecer o importante labor que desenvolveron María Miramontes e Elvira Bao, dúas mulleres pioneiras na reivindicación e impulso da introdución do galego na escola como lingua vehicular de todas as materias. A serie Irmás na Fala está producida pola Real Academia Galega e realizada por Nós Televisión, co apoio do Concello da Coruña.
Ver recurso
Sabías que os peixes teñen un sentido do olfacto tan desenvolvido que lles permite ulir baixa a auga? Pablo Sánchez Quinteiro, profesor na Facultade de Veterinaria da Universidade de Santiago de Compostela, fálanos nesta charla divulgativa (12´ 32´´) da olfacción dos peixes, centrándose máis polo miúdo no sistema olfactivo do peixe cebra. A charla forma parte das sesións do DivulgaTerra 2020.
Ver recurso
A cheyletiella é un tipo de ácaro que vive na pel dos cans, gatos e coellos, provocando a aparición de caspa. Este é o motivo de que vulgarmente se lle chame a este ácaro “caspa andante”. Neste vídeo (3´ 17´´) o veterinario Guillermo Campos explícanos como podemos identificalo e que precaucións debemos tomar para que non se propague entre o resto de animais ou as persoas da familia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (8´ 55´´ ), dirixido a alumnado de 1º de Bacharelato, no que o profesor Aldán Santamarina nos amosa a resolución gráfica dun sistema de inecuacións lineares con dúas variables.
Ver recurso
Vídeo didáctico (22´ 12´´) no que Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti, fai un percorrido por diferentes etapas históricas, desde a creación do Universo ata a aparición do ser humano moderno. A peza está dirixida a alumnado de 1º curso da ESO.
Ver recurso
Os avances científicos e biolóxicos ofrecen novas posibilidades de intervención no comezo e no final da nosa vida, así como no coidado da nosa saúde, pero é eticamente correcto todo o tecnicamente posible? Esta é a pregunta coa que inicia a súa charla (26´ 18´´) José Antonio Seoane, profesor de Filosofía do Dereito na Universidade da Coruña, na que nos convida a reflexionar sobre as dimensións éticas dos avances científicos no ámbito médico. A charla tivo lugar no marco do programa Naukas Coruña 2019, que organizan os Museos Científicos Coruñeses.
Ver recurso
Iván Méndez, filólogo e técnico do Seminario de Onomástica da Real Academia Galega, preséntanos neste vídeo (5´ 33´´) as principais hipóteses sobre a orixe e o significado dun dos topónimos máis singulares da cidade da Coruña: O Orzán. A peza forma parte da serie didáctica O Seminario de Onomástica responde.
Ver recurso
O neurocientífico Xurxo Mariño, membro do grupo de investigación NEUROcom da Universidade da Coruña, fálanos neste charla (37´ 36´´) da capacidade humana para o pensamento simbólico e da relación deste tipo de pensamento coa linguaxe. A charla tivo lugar no marco do programa Naukas Coruña 2016, que organizan os Museos Científicos Coruñeses.
Ver recurso
Primeiro capítulo (21´ 41´´) da serie documental Irmás na Fala, elaborada para divulgar a memoria das mulleres que formaron parte das Irmandades da Fala. Esta primeira entrega está dedicada á “irmá pioneira”: Micaela Chao Maciñeira (1892-1928). Foi a única muller presente no acto fundacional das Irmandades e mais na expedición galeguista a Barcelona de 1917, e tamén foi a principal promotora da Sección Feminina da Irmandade da Coruña. Así mesmo, participou de xeito decisivo na posta en marcha do Conservatorio Nazonal da Arte Galega. A serie Irmás na Fala está producida pola Real Academia Galega e realizada por Nós Televisión, co apoio do Concello da Coruña.
Ver recurso
Vídeo didáctico (10´ 33´´) no que o profesor Aldán Santamarina nos explica como se resolve un problema de probabilidade a través dun diagrama de árbore. A lección está dirixida a alumnado da materia de Matemáticas de 4º da ESO.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (3´ 21´´) no que se explica de xeito breve que é a carreira aeoróbica e cales son as principais cuestións que debes ter en conta para evitar lesións e para acadar unha técnica de carreira eficiente. A peza forma parte da serie Sempre activos, é saúde, elaborada polo Servizo Galego de Saúde (Sergas) para concienciar á poboación xeral dos beneficios do exercicio físico para a nosa calidade de vida.
Ver recurso
Charla divulgativa (52´ 54´´) na que Susana Bayo Besteiro, investigadora no EphysLab da Universidade de Vigo e presentadora do tempo en Telemiño, ofrece unha actualización dos principais datos relacionados co cambio climático, ao tempo que presenta algúns dos retos que a ciencia debe enfrontar nun futuro próximo para combater este desafío. Esta charla tivo lugar no marco de A luz da ciencia. Dolmen de Dombate. Aulas científicas 2021, unha iniciativa dirixida por Jorge Mira e organizada pola Deputación da Coruña e mais o Concello de Cabana de Bergantiños.
Ver recurso
A xornalista e divulgadora científica Laura Veiga explícache nese vídeo (7´ 41´´) todo o que precisas saber sobre o ciclo menstrual. Atoparás información de carácter biolóxico, así como datos científicos que permiten rebater algunhas das principais crenzas que aínda se asocian a este proceso fisiolóxico.
Ver recurso
Vídeo didáctico (9´ 37´´) no que Xosé Ferreiro, profesor de Matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), repasa todos os conceptos e procedementos necesarios para facer unha suma ou resta de polinomios de xeito correcto. A peza está dirixida a alumnado de 2º curso de ESO.
Ver recurso
Irene Ortiz Leal, investigadora da Unidade de Anatomía Animal da Facultade de Veterinaria da USC, explícanos neste vídeo divulgativo (7´ 23´´) que é o sistema vomeronasal, cal é a súa constitución anatómica e como inflúe no comportamento social dos animais. Será o órgano vomeronasal igual en todas as especies? Irene Ortiz explícanos as diferenzas, centrándose máis polo miúdo nas especificidades dun tipo de cánidos: os raposos. A charla forma parte das sesións do DivulgaTerra 2020.
Ver recurso
Vídeo didáctico (29´ 06´´), dirixido a alumnado de 1º de ESO da materia de Xeografía e Historia, no que se explica como foi a transición da Prehistoria á Historia e a evolución da metalurxia. A peza está elaborada por Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti.
Ver recurso
Terceira entrega (20´ 07´´) da serie audiovisual #Nosoutras, as mulleres da revista Nós, producida por Nós Televisión e presentada por Eira Losada. Nesta ocasión a protagonista é a filóloga alemá Margot Sponer, que a finais de 1926 percorre a cabalo as vilas e aldeas galegas para completar as súas investigacións sobre a lingua galega. Parte destas pescudas serían publicadas na revista Nós, no número do 15 de xaneiro de 1927, nun artigo que levaba por título “Algunhas notas dos meus estudos sobre filoloxía galega”. Uns anos máis tarde, concretamente en 1930, presenta a súa tese de doutoramento titulada Altgalizische Urkunden (Documentos antigos de Galicia), na que transcribe e anota unha cantidade importante de documentos medievais datados entre os anos 938 e 1494.
Ver recurso
O Fondo Internacional para a Investigación sobre o Cancro advirte nos seus estudos de que “o noso estado nutricional (o que comemos e bebemos, o activos que somos e a cantidade de graxa corporal que temos), inflúe no risco de moitos tipos de cancro no adulto, pero tamén dende e antes do nacemento”. Neste vídeo divulgativo (18´ 28´´) a nutricionista Antía Pérez Vázquez lémbranos que entre un 30 e un 35% dos factores de risco de padecer cancro están relacionados cos nosos hábitos alimentarios e explícanos que debemos entender por alimentación saudable e cales son os obxectivos da terapia nutricional nos pacientes oncolóxicos. Esta charla tivo lugar en outubro de 2020, no marco das actividades formativas organizadas polo Hospital Universitario Lucus Augusti.
Ver recurso
O doutor Ángel Carracedo, coordinador do Grupo de Medicina Xenómica da USC, cóntanos nesta charla (31´ 08´´) como no eido da Xenómica se sabe desde hai tempo que determinadas variantes no xenoma condicionan a eficacia dos fármacos e mais as reaccións adversas que estes poden xerar. Na actualidade, a “medicina personalizada” tenta ir un paso máis alá para, partindo de toda a información que temos dun determinado paciente (non só a información xenética, senón tamén a epixenética, a proteómica, a radiolóxica, a bioquímica…), poder predicir de forma precisa a súa resposta a un determinado fármaco. Na exposición do doutor Carracedo atoparás todas as claves para entender este novo concepto médico. A charla tivo lugar no marco do programa Naukas Coruña 2019, que organizan os Museos Científicos Coruñeses.
Ver recurso
Segundo capítulo (14´ 09´´) da serie audiovisual #Nosoutras, as mulleres da revista Nós, producida por Nós Televisión e presentada por Eira Losada. Nesta segunda entrega terás a oportunidade de achegarte á biografía de Francisca Herrera e ao seu relevante papel na revista Nós, na que publicou un ensaio, un relato e un poema, ademais de aparecer as súas obras tamén referenciadas nesta publicación. A investigadora Carmen Blanco; o presidente da Real Academia Galega, Víctor Freixanes; o historiador Afonso Vázquez-Monxardín e a secretaria da Fundación Castelao, Patricia Arias Chachero axudan a trazar a figura desta coruñesa que se converteu na primeira muller en escribir unha novela en galego (Néveda) e en ser escollida académica na Real Academia Galega.
Ver recurso
Jorge Mira, catedrático do Departamento de Física Aplicada da USC, amósanos nesta charla (42´ 22´´) cales son os diferentes lugares nos que, segundo o momento do ano no que nos atopemos, poderemos observar o último solpor da Europa continental. A intervención tivo lugar no marco de A luz da ciencia. Dolmen de Dombate. Aulas científicas 2021, unha iniciativa dirixida por Jorge Mira e organizada pola Deputación da Coruña e mais o Concello de Cabana de Bergantiños.
Ver recurso
Vídeo didáctico (1´ 43´´) no que Xosé Ferreiro, profesor de Matemáticas no IES Poeta Díaz Castro (Guitiriz), nos ensina a través dun exercicio práctico como se realizan operacións combinadas con fraccións. A peza está dirixida a alumnado de 2º curso de ESO.
Ver recurso
Vídeo didáctico (22´´) no que Esther Estévez nos ensina os seus zapatos para explicarnos que é a lingüeta e mais a soleta. A peza forma parte do espazo televisivo DígochoEu, que emite a Televisión de Galicia para achegar o galego á poboación de forma dinámica e entretida.
Ver recurso
Os carballos forman antes as follas ou a madeira? Manuel Souto-Herrero, investigador do Departamento de Botánica da USC, axúdanos a resolver o enigma nesta charla (9´ 13´´) na que nos fala da dendroclimatoloxía, unha área da botánica que estuda como os factores climáticos inflúen no crecemento das árbores. A charla forma parte das sesións do DivulgaTerra 2020.
Ver recurso
O Colexio de Fisioterapeutas de Galicia explícanos neste vídeo (2´ 19´´) como o exercicio terapéutico pode ser de grande utilidade no manexo das patoloxías que se tratan habitualmente na atención primaria: diabetes, hipertensión, obesidade, dor lumbar... Comprobarás que o fisioterapeuta de atención primaria é o profesional que mellor pode asesorarte sobre o tipo de exercicios máis axeitados para a túa doenza.
Ver recurso
Charla didáctica (58´) na que Diego Martínez Santos, investigador da Axencia Galega de Innovación, nos ofrece unha introdución á física de partículas, facendo tamén alusión ás limitacións e desafíos que esta área da ciencia ten na actualidade. A exposición estrutúrase en catro partes: na primeira, fálanos dos cambios fundamentais que experimentou a física a comezos do século XX; na segunda, explícanos que partículas coñecemos na actualizade e como funcionan os aceleradores e detectores de partículas; na terceira, preséntanos o CERN (o Consello Europeo para Investigación Nuclear); e para rematar, cóntanos que é o Higgs e como se descubriu. A charla, dirixida principalmente a alumnado de educación secundaria, foi emitida en directo o 3 de novembro de 2023 con motivo do XIV Día da Ciencia en Galego, conmemoración promovida por Igaciencia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (26´ 07´´) sobre a tectónica de placas, unha teoría que trata de explicar como é a parte sólida que constitúe a codia terrestre (chamada litosfera), cales son as diferentes placas nas que está dividida e como se desprazan estas placas sobre o manto terrestre. A peza foi elaborada para alumnado de 1º de ESO por Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti.
Ver recurso
Vídeo didáctico (4´ 13´´), dirixido a alumnado de 2º de Bacharelato, no que o profesor Anxo Fernández nos explica, a partir da resolución dun exercicio práctico, como se aplica a teoría de vectores á xeometría. Concretamente, aprenderás como se calcula a área dun triángulo cuxos vértices son: A (-1, 2, 3); B (0, -4, 5); C (1, -1, 2).
Ver recurso
A gripe aviar é unha enfermidade vírica que afecta de xeito severo ás aves, tanto ás silvestres coma ás domésticas, pero tamén pode provocar problemas de saúde noutras especies. Neste vídeo divulgativo (5´ 35´´) o veterinario Guillermo Campos fálanos desta doenza e explícanos en que medida pode supor un importante risco para os nosos gatos.
Ver recurso
Primeira parte (35´ 14´´) dunha serie de dous vídeos didácticos, dirixidos a alumnado de 2º de Bacharelato, nos que se tratan os contidos teóricos relacionados coa II República. Neste primeiro vídeo, centrado concretamente no período que abrangue os anos 1931-1936, preséntanse as forzas políticas que formaron parte da II República, así como as principais características da Constitución de 1931.
Ver recurso
Alejandro Vilar fálanos nesta charla (55´ 40´´) dunha das liñas de investigación que se están a desenvolver no Grupo de Física Teórica do Instituto Galego de Física de Altas Enerxías (IGFAE): o estudo da gravidade holográfica. Trátase dunha teoría que propón que quizais a gravidade nunha determinada rexión do espazo se corresponde cunha teoría cuántica de campos no bordo desa rexión. O obxectivo final desta liña de investigación é acadar un coñecemento máis profundo da gravidade e da súa estrutura microscópica, para chegar a comprender mellor a natureza dos buracos negros. Esta charla tivo lugar no marco do programa Ciencia Singular 2020, organizado polo IGFAE.
Ver recurso
Neste ano 2023 no que o Real Club Celta de Vigo está a celebrar o seu centenario, o Seminario de Onomástica da Real Academia Galega ofrécenos neste vídeo (4´ 07´´), da man do académico Gonzalo Navaza, a explicación sobre a orixe e motivación do topónimo que dá nome ao estadio do club: Balaídos. A peza forma parte da serie didáctica O Seminario de Onomástica responde.
Ver recurso
Vídeo didáctico (14´ 44´´), dirixido a alumnado de 1º de ESO da materia de Xeografía e Historia, no que se explica o proceso de formación da codia terrestre. Descubrirás cales son os diferentes axentes (tanto internos coma externos) que modifican o relevo terrestre, así como as diferentes formas e paisaxes que xorden do seu modelado. A peza está elaborada por Blanca Castro Gerpe, profesora de Xeografía e Historia no IES Lucus Augusti.
Ver recurso
Numerosos estudos afirman que as graxas saturadas son moi nocivas para a saúde das persoas e, pola contra, as insaturadas son saudables. Partindo desta premisa, tanto a industria láctea coma os propios consumidores están cada vez máis interesados en coñecer a composición de ácidos graxos do leite. Ruth Rodríguez Bermúdez fálanos nesta charla (9´ 56´´) da variación do perfil de ácidos graxos no leite de bovino nas explotacións galegas en función dos seguintes factores: a alimentación que reciben os animais, o número de parto no que se atopan, o momento da lactación e a estación do ano. A charla tivo lugar no marco do DivulgaTerra 2020.
Ver recurso
Partindo da súa propia experiencia profesional como psiquiatra, Iria Veiga fálanos nesta charla (26´ 02´´) da psiquiatría e de todos os estigmas que existen en relación a esta especialidade médica, non só a nivel social senón tamén no propio ámbito sanitario. A charla tivo lugar no marco do programa Naukas Coruña 2019, que organizan os Museos Científicos Coruñeses.
Ver recurso
Última parte dunha serie de catro vídeos, dirixidos a alumnado de educación secundaria, sobre as transformacións culturais que tiveron lugar no paso da Idade Medida á Idade Moderna. Neste vídeo (10´ 51´´) preséntanse as principais característica de dúas das artes plásticas que conformaron o estilo do Renacemento: a pintura e a escultura renacentistas. Outros vídeos da mesma serie: -Renacemento e reforma. Parte I -Renacemento e reforma. Parte II -Renacemento e reforma. Parte III
Ver recurso
Federico Martinón Torres, coordinador e xefe do Servicio de Pediatría do Hospital Clínico Universitario de Santiago, axúdanos a entender nesta charla (34´ 44´´) a importancia das vacinas para a saúde pública en xeral e, máis concretamente, o seu papel determinante no control da pandemia da Covid-19. A intervención tivo lugar no marco de A luz da ciencia. Dolmen de Dombate. Aulas científicas 2021, unha iniciativa dirixida por Jorge Mira e organizada pola Deputación da Coruña e mais o Concello de Cabana de Bergantiños.
Ver recurso
Primeiro capítulo (21´ 15´´) da serie audiovisual #Nosoutras, as mulleres da revista Nós, producida por Nós Televisión, no que se narra a vida da mestra irlandesa Anne MacSwiney, que a partir da súa militancia activa no nacionalismo irlandés entrou en contacto co nacionalismo galego a través da Revista Nós. Este capítulo está presentado por Eira Losada en nel interveñen, axudando a trazar o perfil biográfico da protagonista, a catedrática de Filoloxía inglesa na UDC María Jesús Lorenzo Modia, o doutor en Filoloxía galega Alberto Allegue, o presidente da RAG Víctor Freixanes, o historiador Afonso Vázquez-Monxardín e a filóloga e secretaria da Fundación Castelao, Patricia Arias Chachero.
Ver recurso
Vídeo didáctico (8´ 19´´), dirixido a alumnado de 2º de Bacharelato, no que o profesor Anxo Fernández nos axuda a resolver de xeito práctico un exercicio de vectores no espazo.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (2´ 19´´) no que se presentan brevemente as catro persoas que ocuparon a presidencia do Seminario de Estudos Galegos durante os seus trece anos de funcionamento: Armando Cotarelo Valledor, Salvador Cabeza de León, Luis Iglesias e Ramón Otero Pedrayo. A peza forma parte da serie de vídeos conmemorativos coa que o Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento está a difundir a historia, e o patrimonio documental e artístico do SEG.
Ver recurso
Terceira parte (9´ 02´´) dunha serie de catro vídeos, dirixidos a alumnado de educación secundaria, sobre as transformacións culturais que tiveron lugar no paso da Idade Medida á Idade Moderna. Se xa coñeces cales son as características xerais do Renacemento (presentadas no vídeo anterior desta serie), agora terás oportunidade de afondar nunha das artes plásticas que conforman este estilo artístico: a arquitectura renacentista. Outros vídeos da mesma serie: -Renacemento e reforma. Parte I -Renacemento e reforma. Parte II -Renacemento e reforma. Parte IV
Ver recurso
Vídeo divulgativo (9´ 09´´) no que Sandra Román, técnica superior en dietética, nos pon en alerta sobre a actual sobreexposición, a través das redes sociais, a mensaxes tóxicas relacionas coa "cultura da dieta". Na súa charla ofrece algunhas recomendacións para evitar esta información pouco científica que a miúdo xera frustración e confusión, co obxectivo de que todos e todas poidamos manter unha relación saudable coa alimentación. A charla tivo lugar o 12 de febreiro de 2023 no Teatro Principal de Pontevedra, no marco do programa de divulgación científica "A foto 51", organizado polo Concello de Pontevedra, en colaboración co xornal GCiencia e o programa Efervesciencia (Radio Galega).
Ver recurso
Vídeo divulgativo (1´ 12´´) no que se ofrece unha breve panorámica da mostra sobre códices e documentos medievais organizada no Arquivo do Reino de Galicia con motivo da Feira das Marabillas da Coruña 2023. O obxectivo desta mostra era achegar ao público xeral unha selección de documentos orixinais de época medieval procedentes da Colección de fragmentos de códices e impresos que custodia este Arquivo, datados aproximadamente entre os séculos X e XVIII.
Ver recurso
Vídeo divulgativo (4´ 59´´), elaborado por Gciencia, no que se presentan diferentes investigacións que se están a desenvolver no Parque Nacional Illas Atlánticas para descubrir e catalogar o rico patrimonio arqueolóxico que aínda permanece soterrado nas diferentes illas que o compoñen.
Ver recurso
Partindo da súa experiencia profesional como presentadora do tempo na Televisión de Galicia, a xornalista Mabel Montes Rama fálanos nesta charla (51´ 24´´) dos aspectos comunicativos da divulgación meteorolóxica. Ademais de explicarnos como se comunica o tempo na televisión, tamén reflexiona sobre outros aspectos, como a importancia de saber adaptar a linguaxe á nova realidade que supoñen as redes sociais, ou o potencial comunicativo da realidade aumentada no eido da divulgación meteorolóxica. Esta charla tivo lugar no marco de A luz da ciencia. Dolmen de Dombate. Aulas científicas 2021, unha iniciativa dirixida por Jorge Mira e organizada pola Deputación da Coruña e mais o Concello de Cabana de Bergantiños.
Ver recurso
Vídeo didáctico (28´´), difundido no espazo televisivo DígochoEu, no que Esther Estévez nos explica que *sillón é un castelanismo, ao tempo que nos dá diferentes alternativas para nomear en galego este asento individual con respaldo.
Ver recurso
Segunda parte dunha serie de catro vídeos, dirixidos a alumnado de educación secundaria, sobre as transformacións culturais que tiveron lugar no paso da Idade Medida á Idade Moderna. Nesta segunda entrega (20´ 06´´) preséntanse as características xerais do Renacemento, un estilo artístico que se estendeu pola Europa occidental durante os séculos XV e XVI. Outros vídeos da mesma serie: -Renacemento e reforma. Parte I -Renacemento e reforma. Parte III -Renacemento e reforma. Parte IV
Ver recurso
Marcos Calles Lombao, doutorando no programa de Historia, Xeografía e Historia da Arte da USC, preséntanos nesta charla (10´ 22´´) a súa investigación sobre os diferentes traballos que o pintor Marcos de Torres realizou na Catedral de Lugo entre os anos 1570 e 1573. Esta charla forma parte das sesión do DivulgaTerra 2020.
Ver recurso
Cando falamos de "fisioterapia invasiva" referímonos a todas aquelas técnicas nas que os/as fisioterapeutas empregan unha agulla para aplicar axentes físicos no noso corpo traspasando a pel, sen aplicar ningún fármaco. Neste vídeo divulgativo (2´ ) o Colexio de Fisioterapeutas de Galicia explícanos en que consisten as principais técnicas de fisioterapia invasiva: a punción seca, a electrólise e a electropunción.
Ver recurso
Marisa Juanes Carrasco, doutora en Ciencia e Tecnoloxía Química pola Universidade de Santiago de Compostela, cóntanos nesta charla (22´ 07´´) como a química é unha ciencia decisiva no ámbito médico. Concretamente, explícanos como as vacinas de ARN mensaxeiro axudaron a combater a pandemia da Covid-19. Esta charla tivo lugar no marco de A luz da ciencia. Dolmen de Dombate. Aulas científicas 2021, unha iniciativa dirixida por Jorge Mira e organizada pola Deputación da Coruña e mais o Concello de Cabana de Bergantiños.
Ver recurso
Vídeo didáctico (19´ 08´´), dirixido a alumnado de 2º de Bacharelato, no que o profesor Anxo Fernández nos axuda a resolver un exercicio concreto de vectores no espazo. Antes da explicación práctica, comeza por facer unha breve introdución sobre os vectores no espazo e as dúas maneiras de representar as súas coordenadas.
Ver recurso
Breve vídeo divulgativo (56´´) co que os Museos Científicos Coruñeses tratan de concienciarnos, dun xeito moi visual, do absurdo que é usar unha iluminación artificial durante a noite totalmente excesiva e innecesaria para a actividade humana.
Ver recurso
Primeira parte dunha serie de catro vídeos, dirixidos a alumnado de educación secundaria, sobre as transformacións culturais que tiveron lugar no paso da Idade Medida á Idade Moderna. Neste primeiro vídeo (20´ 10´´) explícannos en que consistiu o humanismo, un movemento cultural e filosófico propio do Renacemento. Outros vídeos da mesma serie: -Renacemento e reforma. Parte II -Renacemento e reforma. Parte III -Renacemento e reforma. Parte IV
Ver recurso
Vídeo de TED (4´ 50´´) no que Allison Ramsey e Mary Staicu nos contan como Alexander Fleming descubriu en 1928 a penicilina, un fito científico que deu lugar ao posterior desenvolvemento de antibióticos que mudaron completamente o tratamento das infeccións bacterianas, revolucionando deste xeito a historia da medicina. Tradución ao galego de Sheila Recarey para o TedSaúde 2023.
Ver recurso
Sabías que calquera praia galega contén lixo orixinado en polo menos 10 países diferentes? Neste breve vídeo divulgativo (1´) os Museos Científicos Coruñeses tratan de concienciarnos da importancia de reclicar para que o mar, fonte de vida, non se encha de toneladas de plástico.
Ver recurso
Vídeo didáctico (26´ 45´´) , dirixido a alumnado de secundaria, no que os realizadores de cinema Alfonso Zarauza e Jaione Camborda nos explican en que consisten as diferentes fases do proceso audiovisual, desde a preprodución ata a distribución, pasando polas fases creativas intermedias. Esta peza elaborouse ao abeiro do proxecto "Aprendo con Olloboi", unha iniciativa didáctica deseñada para difundir o audiovisual galego nas aulas. Material complementario: introdución para profes, propostas de actividades e prácticas.
Ver recurso
A meirande parte dos gases de efecto invernadoiro que están a provocar o quecemento global prodúcense en procesos artificiais, como por exemplo a actividade industrial, pero tamén se xeran en procesos naturais. Que responsabilidade ten o gando bovino na emisión de gases de efecto invernadoiro á atmosfera? Neste vídeo divulgativo (1´ 1´´), elaborado por GCiencia, atoparás a resposta.
Ver recurso
Última entrega dunha serie de catro vídeos didácticos, dirixidos a alumnado de educación secundaria, dedicados a explicar as transformacións sociais, económicas e políticas que provocaron o paso da Idade Media á Idade Moderna. Nesta cuarta parte (18´ 06´´) fálannos das causas que provocaron, durante os séculos XV e XVI, as grandes exploracións por parte de portugueses e casteláns cara América e o sur de África. É precisamente a data dunha destas exploracións, a do “descubrimento” de América en 1492, a que toman como referencia os historiadores para sinalar o comezo da Idade Moderna. Outros vídeos da mesma serie: - As orixes da Idade Moderna. Parte I - As orixes da Idade Moderna. Parte II -As orixes da Idade Moderna. Parte III
Ver recurso
A hemofilia é unha enfermidade que lle afecta aos homes na que está alterada a coagulación sanguínea. Esta deficiencia na coagulación provoca sangrados frecuentes a nivel muscular ou no interior das articulacións. Neste vídeo divulgativo (1´ 58´´) o Colexio de Fisioterapeutas de Galicia explícanos como pode contribuír a fisioterapia na mellora da saúde e calidade de vida dos pacientes con hemofilia.
Ver recurso
Vídeo didáctico (4´ 02´´), pertencente á serie "O Seminario de Onomástica responde", no que a académica Ana Boullón nos explica a orixe, a historia e o significado do topónimo Monterroso, que na actualidade dá nome a un concello da provincia de Lugo.